Danimarkalı biliminsanları kansere yakalanan kadınların tedavi sonrasında hamile kalıp doğurabilmeleri için yapay yumurtalık geliştirme yolunda önemli ilerlemeler kaydetti.
Kanser tedavileri hastayı kanserden kurtarsa dahi doğurganlığa ciddi ölçüde zarar veriyor ve tedavi gören kadınlar genellikle çocuk sahibi olamıyor.
Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da bulunan Rigshospitalet hastanesinde bu alanda yürütülen testlerin sonuçları bir çok hasta için umut ışığı oldu. Laboratuvarda geliştirilen yapay yumurtalıkın insan embriyolarını her seferinde birkaç hafta boyunca canlı tutabildiği gözlemlendi. Yakın gelecekte bu yapay keseciklerin kemoterapi ve radyoterapi gören kadınlara çocuk sahibi olmak noktasında yardımcı olacağı düşünülüyor.
‘Güvenli ve alternatif doğurganlık restorasyonu’
Bu alandaki en son çalışmalara göre dünyada üreme çağındaki kadınların yüzde 2’si üreme işlevini bozabilecek kanser tedavisi görüyor ve bu nedenle yumurtalıkları çalışmıyor.
Kanserde erken teşhis oranı arttıkça ve tedavilerde başarı oranı yükseldikçe daha çok sayıda kişi hayata devam etmek ve aile kurmak istiyor.
Var olan tıbbi imkanlar çerçevesinde erken kanser teşhisi konan kadınlar tedavi öncesi yumurtalıklarını aldırıp dondurarak daha sonra kullanabiliyor. Ne var ki, lösemi gibi bazı kanser türlerinde yumurtalıkların geri yerleştirilmesi sırasında kanserin vücuda yeniden bulaşması riski bulunuyor.
İşte özellikle bu tip hastaların yeniden sağıklı şekilde hamile kalabilmesi için ‘güvenli ve alternatif doğurganlık restorasyonu’ adlı çalışmalar çerçevesinde bilim insanları bu yeni methodu geliştiriyor.
Hücrelerden temizlenmiş, sadece protein ve kalojenden oluşan bu keseciklerin labaratuvarda oluşturulması ve bu yöntemin herkes için kullanılabilmesi adına çalışmalar devam ediyor.
‘Uygulama 10 yılı bulabilir’
Çalışmayı yürüten bilim insanlarından Susanne Pors Euronews’a konuştu:
“Bu yeni bir yumurtalık yaratmak konusunda çok önemli bir adım. Ancak insanlar üzerindeki pratik uygulaması için elbette yıllar süren testler gerekecek. Bulgularımızı bu hafta Avrupa İnsan Üreme ve Embryoloji Toplantısı’nda açıklayacağız. Uzun vadeli çalışmalar gerekiyor. 5 ila 10 yıl arası bir süreden önce uygulamaya geçtiğini görmek zor olacaktır.
