Suriye’de rejim karşıtı muhalif grupların elinde kalan son kale konumundaki İdlib’e Rusya ve İran destekli Esat rejiminin operasyon düzenlemesi beklenirken Amerika Başkanı Donald Trump, olası operasyonla ilgili görüşlerini, twitter üzerinden paylaştı.
Trump, mesajında daha önce Amerikan Dışişleri Bakanlığı’ndan gelen açıklamayla paralel ton kullandı ve “Suriye Devlet Başkanı Beşar Esat, İdlib’e umursamaz bir şekilde saldırmamalı” dedi. Başkan, İran ve Rusya’ya da “Hata yaparsınız” sözleriyle seslendi. Donald Trump, “Rusya ve İran insani trajediye dönüşme riskini taşıyan bu operasyona katılarak büyük hata yapar. Yüzlerce insan ölebilir. Bunun olmasına izin vermeyin” ifadelerini kullandı.
ABD Genelkurmay Başkanı: “Operasyon insani felakete yol açar”
Amerika Genelkurmay Başkanı Joseph Dunford da, Yunanistan’ın başkenti Atina’ya ziyareti sırasında gazetecilere konuştu ve “İdlib’e kapsamlı operasyon yapılması halinde bunun insani bir felakete dönüşebileceği uyarısında bulundu, doğrudan militanları hedef alacak daha dar kapsamlı operasyon yapılmasını” önerdi.
Kremlin: “İdlib terör yuvasına dönüştü”
Trump’ın bu sözlerine Kremlin’den yanıt geldi. Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov, İdlib’in bir terör yuvası olduğunu vurguladı, “Suriye’de durumun bundan ne kadar olumsuz ve tehlikeli şekilde etkilenebileceğini düşünmeden böyle uyarılarda bulunmak pek de kapsamlı bir yaklaşım değil” sözleriyle Trump’ı eleştirdi.
Rus sözcü, İdlib’deki teröristlerin varlığının Suriye’nin barış sürecine zarar verdiğini, militanların bu bölgeyi Suriye’deki Rus askerlerine yönelik saldırılarda kullanılan bir üs haline getirdiğini savundu. Peskov, “Suriye silahlı kuvvetleri sorunu çözmeye hazırlanıyor” dedi. Kremlin sözcüsü 7 Eylül’de İran’ın başkenti Tahran’da Rusya, Türkiye ve İran’ın lider düzeyinde yapacağı zirveye atıfta bulundu, zirve gündeminin üst sıralarında İdlib’in olacağı mesajını verdi.
Rusya İdlib’i vurdu
Amerikanın Sesinde geçen haberde, Trump’tan gelen İdlib açıklamasından saatler sonra İdlib’de saha hareketlendi. Rusya 22 gün aradan sonra İdlib’i vurdu. Muhalif gruplara yakın olarak bilinen merkezi Londra’daki Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’ne göre hava saldırılarında İdlib’in batısındaki Cisr El Şuğur hedef alındı.
Geçtiğimiz hafta Esat rejimine yakın bir kaynak Suriye ordusunun İdlib’e aşamalı bir operasyon planladığını, ilk aşamada da İdlib kent merkezinin değil de batı ve güneyindeki bölgelerin hedef alınacağını belirtmişti.
Bölge geçtiğimiz Cuma gününden bu yana hareketli. Rus donanması Akdeniz’de tatbikatlara başladı. Türk Silahlı Kuvvetleri de zırhlı bir konvoyunu Suriye sınırına gönderdi. İran destekli milisler de güneyde konuşlanmış durumda. Suriye ordusu da her an operasyona hazır konumda bekliyor.
İdlib’de yaklaşık 3 milyon kişi bulunuyor. Birleşmiş Milletler bölgeye yönelik olası operasyonda 1 milyona yakın kişinin göç etmek zorunda kalabileceği uyarısını yapıyor.
Türkiye de temaslar
Bu arada ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi eski büyükelçi James Jeffrey bugün Ankara’da Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar’la Suriue konusunu görüştü. Bu görüşmenin ardından Türk Dışişleri Bakanlığı, Mevlüt Çavuşoğlu’nun, Amerika Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ile telefonda görüştüğünü açıkladı.
BM Özel Temsilcisi: “Üçlü görüşmeler kan dökülmesini engeller”
BM Özel Temsilcisi Staffan de Mistura da, Cenevre’de yaptığı açıklamada Türkiye, İran ve Rusya arasında devam eden görüşme sürecinin kan dökülmeden İdlib sorununu çözüme kavuşturacağını söyledi.
