Kremlin Danışmanı: 4 ülke Suriye zirvesinin İstanbul’da yapılması konusunda anlaştı

PKK’nin silah yakan 30 kişilik grupta yer alan Nedim Seven “Devlet adım atsaydı bugün siyaset yapıyor olurduk” dedi. PKK'nin 12. Kongresi'nde kendini feshetme ve silahlı mücadeleyi sonlandırma kararının ardından, Barış ve Demokratik Toplum Süreci'ne destek amacıyla 11 Temmuz 2025'te düzenlenen törende silahlarını yakan 30 kişilik grubun üyelerinden Nedim Seven, törenin birinci yıl dönümünde sürece ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Seven, geçen bir yılda devletin adım atmadığını belirterek, "Eğer gerekli adımlar atılmış olsaydı bugün Diyarbakır, Dêrsim, Ankara ve İstanbul'da demokratik siyaset yapıyor olurduk" dedi. "Devlet süreci ağır ilerletiyor" Ajansa Welat'a konuşan Seven, Abdullah Öcalan'ın 27 Şubat 2025'te yaptığı çağrının ardından PKK'nin kongresini toplayarak fesih ve silahsızlanma kararları aldığını, buna karşın devletin aynı doğrultuda somut adımlar atmadığını söyledi. Meclis'te süreç kapsamında bir komisyon kurulmasını önemli bulduklarını ifade eden Seven, buna rağmen resmi söylemin değişmediğini dile getirdi. "Terörsüz Türkiye" gibi ifadelerin çözüm dili olmadığını belirten Seven, Kürt sorununun kimlik, dil, kültür ve Kürdistan'ın tanımlanması gibi başlıklar üzerinden ele alınması gerektiğini ifade etti. "Öcalan baş müzakereci olmalı" Seven, PKK'nin 12. Kongresi'nde Abdullah Öcalan'ın "baş müzakereci" olarak kabul edildiğini hatırlatarak, sürecin ilerleyebilmesi için Öcalan'ın çalışma ve iletişim koşullarının düzenlenmesi gerektiğini söyledi. Öcalan ile uzun aralıklarla görüşme yapılmasının süreci ilerletmeyeceğini belirten Seven, "Ortadoğu'yu etkileyecek böyle bir çözüm için Önder Apo 24 saat özgür olmalı ve istediği herkesle görüşebilmeli" dedi. "Yasal düzenlemeler bizimle paylaşılmadı" Meclis'te hazırlanacağı belirtilen yasal düzenlemelere ilişkin de konuşan Seven, yaklaşık 45 gündür çeşitli düzenlemelerin gündeme geldiğini ancak bunların kendilerine ulaştırılmadığını söyledi. Yasal düzenlemelerin sürecin muhataplarıyla paylaşılması gerektiğini belirten Seven şunları dile getirdi: “25 Mayıs’tan sonra kimlerin Önderlik ile görüştüğünü bilmiyoruz. Kendileri çalıp oyuyor ve ‘süreci ilerleteceğiz’ diyorlar. Yasal düzenlemelerin adı ne olursa olsun muhatapları ile paylaşılmaları gerekiyor. Meclis kapanmadan çıkacaklar deniliyor. Ancak bizim içeriğinde ne olduğunu bilmemiz gerek. Bilmediğimiz bir şeyi nasıl değerlendireceğiz? Bunu nasıl kabul ederiz? Kürdistan dağlarında binlerce güç var. Binlerce ilişkide olan var. Kürdistan ve Türkiye’de yurt dışında on binlerce kişi var. Bunların hepsini işin içine katmadan nasıl bir çözüm gelecek?" "Demokratik siyaset için yasal güvence gerekli" Silahlarını yakan Barış ve Demokratik Toplum Süreci Grubu’nun uzattığı elin bir yıldır havada kaldığına değinen Seven, “Elimizin havada bırakılması ile bize ‘Gidin silahlarınızı alın’ deniliyor. Bir yıldır demokratik siyaset koşullarının oluşturulması, yasal düzenlemelerin yapılmasını bekliyoruz. Bunun olması dışında bir seçeneğimiz yok. Kardeşlik elini uzatıyoruz ancak havada kalıyor. Demokratik siyasetin önü açılmaz ise Kürdistan dağlarında on binler milyonlar olur” dedi. Silahlarını yakan grubun bir yıldır demokratik siyaset koşullarının oluşturulmasını beklediğini söyleyen Seven, gerekli yasal düzenlemeler yapılmadan sürecin ilerlemeyeceğini ifade etti. Geçmişte Türkiye'ye dönen bazı barış gruplarının