PORTRE I Miguel Diaz-Canel: Küba’nın Castro sonrası ilk “Castro” olmayan başkanı. 57 yaşında, mücadele ekonomisi de dahil olmak üzere Komünist Küba’nın karşılaştığı güçlüklerle başa çıkma planlarını çok iyi yöneten bir isim.
Küba, 19 Nisan’da gerçekleşen seçimlerle birlikte bir dönemin sonuna geldi. 57 yaşındaki Canel, ülkeyi 10 yıldır yöneten Raul Castro’nun istifası sonrası, dün gerçekleşen seçimle cumhurbaşkanı seçildi.
Siyasi kampanyalar Küba’da yasak, bu nedenle Diaz-Canel’in, mücadele ekonomisi de dahil olmak üzere ada ulusunun karşılaştığı zorlukları aşma planları hakkında çok az şey biliniyor.
Ancak eski Küba’lı diplomat Carlos Alzugaray, Diaz-Canel’in selefi ile aynı politikalarla devam etmesinin beklendiğini, iktidarda “Castro ile başlayan yeni bir sosyal-ekonomik modele geçişin” devam edeceğini söylüyor.
Miguel Diaz-Canel kimdir?
Diaz-Canel’in hayatı hakkında çok az şey biliniyor.
Santa Clara’da doğmuş. Santa Clara, “1958 Santa Clara Muharebesi” ile tanınan Küba merkezindeki bir şehirdir. Devrimci önder Che Guevara’nın o zamanki diktatör Fulgencio Batista’ya karşı savaştığı şehirde büyüyen Diaz-Canel’i gençliğinde tanıyan insanlar, onun uzun saçlarını ve rock müzik dinleyip şarkılar söylediğini hatırlıyor. Annesi bir öğretmen ve babası bir endüstri mühendisi olan Diaz-Canel, üniversite yüksek lisans derecesini 1982 yılında Las Villas Central Üniversitesinden alır ve orada 1985 yılına kadar öğretim görevlisi olarak çalışır. 1985 yılında Küba Devrimci Hava ve Hava Savunma Kuvvetleri’ne (DAAFAR) katılır. Diaz-Canel, Santa Clara yakınlarındaki Villa Clara eyaletinin ilk Komünist parti sekreteri olur.
Siyasi Kariyer
Diaz-Canel’in siyasi kariyeri, 1980’lerin sonlarında, Sovyetler Birliği’nin çöküşünün ve Küba’ya desteğinin sona ermesinin neden olduğu “özel dönem” olarak bilinen ekonomik kriz sırasında başlar.1987’den 1989’a kadar, Nikaragua’daki dayanışma girişimlerinde yurt dışında çalışan Genç Komünistler Birliğinin ilk sekreteri olarak görev yapar.
1991 yılında, Komünist partinin Merkez Komitesine terfi ettirildikten İki yıl sonra, Diaz-Canel, Genç Komünist Ligine (UJC) katılır.1994 yılında, 33 yaşında, Villa Clara il komitesinin ilk sekreterliğine atanır.Villa Clara vilayetinden sorumlu olduğu dokuz yıllık sekreterliği boyunca, Diaz-Canel, Küba’nın ilk eşcinsel gece kulübünün açık kalmasına izin vererek, sosyal konularda ilerici bir duruş sergiler.
O günden bu yana, yeni işgücü yasasında, LGBT yanlısı yasaları ve ayrımcılık karşıtı hükümleri savundu. Diaz-Canel, sosyalist ulusun eylemcileri için önemli bir konu olan Küba’da internet erişiminin genişletilmesi hakkında da eylemcilere destek oldu.
2003 yılında, Diaz-Canel, Küba’nın güneyindeki Holguin eyaletinin ilk sekreteri oldu ve Küba’da en üst düzey liderliğe geldi. 2009 yılında yüksek öğretim bakanı oldu. 2013 yılında başkan yardımcısı oldu. Diaz-Canel, yakın zamana kadar sessizliğini korudu; böylece halk, birkaç seçkin konuşmasından başka, ondan çok fazla şey duymadı.
