Amerika’da 3 Kasım’da yapılacak başkanlık seçimleri öncesi adaylar arasındaki ilk tartışma programında gündemde Anayasa Mahkemesi’ne yeni atanacak yargıç, salgınla mücadele, ekonomi, ırkçılık ve şiddet olayları ve seçim güvenliği konuları vardı.
Ohio eyaletinin Cleveland kentinde yapılan tartışma programında salgın nedeniyle Cumhuriyetçi Başkan Donald Trump ve Demokrat Parti adayı Joe Biden tokalaşmadı.
Fox Televizyonu sunucusu Chris Wallace’ın yönettiği tartışma programında adaylara 90 dakika boyunca her soruya ikişer dakika yanıt verme hakkı tanındı. Ancak Başkan Trump’ın canlı yayınlanan tartışmanın ilk anlarından itibaren sık sık rakibi Joe Biden’ın sözlerini kestiği gözlendi. Tartışma sırasında zaman zaman iki adayın aynı anda konuştuğu anlarda moderatör zorlandı, sık sık uyarıda bulunmak durumunda kaldı.
Anayasa Mahkemesine atanacak yargıç tartışması
Adaylar ilk olarak Anayasa Mahkemesi’ne Ruth Bader Ginsburg’ün ölümünün ardından yeni üye atama sürecine ilişkin soruyu yanıtladı.
ABD Başkanı Trump, üç yıl için değil dört yıl için seçildiğini ve Senato’daki çoğunlukla bunu yapma hakkı olduğunu ve seçime kadar da çok zaman olduğunu söyledi. Biden ise Anayasa Mahkemesi yargıç adayı konusunda ABD halkının söz sahibi olması gerektiğini ve bu nedenle yeni yargıcın atanması sürecinde seçim ve yemin töreni sonrasını işaret ederek Şubat ayına kadar beklenmesi gerektiğini savundu.
Corona krizi
Adaylara “Corona virüsü virüsü krizi konusunda halk size neden güvenmeli?” sorusu yöneltildi. Trump soruya birçok sağlık yetkilisinin sınırları kapatma kararıyla çok sayıda hayat kurtardığı övgüsünde bulunduğunu söyledi. Ancak Joe Biden’ın Trump’ın Corona krizi konusunda hala bir planı olmadığı eleştirisine “Biden Çin’de, Rusya’da, Hindistan’da kaç kişinin öldüğünü bilmiyor” sözleriyle yanıt verdi. Biden Trump’ın virüsün yaz aylarında gideceği yönündeki açıklamasını hatırlatınca Trump,“bu konuda şaka yapmıştım” dedi.
Salgın sonrası yaşanan ekonomik sorunlar ve ekonomide çarkların yeniden dönmesi konusunda iki aday farklı yaklaşım sergilediklerini bir kez daha vurguladı. Donald Trump ekonominin açılıp hayatın normale dönmesini savunurken, Joe Biden’in Corona krizini çözmeden ekonominin onarılamayacağını söyledi. Biden tartışmanın bu kısmında Donald Trump’a “ABD tarihindeki en kötü başkansınız” dedi.
Trump ise Biden’ın “Trump döneminde Amerika’nın daha yoksul ve daha bölünmüş hale geldiğini, Trump’ın Putin’in (yavru) köpeği olduğu ve Putin’e Amerikan askerlerinin başına konulan para ödülü konusunda Putin’e bir şey söylemeyi bile reddetti” şeklindeki sözlerini; “senin oğlun Moskova’da 3,5 milyon dolar almış” iddiasıyla böldü.
Vergi beyanı tartışması
Moderatör, New York Times’ın Donald Trump’ın 2016 ve 2017’de 750 Dolar vergi ödediği yönündeki haberini gündeme getirdi.
Trump soruya “Milyonlarca dolar federal gelir vergisi ödedim” yanıtı verdi. Bunun üzerine rakibi Joe Biden “O zaman vergi beyannamenizi bize gösterin” dedi.
Irkçılık ve şiddet olayları
Televizyon tartışmasında ABD’deki ırkçılık ve şiddet olaylarıyla ilgili sorular da yöneltildi. Biden, Trump’ın ortalığı sakinleştirmek yerine yangına körükle gittiğini söyledi. Şiddete başvuranların cezalandırılması gerektiğini de sözlerine ekledi.
Olaylar sırasında sık sık kullandığı “kanun ve nizam” söylemine tartışmada da başvuran Trump, “Biden kanun ve nizamı destekliyorum diyemiyor. Yoksa sosyal demokrat destekçilerini kaybeder” şeklinde konuştu.
Beyazların üstünlüğünü savunan gruplar ve Antifa tartışması
Adaylar arasında Beyazların üstünlüğünü savunan gruplar ve Antifa tartışması da yaşandı. Trump’a “Beyazların üstünlüğünü savunan grupları kınayacak mısınız?” sorusu yöneltildi. “Kimi kınamamı istiyorsunuz?” diye soran Trump, soruya net bir cevap vermekten kaçınarak ABD’de aşırı sol bir ideoloji olarak nitelenen Antifa’yı gündeme getirdi.
Trump’ın Demokrat rakibi Joe Biden ise, Trump yönetiminin FBI Başkanı Chris Wray’in antifa değerlendirmesine atıfta bulunarak, “Antifa bir örgüt değil ideoloji. Bunu FBI Başkanı bile söyledi” ifadelerini kullandı.
Seçim güvenliği tartışması
Adaylar arasında posta yoluyla uzaktan oy kullanma konusunda hararetli tartışma yaşandı. Çöpte oy pusulaları bulunduğunu iddia eden Trump, “Adil bir seçim olmasını umuyorum. Ama pusulaların manipüle edildiğini görürsem bunu kabul edemem.” şeklinde konuştu.
Demokrat Parti’nin başkan adayı Joe Biden da “Posta yoluyla oy kullanılmasında usulsüzlük olduğuna ilişkin bir delil yok. Askerlerimiz yıllardır oylarını posta yoluyla kullanıyor. Güvenli bir yöntem. Usulsüzlük konusunda delil olmadığını Trump yönetiminin FBI Başkanı bile söyledi. Trump (Oval Ofis’teki) masasının arkasında oturup pusulasını Florida’ya gönderiyor.” sözleriyle Trump’ı hedef aldı.
Tartışmada adaylara Seçim sonuçları bağımsız olarak doğrulanana kadar zafer ilan etmemeye ve destekçilerinizi olay çıkarmama çağrısında bulunmaya söz veriyor musunuz sorusu yöneltildi. Joe Biden her iki konuda da taahhüt verirken, Donald Trump “Destekçilerimi sandığa gitmeye ve çok dikkatli izlemeye çağırıyorum” yanıtını verdi.
İki aday 3 Kasım’daki seçimlere kadar Ekim ayında iki kez daha karşı karşıya gelecek.
