Dağlık Karabağ’da son durum: Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki çatışmalarda neler yaşanıyor?

Azerbaycan ile Ermenistan arasında statüsü uyuşmazlık konusu olan Dağlık Karabağ bölgesinde 27 Eylül’de başlayan şiddetli çatışmalar devam ediyor.

Dağlık Karabağ, Birleşmiş Milletler (BM) ve uluslararası toplum tarafından Azerbaycan’ın bir parçası olarak tanınıyor. Ancak Azerbaycan’ın topraklarının yaklaşık yüzde 20’sine denk gelen Dağlık Karabağ ve civarındaki bazı bölgeler, 1990’ların başından bu yana Ermenistan işgali altında bulunuyor.

Bölgede 1991 yılında ‘Dağlık Karabağ Cumhuriyeti’ ilan edildi. Ancak burayı uluslararası alanda Ermenistan dahil hiçbir ülke tanımadı.

Bugün itibarıyla son durum şöyle:

Çarşamba, 14 Ekim 2020

• Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Habertürk’e verdiği röportajda, Ermenistan’ın işgal etttiği topraklardan çekilmesi gerektiğini, Türkiye olmaksızın bu sorunun çözülmeyeceğini söyledi. Enerji hatlarına düzenlenecek olası bir saldırının yanıtının çok ağır olacağını söyleyen Aliyev, Paşinyan’ın Ermenistan’ı felakete sürüklediğini kaydetti.
• Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Rus basınına yaptığı açıklamada, “Moskova’nın Türkiye’nin Dağlık Karabağ sorunuyla ilgili tutumuna katılmadığını ve askeri bir çözümün kabul edilemez olduğunu” söyledi.
• Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian, Dağlık Karabağ krizinde ülkesinin tarafsız kalması gerektiğini belirtti.
• AKP Meclis Grubu’nda konuşan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Azerbaycan’ın işgal altındaki topraklarını kurtarmak için verdiği mücadeleyi selamlıyorum” dedi. Erdoğan, “Minsk Üçlüsü hala oyalama taktiği ile bu işi gerçekleştiriyor. 30 yıldır bu işte görevliseniz yapmanız gereken toprakları vermektir” ifadelerini kullandı. Erdoğan, “Bize Suriye’den mücahitleri oraya gönderdiniz diyorlar. Bizim böyle bir derdimiz yok. Biz Azeri kardeşlerimize her türlü desteği vermeye devam edeceğiz. Suriyeli mücahitlerin kendi topraklarında işi var, oraya gitmezler” diye konuştu.

Salı, 13 Ekim 2020

• Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Ermeni güçlerinin Terter ve Ağdam’ın yanı sıra Dağlık Karabağ bölgesinin dışına kalan Azeri toprakları içerisindeki Goranboy ile Ağcadam’a yönelik saldırılar düzenlediğini duyurdu.
• Ermenistan, Azerbaycan Hava Kuvvetleri’ne ait bir Su-25 tipi savaş uçağını düşürdüğünü öne sürdü. Ancak bu iddia, Azerbaycan tarafından “düpedüz yalan” sözleriyle reddedildi.
• Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Haber Global kanalına verdiği mülakatta Dağlık Karabağ meselesinin nihai çözümü için siyasi çözümün başlamaması halinde askeri operasyonların durmayacağını ifade etti.
• Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, bölgede yaşanan “insani krizi” önlemenin tek yolunun Dağlık Karabağ’ın kendi kaderini tayin etme hakkının tanınması olduğunu söyledi.
• Dağlık Karabağ yönetimi, bugüne kadar yaşanan çatışmalarda toplam 542 savaşçının hayatını kaybettiğini açıkladı.

Pazartesi, 12 Ekim 2020

• Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Azerbaycan’ın, Dağlık Karabağ’ın geleceğiyle ilgili yürütülen görüşmelere Türkiye’nin de katılması önerisini reddetti.
• Moskova’da Ermenistan Dışişleri Bakanı Zohrab Mnatsakanyan ile ortak basın toplantısı düzenleyen Lavrov; Rusya, ABD ve Fransa’nın Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) himayesi altında çözüm arayışına devam etmesi gerektiğini söyledi.
• Mnatsakanyan da, “Azerbaycan’a aktif destek veren Türkiye’nin arabuluculuk yapamayacağını” belirtti.
• Hafta sonu boyunca tarafların birbirlerini karşılıklı olarak ateşkes ihlâlleriyle suçlaması üzerine Avrupa Birliği ve Rusya’dan ateşkes şartlarına uyulması çağrısı geldi.
• Dağlık Karabağ’daki Ermeni yönetimi, Hankendi’ye yönelik topçu ateşinin yeniden başladığını söyledi. Kentte hava taarruzu sirenleri yeniden çalmaya başladı.
• Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermeni güçlerinin Gence’ye düzenlediği roket saldırılarının savaş suçu olduğunu söyledi.