cezaevine konulduğunu hatırlatan Seven, bu nedenle demokratik siyasetin önünü açacak hukuki güvencelerin oluşturulması gerektiğini belirtti. Seven, açıklamasının sonunda devlet yetkililerine süreci ciddiyetle yürütme çağrısı yaparak, demokratik çözüm için somut adımlar atılmasını beklediklerini söyledi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran Devrim Muhafızları'nın Hürmüz Boğazı'nda ticari bir yük gemisine saldırdığı gerekçesiyle İran'daki askeri hedeflere yönelik üçüncü saldırı dalgasını başlattığını açıkladı.     CENTCOM'dan yapılan açıklamada, saldırıların, İran Devrim Muhafızları'nın Hürmüz Boğazı'ndan geçen Kıbrıs bayraklı M/V GFS Galaxy adlı yük gemisini hedef almasının ardından gerçekleştirildiği belirtildi. Açıklamada, saldırı sonucu gemide yangın çıktığı, makine dairesinin ağır hasar gördüğü, bir sivil mürettebatın ise kayıp olduğu ifade edildi. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de konuya ilişkin açıklamasında, İran'ın uluslararası mutabakatlara uyma konusunda kendisine tanınan fırsatları değerlendirmediğini ifade ederek, "İran bu eylemle hata yaptı ve şimdi bunun bedelini ödüyor" ifadelerini kullandı. Çok sayıda askeri hedef vuruldu ABD'li bir yetkilinin Axios haber sitesine verdiği bilgiye göre, saldırılarda İran'daki çok sayıda stratejik askeri nokta hedef alındı. Hedef alınan noktalar arasında hava ve deniz gözetleme radarları, füze ve insansız hava aracı (İHA) depoları, füze ve İHA fırlatma üsleri ile karadan havaya füze sistemlerinin bulunduğu platformların yer aldığı belirtildi. "Amaç deniz güvenliğini sağlamak" CENTCOM açıklamasında, operasyonun amacının İran'ın ticari gemilere yönelik saldırı kapasitesini zayıflatmak ve Hürmüz Boğazı'nda uluslararası deniz ticaretinin güvenliğini korumak olduğu kaydedildi.

Irak Yüksek Yargı Konseyi, "Yüzyılın Hırsızlığı" olarak bilinen dosyanın baş şüphelisi Nur Zuheyr'in yakalanarak Irak'a iade edilmesi için Uluslararası Polis Teşkilatı'na (Interpol) başvurdu. Irak resmi medyasında yayımlanan belgelere göre, Irak Başsavcılığı İçişleri Bakanlığına bağlı Arap ve Uluslararası Polis Dairesi'ne gönderdiği yazıda, Nur Zuheyr Casım'ın Irak'a iadesi için gerekli işlemlerin başlatılmasını istedi.Talebin, Yolsuzlukla Mücadele Ceza Mahkemesi'nin sanık hakkında gıyabında verdiği mahkûmiyet kararına dayandığı belirtildi. Belgeler arasında yer alan ve 25 Kasım 2024 tarihini taşıyan Kerh Ceza Mahkemesi kararında ise şu hükümlere yer verildi: "Nur Zuheyr Casım'ın Irak Ceza Kanunu'nun 444. maddesi uyarınca 10 yıl hapis cezasına çarptırılması, Hakkında yakalama kararı çıkarılması ve ikametgahında arama yapılması, Taşınır ve taşınmaz tüm mal varlığına el konulmasına ilişkin kararın onaylanması." Kararda Nur Zuheyr, "Yüzyılın Hırsızlığı" davasının bir numaralı şüphelisi olarak gösteriliyor. Soruşturma kapsamında, Rafidain Bankası'ndaki mali hesaplardan beş şirket aracılığıyla 3,8 trilyon Irak dinarının(2,9 milyar ABD doları) usulsüz şekilde çekildiği öne sürülüyor. Irak Yüksek Yargı Konseyi'ne göre, Nur Zuheyr'in 1,6 trilyon Irak dinarını(1,22 milyar ABD doları) devlete geri ödemesi kararlaştırılmıştı. Ancak şu ana kadar yalnızca 365 milyar dinarı(279 milyon ABD doları) iade ettiği, daha sonra ise Irak'tan ayrıldığı belirtildi. Irak hükümeti daha önce, paranın tamamını geri ödemesi şartıyla Nur Zuheyr'in serbest bırakılması konusunda anlaşmaya varmıştı. Ancak ülkeyi terk etmesi, paranın geri alınması sürecini sekteye uğrattı.  

