Avrupa turu kapsamında Yunanistan’dan ayrılarak İtalya ve Vatikan’daki temasları için Roma’ya gelen ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo İtalya Başbakanı Giuseppe Conte ve mevkidaşı Dışişleri Bakanı Luigi Di Maio ile görüştü.
Ana gündem maddeleri Libya ve Çin-İtalya ilişkileri olan görüşmede Doğu Akdeniz’deki gelişmlere de değinildi. Basın toplantısı gerçekleştren ikili önemli açıklamalarda bulundu.
“Yunanistan ve Kıbrıs’ın yanındayız ama Türkiye ile de çalışabilmemiz önemli”
Doğu Akdeniz konusunda Di Maio ABD’den “Türkiye’yi yapıcı tutum sergileme konusunda teşvik etmesini” istedik diyerek şunları söyledi:
“Doğu Akdeniz konusunda duruşumuz net, AB üyesi olarak Yunanistan ve Kıbrıs’ın yanındayız… Aynı zamanda da, Pompeo’ya da dediğim gibi, Türkiye bölgenin istikrarı için gerekli bir ülke ve önemli bir NATO üyesi. Dolayısıyla birlikte çalışabilmemiz temel önemde”.
“Ankara ile ikili ilişkilerin dürüst ve yapıcı şekilde sürdüğünü” söyleyen Di Maio, Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile yakında Roma’da görüşeceklerini de açıkladı.
“AGİT Minsk Grubu görüşmeleri yeniden başlamalı”
Di Maio Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki çatışmaların İtalya’yı da endişelendirdiğini ifade ederek Dağlık Karabağ sorununun yıllardır çözümsüz olduğunu ve bugün askeri gerginliğin daha da artması riskinden çekindiklerini ifade etti.
İtalya’nın bu konuda üzerine düşeni yapmaya hazır olduğunu ve yakında Azerbaycanlı ve Ermeni mevkidaşları ile telefon görüşmesi yapacağını aktaran Di Maio, “Bu yeni durum, AGİT Minsk Grubu bağlamında müzakerelerin herhangi bir ön şart olmadan yeniden başlaması gerekliliğini gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.
“Libya’da Washington’ın etkisi hayati”
İtalya ve ABD’nin Libya’da yakınlaşan hedefleri olduğunu dile getiren Di Maio, “Washington’un etkisi, BM Libya Misyonu (UNSMIL) tarafından desteklenen diyaloğu sabotaj girişimlerine karşı koymak için hayati” dedi.
Pompeo ise Libya konusunda AB’nin de yapıcı bir rol oynayabileceğini dile getirerek Wagner milislerinin Libya’da olmasını eleştirdi.
İtalya ve Vatikan’a Çin uyarısı
ABD Dışişleri Bakanı, Çin’in samimi ortaklıklar kurma çabasında olmadığını ileri sürerek “Gözetleme unsuru olan teknoloji şirketleri aracılığıyla ulusal güvenlik ve kendi vatandaşlarının verilerinin gizliliği konusunu İtalya yeniden değerlendirmelidir” dedi.
Di Maio ise hükümetinin ağların güvenliğini sağlamanın önemi konusunun farkında olduğunu ve denetleme imkanını artıran bir yasanın geçtiğini hatırlattı.
ABD’nin Vatikan Büyükelçiliği tarafından organize edilen “Diplomasi Yoluyla Uluslararası Din Özgürlüğünü Geliştirmek ve Savunmak” başlıklı bir sempozyuma da katılan Pompeo burada Çin’le ilişkilerin geliştirilmesi çabalarını eleştirdi.
Pompeo, Çin’in Uygurlar, Tibetliler ve Katolikler de dahil birçok dini gruba baskı uyguladığına dikkat çekerek “Hiçbir yerde din özgürlüğü Çin’deki kadar saldırı altında değil. Vatikan Çin konusunda cesur davranmalı” şeklinde konuştu.
Papa Pompeo ile görüşmeyecek
Bu çıkış Vatikan’da hoş karşılanmazken Vatikan Devlet Sekreteri Kardinal Parolin “Trump’ın ve Pompeo’nun duruşunu uzun süredir bilsek de bu çıkışı beklemiyorduk, özel görüşmelerde dile getirilmesi daha uygun olurdu. Şaşırdık” dedi.
Parolin daha sonra yaptığı açıklamada “Mike Pompeo Papa’yı görme talebinde bulundu ama Papa açık bir şekilde, seçim kampanyasındaki isimleri kabul etmediğini söyledi” ifadelerini kullandı.
Pompeo Doğu Akdeniz’e ilişkin en son Yunanistan’da konuşmuştu
Pompeo Yunanistan’dan ayrılmadan önce son yaptığı açıklamalarda Atina ile Ankara arasında gerçekleştirilen görüşmeleri desteklediğini belirtmiş ve iki NATO üyesi arasındaki tansiyonun düşmesi için çalıştıklarını belirtmişti.
Bu açıklamaları sonrası Ankara’nın tepkisi ise Pompeo’nun tarafsız davranmadığı şeklinde olmuştu. Bu konu perşembe günü başlayacak olan Avrupa Birliği Devlet Liderleri Zirvesi’nde de masaya yatırılacak. Rumlar Türkiye’ye yaptırım çağrılarına devam etse de şimdilik iki ülke arasında görüşmeler yeniden başladığı için bir yaptırım kararı çıkması beklenmiyor.
Zirve öncesi Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Yunanistan ve Rum Kesimi hariç diğer ülkelerin liderlerine hitaben bir mektup göndererek mektubunda Yunanların ve Rumların bölgede tansiyonu arttıran taraf olduğunu belirtti ve zirvede kararların önyargısız şekilde alınarak diyalog ve işbirliğinin teşvikini arzu ettiğini ifade etti.
