Yeni dönem: Yüzde 5 harcama hedefi ve “NATO 3.0″
Trump yönetiminin NATO’daki en büyük talebi, müttefiklerin savunma harcamalarını yıllık GSYH’lerinin yüzde 5’ine çıkarması. Bu devasa bütçenin yüzde 3,5’inin doğrudan silah alımı ve personel maaşlarına, geri kalan yüzde 1,5’inin ise askeri altyapıya ayrılması hedefleniyor.
ABD’nin NATO Temsilcisi Matt Whitaker, “Başkan Trump, müttefiklerin bu hedefe derhal ulaşması konusunda kararlı” açıklamasını yaparken; Ankara Zirvesi, ülkelerin bu konudaki sadakatini ölçen bir “karne günü” niteliği taşıyacak.
Öte yandan, ABD’nin “NATO 3.0″ stratejisiyle Avrupa ülkelerinin kendi güvenlik yüklerini sırtlanması ve ABD’nin diğer küresel bölgelere odaklanması planlanıyor. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in bu kapsamda Avrupa’daki Amerikan askerlerinin sayısını gözden geçireceği belirtiliyor.
Ankara’da yoğun diplomasi trafiği
Trump’ın Ankara programı, stratejik müttefikler ve çözüm bekleyen bölgesel krizler üzerine odaklanmış durumda.
Ukrayna meselesi
Beşinci yılına giren Rusya-Ukrayna Savaşı zirvenin kalbinde yer alıyor. Trump’ın Çarşamba günü Volodimir Zelenskiy ile bir araya gelmesi bekleniyor.
Suriye ve bölgesel dengeler
Trump, Suriye Geçiş Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile de bir görüşme yapacak. ABD, Suriye’nin Hizbullah’a karşı aktif rol almasını isterken, Şara yönetiminin bu konudaki mesafeli duruşu kriz başlığı olarak masada duruyor.
Erdoğan ile özel görüşme
Trump, “yakın dostum” olarak hitap ettiği Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile baş başa bir görüşme gerçekleştirerek ikili ilişkileri ve bölgesel işbirliğini ele alması bekleniyor.
Avrupa liderlerine “soğuk duş”
Trump’ın Ankara ajandasında dikkat çeken en çarpıcı detay ise, İngiltere, İtalya ve Kanada gibi geleneksel müttefiklerin liderleriyle ikili görüşme yapmayacak olması.
İngiltere
Başbakan Keir Starmer ile göç ve enerji politikaları üzerinden yaşanan sert polemikler ilişkileri kopma noktasına getirdi.
İtalya
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile yaşanan “fotoğraf krizi” ve Trump’ın Meloni hakkında sosyal medyada yaptığı “uzaklaştırma kararı gerekiyor” çıkışı, Ankara’daki diplomatik atmosferi germiş durumda.
Kanada
Başbakan Mark Carney ile olan ilişkiler “soğuk ve mesafeli” olarak tanımlanıyor.
Grönland ve Kuzey Kutbu hamlesi
Trump’ın Danimarka’ya bağlı Grönland adasına yönelik stratejik ilgisi devam ederken, NATO bu konuda Trump’ı yatıştırmak için “Kuzey Kutbu Muhafızı” adlı yeni bir askeri tatbikat başlattı.
Bu hamleyle hem Trump’ın bölgeye dair taleplerinin dengelenmesi hem de Rusya ve Çin’in Kuzey Kutbu’ndaki etkisinin kırılması hedefleniyor.
Ankara’daki bu tarihi zirve, NATO’nun gelecekteki yapısını ve ABD-Avrupa ilişkilerinin yeni rotasını belirleyecek.
