İngiliz Financial Times gazetesi, Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu bölgesindeki baraj projelerinin Irak’ı kaygılandırdığını, Türkiye’nin ise komşusuna güvence vermeye çalıştığını yazdı.
Konuyu tam sayfalık bir haberle ele alan gazete, hem Türkiye hem Irak tarafından yetkililer, yöre sakinleri ve aktivistlerle konuşmuş.
Haberde Türkiye’nin, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında Fırat ve Dicle nehirleri üzerine toplam 22 baraj inşa etmeyi hedeflediği, Ilısu Barajı’nın yapımının tamamlandığı aktarılıyor.
FT’ye göre, hava şartları nedeniyle hali hazırda su sorunu yaşayan Irak, bu projeler nedeniyle suyla ilgili daha fazla olumsuzluk yaşayacağına dair kaygılanıyor.
Irak suyunun yüzde 80’i tarım için harcanıyor. 37 milyon nufüsa sahip Irak’ın üçte biri geçimini tarımdan sağlıyor.
Gazete, Iraklı çevre aktivistlerinin, Orta Doğu’da artan hava sıcaklarının önümüzdeki yıllarda Irak’taki suyun durumunu olumsuz etkileyeceğini, barajların bu olumsuzluğu daha da artıracağını söylediğini aktarıyor.
FT, Türkiye’nin suyun Irak’la “eşit, makul ve en uygun şekilde” paylaşılacağını söylediğini ancak Irak Su Kaynakları Bakanı Hasan El-Cebani’nin ise Ankara’yı, “suyu, üzerine pazarlık yapılan bir meta olarak kullanmakla” eleştirdiğini yazıyor.
Ilısu Barajı Haziran başında su tutmaya başlamış ancak Irak’ın talebi üzerine su tutma işlemi Temmuz ayına ertelenmişti.
Gazete, konuyla ilgili iki ülke arasında görüşmeler yapıldığını, Ankara ve Bağdat’ın sorunun temelli çözümünü ise Irak’ın su sisteminin ve tarım yöntemlerinin modernleştirilmesinde gördükleri konusunda hem fikir olduklarını yazıyor.
Buna göre, Irak’taki sulama kanalları damlama sulamaya çevrilmeli, çiftçiler ucuza ithal edilebilecek su temelli ürünler yerine farklı ürünlere yönelmeli.
FT, borç sorunu bulunan ve yıllardır düşük petrol fiyatlarının sıkıştırdığı Irak’ın buna dair bütçesinin olmadığını yazdı.
FT, Türk yetkililerin bu projelerle, bölgenin Türkiye’nin kalanıyla arasındaki ekonomik gelişme farkını kapatacağı, birçok kişiye istihdam yaratılacağını söylediğini belirtiyor.
Gazete bununla birlikte Kürt aktivistlerin, Ilısu Barajı’nın olumsuz çevresel, kültürel ve sosyal etkileri olduğunu, insanların bu bölgeden göç etmek zorunda kalacaklarını, uzun vadede de hedeflenenin tersine bölge halkı arasında öfkenin artacağını söylediğini aktarıyor.