Pazar, 11 Ekim 2020

• Dağlık Karabağ’daki Ermeni güçlerinin lideri Arayik Haratyunyan, bu sabah itibarıyla durumun nispeten sakin olduğunu ancak cephe hattında gerilimin sürdüğünü ve durumun hızla değişebileceğini söyledi.
• Ermenistan Savunma Bakanlığı “Azerbaycan’ın iddiaları tamamen yalan” açıklaması yaptı ve Azerbaycan’ı, Dağlık Karabağ bölgesinde Ermenilerin yaşadığı bölgeleri vurmakla suçladı.
• Azerbaycan basını, Gence’den sonra Mingecevir’deki bir santralin de Ermenistan tarafından hedef alındığını; Azerbaycan hava savunma sistemlerinin bu saldırıyı engellediğini yazdı.
• Azerbaycan Cumhurbaşkanı Danışmanı ve Sözcüsü Hikmet Hacıyev, ülkenin ikinci büyük şehri olan Gence’ye Ermenistan’ın yerel saatle 4.00’te füze saldırısı düzenlediğini ve yedi sivilin hayatını kaybettiğini söyledi.

Cumartesi, 10 Ekim 2020

• Yerel saatle 23.00’te Dağlık Karabağ’ın yönetim merkezi Stepanakert’te top atışları duyuldu.
• Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, ateşkesin sadece cenaze değişimi bitene kadar süreceğini, Azerbaycan’ın zaman içinde Dağlık Karabağ’daki daha fazla bölgenin kontrolünü ele geçirmeyi umduğunu söyledi.
• Fransa ve İran, ateşkesi destekleyen açıklamalar yaptı. Türk Dışişleri Bakanlığı, ” İnsani gerekçelerle esirlerin ve cenazelerin değişimi amacıyla ilan edildiği belirtilen ateşkes önemli bir ilk adım olmakla birlikte kalıcı çözümün yerine geçmeyecektir. Türkiye başından beri ancak Azerbaycan’ın evet diyeceği çözümleri destekleyeceğini vurgulamıştır.” açıklaması yaptı.
• Ermenistan Savunma Bakanlığı Sözcüsü Shushan Stepanyan “Azerbaycan ordusu, ilan edilmiş olan insani ateşkesi ihlal ederek 12.05’te saldırı düzenledi” dedi.
• Azerbaycan Savunma Bakanlığı ise yine cumartesi günü Ermenistan’ın Terter ve Agdam bölgelerine ateş açarak ateşkesi ihlal ettiğini savundu.
• Yerel saatle saat 12.00’de ateşkes yürürlüğe girdi.
• Moskova’da iki ülke dışişleri bakanlarının Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov arabuluculuğunda 10 saatten uzun süren görüşmesinden sonra “rehine ve cenaze değiş tokuşu için” dört maddelik ateşkeste uzlaşıldı:

• 10 Ekim 2020’de saat 12.00’den itibaren, rehine değişimi ve cenazelerin teslimi için insani ateşkes yürürlüğe girer. Süreç Uluslararası Kızılhaç Komisyonu’yla koordinasyon içinde ve komisyonun aracılığıyla yürütülür.
• Ateşkes rejiminin hususi parametreleri üzerine daha sonra uzlaşılacaktır.
• Azerbaycan ve Ermenistan, AGİT Minsk Grubu eşbaşkanları arabulucuğunda, çözümün temel ilkeleri temel alınarak barışçıl çözüme ulaşmak için en kısa zamanda kapsamlı müzakerelere başlayacaktır.
• Taraflar, müzakere sürecinin formatının sürekliliğini teyit eder.

Cuma, 9 Ekim 2020

• Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin çatışmaların durdurulması çağrısında bulundu, Azerbaycan ve Ermenistan dışişleri bakanlarını Moskova’ya davet etti. Azerbaycan ve Ermenistan Dışişleri Bakanları Moskova’da biraraya gelmeyi ve Dağlık Karabağ sorununu görüşmeyi kabul ettiler.
• Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, AFP ajansına yaptığı açıklamada, Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki uzun süreli anlaşmazlık konusunda ilerleme kaydetme şansı olduğunu belirterek “bugün yarın ateşkese doğru ilerliyoruz, ama durum hala çok kırılgan” ifadesini kullandı.
• Erivan’daki Avrasya Ekonomik Birliği toplantısında konuşan Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Dağlık Karabağ konusunda barış müzakerelerine başlamaya hazır olduklarını söyledi.
• Ermenistan ve Azerbaycan savunma bakanlıkları şiddetli çatışmaların gece devam ettiğini, yeni sivil ölümlerin olduğunu duyurdu.
• Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan askerleri çekilmediği sürece çatışmaya son verilmeyeceğini, Karabağ’ın tümünü ele geçirinceye dek ordunun müdahaleye devam edeceğini söyledi.
• Azerbaycan Ermenistan’ı, Gence kenti ve Goranboy rayonuna top atışı yapmakla suçladı; saldırılarda en az bir sivilin öldüğünü açıkladı.
• Ermenistan ise, Azerbaycan’ı Dağlık Karabağ’ın Şuşa kentindeki tarihi Gazançetsots Katedrali’ni top atışına tutmakla suçladı. AFP ajansı, katedralin çatısının bir kısmının yıkıldığını ve bazı duvarların hasar gördüğünü duyurdu. Azerbaycan katedrale saldırı iddialarını reddetti.