Latin Amerika Washington Ofisi (WOLA) Küba Direktörü Marguerite Jimenez, Diaz-Canel için “Çok kısa bir süre önce halk için siyasi bir figür haline geldi.” diyor.
Eski Küba’lı diplomat Carlos Alzugaray, “Siyasi olarak, Diaz-Canel’i karmaşık bir dönem bekliyor ama onun bir avantajı var; o da ona destek olmak için Raul Castro orada olacak, onun akıl hocası olmaya devam edecek.” diyor. Castro, 2021 yılına kadar iktidardaki Komünist Parti’nin başında kalacak ve Castro’nun politik kararlarda büyük rol oynamaya devam etmesi bekleniyor.
Alzugaray, Diaz-Canel’in “süreklilik” ve “Küba’nın ekonomik ortaklarının çeşitlendirilmesini arayan bir dış politika uygulayacağını… Çin, Rusya, Kanada, Venezuela, Brezilya, Güney Afrika, İran ve Arap ülkeleri ile iyi ilişkiler geliştirmeyi hedeflediğini” söylüyor.
Latin Amerika Washington Ofisi (WOLA) Küba Direktörü Marguerite Jimenez’e göre: ” AB, Küba ve Küba’ya karşı daha etkin ve proaktif bir yaklaşımı benimsiyor. Küba ve AB’nin anlaşmazlıklar yaşayabileceğini kabul ederek, yenilenebilir enerjiler ve tarım tesisleri ile ilgili diyalog geliştirmek için doğru zaman. Amerika Birleşik Devletleri bu yeni yaklaşıma kulak vermeli … her ne kadar anlaşmazlıklar olsa da diyaloğa ve karşılıklı çıkarlar konusunda işbirliğine hâlâ yer var.”
İki para birimi
Alzugaray; Diaz-Canel’in, Küba’nın ikili para birimi sorununu çözmek konusunda, “Selefi ile aynı damarda devam etmesi bekleniyor. Bu yıl ya da gelecek yıl olmasa da muhakkak bu sorun çözülecek.” diyor.
Jimenez’e göre, Diaz- Canel, Küba ekonomisine gerçekten odaklanacak ve hem devlet sektöründe uzun süredir devam eden bazı meseleleri ele alacak hem de devlet dışı unsurları genişletmek ve kurumsallaştırmak için bazı reformlar yapacak. Sektörel ekonominin yeniden büyümesine yardım edecek.
Diaz- Canel döneminde İki ana gündem konusunda da, (internet erişimi ve medya) Küba’nın modernleştirilmesi bekleniyor.
2015’ten önce, internet erişiminin çoğunluğu devlet tarafından işletilen otellerde veya internet mağazalarında bulunuyordu. İnternet erişiminin bir saati 1,50 dolar; ya da ortalama Küba aylık maaşının yaklaşık yüzde beşi kadardı. 2017 itibariyle, ülkede 400’den fazla WiFi noktası açıldı ve oldukça popüler.
Küba’da bağımsız medya organları olmasına rağmen, Küba’da hükümet tarafından ağır bir şekilde sansürleniyorlar. Yine de Kübalılar, dünyadaki haberlere – Küba’daki olaylar da dahil – uluslararası haber siteleri aracılığıyla erişebiliyorlar.
Birçok Kübalı aktivist tarafından adada yaygın olarak dağıtılan USB sürücülerde yer alan dijital haber ve eğlence medyası “paquete” bulunuyor.
Díaz-Canel’in bir yüksek öğrenim konferansında “Bugün, her yönden haberler – iyi ya da kötü, manipüle edilmiş ve doğru – insanlara ulaşıyor. Onlar ne olduğunu biliyorlar.” diyor.
Alzugaray’a göre, Diaz-Canel, Küba toplumunun bilgilendirilmesi sürecinde çok fazla rol oynadı ve yeni teknolojilerin kullanımının yaygınlaştırılması gereği konusunda da çok açık konuşuyor.