Ankara'da Çankaya Belediyesi'ne yönelik soruşturma kapsamında Belediye Başkanı Hüseyin...

Irak, Suriye ve ABD, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü zayıflatma çabalarının bir parçası olarak, Suriye’nin Akdeniz kıyısına uzanan yaklaşık 800 kilometrelik (500 mil) tarihi boru hattını yeniden faaliyete geçirmeyi planlıyor. Üst düzey Iraklı ve bölgesel yetkililerin Middle East Eye’a (MEE) verdiği bilgilere göre Kerkük’ten Suriye'nin sahil kenti Banyas'a uzanan hattın canlandırılmasına ilişkin anlaşmanın, önümüzdeki hafta Irak Başbakanı Ali el-Zeydi'nin Beyaz Saray'da ABD Başkanı Donald Trump ile yapacağı görüşmede kamuoyuna açıklanmasının beklendiğini bildirdi. MEE’nin haberine göre Trump’ın Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack, Zeydi’nin ziyareti öncesinde anlaşmanın ayrıntıları üzerinde çalışıyor. Zeydi’nin ABD programında, ülkenin enerji merkezi olan Teksas eyaletine yapılacak bir ziyaretin de yer alması bekleniyor. “Hem ABD'nin hem de yerel hükümetlerin yararına olacak” MEE’ye konuşan üst düzey bir Iraklı yetkili, Barrack'ın Zeydi ile iyi bir çalışma ilişkisi geliştirdiğini ve bu boru hattını, hem ABD'nin hem de yerel hükümetlerin yararına olacak bir "Levant iş modeli" olarak kullanmak istediğini belirtti. 1952 yılında Irak Petrol Şirketi tarafından tamamlanan boru hattı, günlük yaklaşık 300 bin varil kapasiteye sahipti. Bağdat, İran-Irak savaşı sırasında Suriye'nin İran'ın yanında yer alması üzerine 1980'lerde hattı kapatmıştı. 2003'teki ABD işgalinden sonra ağır hasar alan hat, o tarihten bu yana fiilen işlevsiz durumda. Bir konsorsiyum yeniden inşa için görevlendirildi Hattın yeniden devreye girmesi için yeni depolama tankları, pompalar ve elektrik sistemlerini içeren kapsamlı bir onarım gerekiyor. Bölgesel bir yetkili, hattın muhtemelen tamamen yenilenmesi gerekeceğini ve bunun iki ila üç yıllık bir takvim alacağını söyledi. Yetkili ayrıca, ABD'li şirketlerden oluşan bir konsorsiyumun şimdiden bu yeniden inşa süreci için görevlendirildiğini, bunun da Washington'ın projeye olan bağlılığını gösterdiğini ekledi. Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim süreci hızlandırdı Suriye ve Irak, 2024 sonlarında Beşar Esad'ın devrilmesi ve yönetimin Ahmed el-Şara’ya geçmesinin ardından boru hattını yeniden canlandırmayı tartışmıştı. Ancak asıl ivme, son bölgesel savaş sonrası İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısını artırmasıyla kazanıldı. Irak bu süreçte Suriye üzerinden tanker kamyonlarla ham petrol ihraç etmeye başlasa da sevkiyat hacmi oldukça düşük kaldı. Iraklı analist Serheng Hamasaid, "Irak, Suriye'ye artık farklı bir gözle bakmaya başladı. Savaştan önce bir şüphe hakim olsa da, savaşın gerçekleri Irak'ın Suriye'ye olan ihtiyacını açıkça ortaya koydu" değerlendirmesinde bulundu. Bağdat stratejik bir değişim yaşıyor Bölgesel kaynaklar, Suriye Dışişleri Bakanı Esad el-Şeybani'nin de imza töreni için ABD'ye gitmesinin beklendiğini belirtti. Bağdat'taki hükümet, İran'a yakın Şii partilerin ve milislerin etkisinde olsa da, Esad’ı deviren ve bir dönem El Kaide bağlantılı olan Ahmed el-Şara ile çalışma noktasında stratejik bir değişim yaşıyor. Şara, Esad’ı devirdikten sonra ABD yörüngesine girdi ve Türkiye ile Katar ve Suudi Arabistan gibi