Libya’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çağrısıyla yürürlüğe giren ateşkes ikinci gününe girerken, Birleşmiş Milletler tarafından tanınan Ulusal Mutabakat Hükümeti’nin Başbakanı Fayez el Sarraj ile ülkenin doğusunu kontrol altında tutan General Halife Hafter’in bugün Moskova’da bir ateşkes anlaşması imzalaması bekleniyor.
2015 tarihli siyasi anlaşma kapsamında danışma heyeti olarak kurulan Devlet Yüksek Konseyi’nin Başkanı Halid el Mecri, Libya’da yayın yapan el Ahrar kanalına yaptığı açıklamada, ateşkes anlaşmasının imzalanmasının siyasi sürecin yeniden başlamasının önünü açacağını söyledi.
Mecri, Sarraj ile birlikte Moskova’ya giden heyette yer aldığını da ifade etti. Hafter’in heyetinde de şu anda Tobruk’ta bulunan ve uluslararası alanda tanınan parlamentonun başkanı Agila Salah yer alıyor.
Bu açıklamadan birkaç saat önce Bloomberg ajansı üst düzey bir Türk yetkili ile kıdemli bir Batılı diplomata dayandırdığı haberinde, Sarraj ile Hafter’in Moskova’da bugün biraraya gelmelerinin ve ardından da ateşkes anlaşması imzalaması beklendiğini bildirdi.
Rus yetkili: Türkiye, bu konuda Rusya ile işbirliği yapıyor
Rus devlet haber ajansı RIA Novosti, akşam saatlerinde önce Hafter’in ardından da Sarraj’ın Moskova’ya ulaştığını belirtti.
Ancak Rusya’nın Trablus temas grubunun başkanı Lev Dengov, RIA Novosti’ye yaptığı açıklamada, Sarraj ve Hafter’in biraraya gelmeyi kabul edip etmeyeceğinin henüz net olmadığını ancak bir ateşkes anlaşması imzalanmasının olasılık dahilinde olduğunu söyledi.
Dengov, “Rus yetkililerle ve bu konuda Rusya ile işbirliği yapan Türk heyetiyle ayrı ayrı görüşmeler yapacaklar. Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır’ın da temsilcilerinin, gözlemci olarak görüşmelere katılması bekleniyor dedi” dedi.
Dengov, Moskova’da yapılacak görüşmelerde, Libya’da varılacak bir anlaşmanın şartlarının belirleneceğini söyledi.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da Twitter’dan attığı mesajda, “Libya’da barış ve istikrarı sağlama çabaları kapsamında Moskova’dayız” dedi.
Sarraj, ateşkesin yürürlüğe girmesinin hemen ardından Pazar günü İstanbul’a gitti ve Erdoğan’la görüştü.
Yaklaşık 2,5 saat süren görüşme sonrası herhangi bir açıklama yapılmadı.
Libya’da Hafter güçlerinin ülkenin önemli kentlerinden Sirte’yi almasının ve başkent Trablus’a yönelik taarruzu şiddetlendirmesinin ardından Putin ve Erdoğan geçen hafta yaptıkları görüşmede ateşkes çağrısı yapmıştı.
Taraflar birbirini ateşkes ihlal etmekle suçladı
Ateşkes, Pazar günü TSİ 01.00’de yürürlüğe girdi.
Ancak ateşkesin yürürlüğe girmesinin her iki taraf da diğerini ihlalle suçladı. Hafter’e bağlı Libya Ulusal Ordusu Komutanı El Mebruk el Gazavi, Ulusal Mutabakat Hükümeti’ne bağlı güçlerin “her türlü silahla saldırılarını” sürdürdüğünü söyledi ve Türk yapımı bir insansız hava aracını düşürdüklerini öne sürdü.
Trablus’ta bulunan Ulusal Mutabakat Hükümeti de Hafter güçlerini ateşkesi ihlal etmekle suçladı. Yapılan açıklamada, ateşkesin “saldırgan milisler” tarafından ihlal edildiği belirtilerek, hükümetin “ateşkese yönelik taahhüdünün tam ve eksiksiz olduğu” ifade edildi.
Libya’da 2011 yılında başlayan iç savaşın ardından uzlaşma ve istikrar sağlama çabaları sonuçsuz kalmıştı.
Ülke, batıda Trablus merkezli Birleşmiş Milletler tarafından tanınan Ulusal Mutabakat Hükümeti ile doğuda Tobruk merkezli General Halife Hafter’e bağlı gruplar arasında iktidar çatışmalarına sahne oluyor. Libya’nın büyük oranda çöl olan güney kesimlerinin kontrolü ise yerel aşiretlerin elinde.
Hafter güçleri Nisan ayından bu yana Trablus’a doğru ilerlemeye çalışıyor ve geçtiğimiz günlerde ülkenin önemli kentlerinden Sirte’de kontrolü ele geçirdi. Ulusal Mutabakat Hükümeti de Hafter’e bağlı güçlere karşı Türkiye’den askeri yardım talep etti.
Hafter’e bağlı güçlerin de Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır ve Suudi Arabistan tarafından desteklendiği öne sürülüyor.
