İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ekrem İmamoğlu, İBB Şehir Tiyatroları’nın ekim programında yer alan “Bêrû” adlı Kürtçe oyununun sahnelenmesinin yasaklanmasına ilişkin “Kürtçe bilen vatandaşlarımızın gidip izleyeceği bir oyunu oynatmak yasak, suç; yani böyle bir şey olmaz” değerlendirmesinde bulundu.
İBB, Koronavirüs salgını nedeniyle gelirleri kesilen işletmelere destek vermek amacıyla belediyeye bağlı Şehir Tiyatroları sahnelerini, ekim ayında özel tiyatrolara açtı.
Bu kapsamda, “Teatra Jiyana Nû” da Nobel ödüllü İtalyan yazar Dario Fo’nun “Yüzsüz” oyununu, “Bêrû” adıyla Kürtçe olarak 13 Ekim’de Gaziosmanpaşa Sahnesi’nde sahneleyecekti.
Ancak kaymakamlık, perdenin açılmasına saatler kala oyunun yasaklandığını oyunculara bildirdi.
İstanbul Valiliği, “oyunun Kürtçe olması nedeniyle değil, PKK propagandası içerdiği “gerekçesiyle yasaklandığını duyurdu.
İstanbul -Fikirtepe’de incelemeler sırasında gazetecilerin sorularını yanıtlayan İBB Başkanı İmamoğlu, kararın gerekçesi ile ilgili bilgi sahibi olmadığını söyledi.
İmamoğlu, “Bazı kararlar alınırken, elbette masada konuşulan hususlar bunlar. Bahsettiğimiz ne? Bir Kürtçe oyun. Tiyatro oyunu. Yani vatandaşlarımızın talep ettiği ya da bu tarz grupların olduğu ülkemizde, Kürtçe tiyatro oyunu sergilemek. Size bir şey söyleyeyim mi? Kırmızı bülten ile aranan bir terör örgütü üyesinin televizyonda çıkıp açıklama yapması serbest. Hiçbir sorun yok. Ama Kürtçe oyun oynayan bir grubun, -ki defalarca oynamış- Kürtçe bilen vatandaşlarımızın gidip izleyeceği bir oyunu oynatmak yasak, suç. Yani böyle bir şey olmaz” dedi.
Ekrem İmamoğlu, saçıklamasının devamında, “Devlet aklı denen bir şey var. Devlet aklı, devleti yönetenlerin ortaya koyduğu bu akıldır. Yani o yönetenlerin orada ortaya koyduğu akıl, sudan ucuz bahaneler, geçersiz mesnetsiz bahaneler üretemez. O aklın; geçerli, akıllı, hukuka uygun ve kanunlara uygun bir şekilde hareket etme ve ortaya akıl koyma mecburiyetleri vardır. Çok üzülüyorum, sıkıntı duyuyorum bunları görünce” ifadelerini kullandı.
“Türkçe oynanmış, şimdi Kürtçe; ne farkı var”
Yasak kararına anlam veremediğini belirten İmamoğlu, şu ifadeleri kullandı:
“Düşünsenize; bu ülkenin koca bakan yardımcısı, 16 milyonluk kentin koca valisi açıklama yapıyorlar. Neymiş efendim; ‘Terör örgütü propagandası yapılacakmış.’ Ya bu arkadaşlar, bu oyunu 20-30 kez oynadılar. Türkiye’nin İstanbul’un muhtelif noktalarında 20-30 kez oynadılar. Bugüne kadar neredeydiniz? Burada eğer bir terör suçu varsa, terör örgütü suçu varsa bu işe müdahale edecek olan kişi sizsiniz. Kolluk gücü, idari görevliler sizin elinizde. Yani şimdi akıl mı okuyorsunuz, tahminde mi bulunuyorsunuz, ne yapıyorsunuz? Soruşturma açılacakmış. İnanın tiyatro deyimi ile bu kadar komik bir bahanenin son perdesi. Başka bir şey daha söyleyeyim: Aynı oyun, Devlet Tiyatroları tarafından oynanmış 2014 yılında. Bu oyun, Kürtçe olarak aynı grup tarafından en az 20-30 kez oynanmış. 3-4 yıldır oynuyorlar. Bakın ne diyorum? Dario Fo’nun, -dünya edebiyatının önemli bir ismi İtalyan- bu oyunu, Devlet Tiyatroları tarafından oynanmış. Türkçe oynanmış. Şimdi Kürtçe oynanacak. Ne farkı var? O bakımdan, çok yanlış bir iş, çok kötü bir tarif yapılmış. Yargıya gidecekmiş. E gitsin. Yargıda göreceğiz bakalım ne olacak?”
İmamoğlu’nun, “Bu karardan sonra İBB tiyatrolarında Kürtçe oyun vesaire kültürel aktiviteler olacak mı?” sorusuna yanıtı ise, “İBB, 16 milyon insanın belediyesidir. Bizim, bu şehirde yaşayan her duyguya, kültürler arası her türlü iletişime ortam yaratma mecburiyetimiz vardır. O bakımdan biz, böyle bir sözden geri adım atacak bir yönetim değiliz” oldu.
Berû oyunu 2017’den beri sahneleniyor
Nobel ödüllü İtalyan yazar Dario Fo’nun 1981 yılında yazdığı “Yüzsüz” adlı eserinden uyarlanan Bêrû, 2017’den itibaren Kürtçe olarak 100’den fazla kez sahnelendi.
Devlet Tiyatroları’nda da 2014’te Türkçe olarak seyirciyle buluşan eser, daha önce Kürtçe olarak İstanbul, İzmir, Diyarbakır, Adana, Ankara ve Batman’da aynı içerikle sergilenmişti.
İBB Şehir Tiyatroları, pandemide zor günler geçiren özel tiyatrolar için yeni sezon programında 50 özel tiyatro oyununa yer verme kararı aldı.
21 Eylül’de açıklanan yeni sezon repertuvarı içerisinde “Bêrû: Klakson, Borîzan û Birt” oyununa da yer verildi. 1997’de Nobel Edebiyat Ödülü almış İtalyan yazar Dario Fo’ya ait “Yüzsüz: Klakson, Borazanlar ve Bırtlar” oyununun, Kürtçe olarak Şehir Tiyatroları’nın Gaziosmanpaşa Sahnesi’nde sahnelenmesi kararlaştırıldı. Kültür sanat dünyasına açıklanan ve bilet satışları gerçekleştirilen oyun, sahnelenmesine saatler kala Gaziosmanpaşa Kaymakamlığı tarafından “kamu düzenini bozabileceği” gerekçesiyle yasakladı.