Körfez ülkelerinin yakın desteğini aldı. Trump yönetimi, Suriye üzerindeki pek çok yaptırımı kaldırırken, geçen hafta Ankara'daki NATO zirvesinde Şara'dan övgüyle bahsederek onu "fantastik" ve "saygın" biri olarak nitelendirdi. ABD ayrıca, Suriye'yi 1979'dan bu yana yer aldığı "Terörü Destekleyen Devletler" listesinden çıkardı. Irak, petrol ihracatının yüzde 95'ini Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriyor Bu diplomatik hamle, ABD'li şirketlerin boru hattı projesinde çalışmasının önünü açıyor. Irak hükümeti bu ayın başlarında ABD'li şirketler Capital TI ve Chevron ile bir Katar firmasının, Kerkük ve Hadise’den Banyas’a uzanan boru hattı projelerini incelemesi için ön onayı verdi. Irak, ekonomisi için hayati önem taşıyan petrol ihracatının yüzde 95'ini Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriyor ve bu da ülkeyi İran'ın stratejik hamlelerine karşı son derece kırılgan hale getiriyor. Veri analiz firması Vortexa, geçtiğimiz ay Irak'ın deniz yoluyla yaptığı petrol ihracatının, bölgedeki gerilimler nedeniyle geçen yılın ortalamasının yüzde 8'ine gerilediğini açıklamıştı. Petrol gelirleri, Irak devlet bütçesinin yüzde 90'ını oluşturuyo

ABD Kongresi'nin kritik üyeleri, Türkiye'nin F-35 programına dönüşü için Rus S-400 sistemlerinden tamamen vazgeçmesi şartını yineledi. Trump'ın yaptırımları esnetme sinyaline tepki gösteren senatörler, yasaların net olduğunu vurguladı. Yunan basınından Kathimerini'ye konuşan ABD Kongresi'nin hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat kanadından çok kritik üç isim, F-35 ve CAATSA yaptırımları konusunda Ankara ve Washington arasındaki pazarlıklara set çekti. NATO Zirvesi'nde Başkan Donald Trump’ın Türkiye’ye yönelik yaptırımları esnetebileceği sinyalini vermesinin ardından Kongre adeta alarma geçti. Idaho Eyaleti Cumhuriyetçi Senatörü ve Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Jim Risch, Kongre'nin bu konudaki sarsılmaz duruşunu net bir dille özetledi. Trump’ın NATO Zirvesi'nde CAATSA yaptırımlarını gözden geçirebileceğine dair açıklamalarının ardından konuşan Risch, Washington-Ankara hattındaki savunma iş birliğinin önündeki tek bariyerin Rus füzeleri olduğunu belirtti. Risch, şu ifadeleri kullandı: "Türkiye'nin Rus yapımı S-400 sistemlerine sahip olması, askeri ve savunma iş birliğimizi derinleştirmemizin önündeki en büyük ve en uzun vadeli engeldir. Başkan Trump’ın liderliği sayesinde Türkiye'nin nihayet bu S-400 sistemlerine sahip olmaktan vazgeçeceğini ve bu krizi tamamen arkamızda bırakabileceğimizi umuyorum." “Düşünmesi bile şok edici” 2019 yılında Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının uygulanmasında ve F-35 programından çıkarılmasında başrolü oynayan Maryland Demokrat Senatörü Chris Van Hollen ise çok daha sert bir ton tercih etti. Türkiye’ye herhangi bir F-35 transferine kategorik olarak karşı çıktığını yineleyen Van Hollen, Trump yönetiminin yasaları çiğneyemeyeceğini savundu. Van Hollen, sert eleştirilerini şu sözlerle sürdürdü: "Ankara, F-35 uçaklarımızın güvenliğini doğrudan tehdit eden Rus S-400 sistemlerini elinde tutmaya devam ediyor. Üstelik Erdoğan, demokrasiye saldırmaya devam eden istikrarsız bir NATO müttefiki olduğunu kanıtladı. Başkan Trump'ın bu uçakların teslimatını düşünmesi bile tek kelimeyle şoke edici. Bu durum hem ABD ulusal güvenliğini sabote eder hem de Amerikan yasalarını çiğner. Yasa çok açık: Türkiye S-400'lere sahip olduğu sürece F-35 programından menedilmiştir. Kongre bu konuda iki partinin de ortak uzlaşısıyla karar almıştır. Trump hükümetinin bu yasayı bypas etmeye yönelik her türlü girişimi kesinlikle kabul edilemez." "Türkiye'ye gelişmiş teknoloji vermek hata olur" Başlatılan bu engelleme girişimlerine ilişkin konuşan Cumhuriyetçi Vekil Mike Lawler, duruşunun hem Amerikan ulusal güvenliğine hem de mevcut yasalara dayandığını vurguladı. Lawler, Türkiye pozisyonunu değiştirmediği sürece askeri ambargonun sürmesi gerektiğini savunarak sözlerini şöyle tamamladı:   "Amerika'nın en gelişmiş savaş uçaklarından birini Türkiye'ye satmak ABD'nin çıkarlarına hizmet etmiyor. Bu durum kritik askeri teknolojilerimizi riske atacağı gibi, Ortadoğu ve Avrupa'daki gerçek müttefiklerimize de çok yanlış bir mesaj gönderecektir. Cumhurbaşkanı Erdoğan Rus S-400 sistemlerini elinde tutup kullanmaya devam ettiği sürece, Amerikan yasalarının öngördüğü gibi F-35 satış kısıtlamaları tam kararlılıkla yürürlükte kalmalıdır."

Irak'taki İran yanlısı Şii silahlı grupları bünyesinde bulunduran Irak İslami Direnişi, silah bırakmayacaklarını ve askeri kapasitelerini daha da geliştirmeye devam edeceklerini açıkladı. Irak İslami Direnişi, bugün yayımladığı açıklamada, eski İran lideri Ali Hamaney'in Necef ve Kerbela'daki cenaze törenlerine "milyonlarca kişinin" katıldığını belirterek, bunun Irak halkının "direniş çizgisine bağlılığının göstergesi" olduğunu savundu. Açıklamada, "Kutsal topraklardan bir kez daha ilan ediyoruz ki direniş yoluna bağlı kalacağız. Düşman bilmelidir ki hak cephesinin güçleri tek bir vücut gibidir ve hiçbir şey bizi işgalcileri Irak'tan ve bölgeden çıkarmaktan alıkoyamayacaktır" ifadeleri kullanıldı. "Silahlarımız pazarlık konusu değildir" Irak'ta uzun süredir tartışma konusu olan silahlı grupların geleceğine de değinilen açıklamada, silah bırakılmasının gündemlerinde olmadığı vurgulandı. Grup, "Savaş meydanlarında omuzlarımızı süsleyen silahlarımız hiçbir zaman pazarlık konusu olmadı. Bu, bizim inancımızın ve dini sorumluluğumuzun bir parçasıdır" açıklamasını yaptı. ABD ve İsrail'e karşı hazırlık mesajı Irak İslami Direnişi, mevcut askeri kapasiteyle yetinmeyeceklerini belirterek, "Askeri ve güvenlik kabiliyetlerimizi hem nitelik hem de nicelik açısından geliştirmek için tüm gücümüzle çalışıyoruz" ifadelerine yer verdi. Açıklamada ayrıca, ABD ve İsrail'den gelebilecek olası tehditlere karşı tam hazırlık içinde olunduğu belirtilerek, "Zalimlerin hayallerini boşa çıkarmadan ve onurumuzu korumadan dinlenmeyeceğiz" denildi. Bağdat silahların devlet kontrolüne alınmasını istiyor İran'a yakın silahlı grupların bu açıklaması, Irak hükümetinin silahların yalnızca devletin kontrolünde olması yönündeki planını uygulamaya çalıştığı bir dönemde geldi. Bağdat yönetimi, Heşdi Şabi bünyesindeki silahlı grupların siyasi yapılarla bağlarının kesilmesi, silah ve militanların kayıt altına alınmasına yönelik adımlar atıyor. Öte yandan, Seraya Selam, Asaib Ehl el-Hak ve İmam Ali Tugayları gibi bazı silahlı gruplar, silahlarını devlete teslim etmeye hazır olduklarını daha önce açıklamıştı.