Perşembe, 8 Ekim 2020:

• Çatışmaların başlangıcından bu yana 300’ü aşkın kişi hayatını kaybetti.
• Ermenistan, Azerbaycan’ı Dağlık Karabağ’ın Şuşa kentindeki tarihi Gazançetsots Katedrali’ni top atışına tutmakla suçladı. AFP ajansı çatının bir kısmının yıkıldığını ve bazı duvarların hasar gördüğünü duyurdu. Azerbaycan katedrale saldırı iddialarını reddetti.
• Azerbaycan, Ermenistan’ı, Gence kenti ve Goranboy rayonuna top atışı yapmakla suçladı; saldırılarda en az bir sivilin öldüğünü açıkladı.
• Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan Büyükelçisini geri çağırdığını ve “Yunanistan da dahil olmak üzere yabancı ülkelerdeki Ermeni vatandaşlarının askeri operasyonlara katılmak üzere işgal altındaki bölgelere gittiklerine dair açık kaynaklardan elde edilen bilgileri Yunan Dışişleri Bakanlığının dikkatine sunduklarını” açıkladı. Ermenistan iddiaları reddetti. Atina ise bu iddiaları “temelsiz ve hakaretvari” bulduğunu belirterek Azerbaycan büyükelçisini Çarşamba günü geri çağırmıştı.
• Ateşkes sağlanması için ilk görüşme bugün Cenevre’de. İkinci görüşme ise Pazartesi günü Moskova’da yapılacak.
• Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, Minsk Grubu’nu oluşturan Fransa, Rusya ve ABD’nin temsilcileriyle biraraya gelecek.
• Çatışmalar sürdüğü müddetçe görüşmelere dahil olmayacağını belirterek Cenevre’deki müzakerelere katılmayan Ermenistan Dışişleri Bakanı Zohrab Mnatsakanyan’ın Pazartesi günü Moskova’da Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov ile görüşeceği açıklandı.
• Ermenistan Ulusal Güvenlik Servisi’nin Başkanı Argişti Kyaramyan görevden alındı.
• Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ bölgesinin yönetim merkezi Hankendi’ye yönelik top atışlarının devam ettiği bildirildi.
• Azerbaycan, Ermenistan’ın cephe hattında bulunan bazı köyleri hedef aldığını açıkladı.

Çarşamba, 7 Ekim 2020:

• İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Azerbaycan ve Ermenistan’daki çatışmaların daha geniş bölgesel bir savaşa dönüşebileceği uyarısında bulundu, “Bunu önlemek için özenli olmamız lazım” dedi.
• Rus TASS ajansının aktardığına göre, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Dağlık Karabağ bölgesinde mevcut askeri çatışma sona erdiğinde Ermenistan ile görüşmelere başlanabileceğini söyledi.
• Rusya Devlet Başkanı Putin ile telefonda görüşen Aliyev, Rus devlet televizyonuna verdiği mülakatta, arabuluculuk çabalarına Türkiye’nin de katılma hakkı bulunduğunu kaydetti.
• Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Time dergisine verdiği mülakatta, Türkiye’nin bölgedeki angajmanına son vermesi ve paralı askerlerin geri çekilmesi koşuluyla Ermenistan’ın ateşkesi kabul edeceğini söyledi.
• Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Dağlık Karabağ’da yaşanan çatışmaları ‘trajedi’ olarak nitelendirdi ve sona ermesi çağrısı yaptı. Putin, Rusya’nın Ermenistan ile müttefiklik anlaşmasının gereğini yerine getirmeye hazır olduğunu ancak mevcut çatışmaların Ermenistan değil, Dağlık Karabağ sınırları içerisinde yaşandığını vurguladı.
• Ermenistan, Azerbaycan güçlerinin cephe hattının güneyinde tanklar ve topçu birlikleriyle ilerlemeye çalıştığını söyledi.
• Dağlık Karabağ yönetimi ise Hankendi’de dört misket bombası patladığını iddia etti. Azerbaycan, uluslararası anlaşmalarla yasaklı bir mühimmat olan misket bombasının kullanıldığı bu iddialarını reddediyor.
• Bakü’den yapılan açıklamalarda, Ermeni güçlerinin çatışma bölgesi dışında kalan Azeri kentlerini hedef almaya başladığı belirtildi. Açıklamada, çatışmaların Avrupa’ya doğalgaz ve petrol taşıyan boru hatlarına yakın bölgelere yaklaştığı da ifade edildi.
• Dağlık Karabağ yönetimi, çatışmaların başlamasından bu yana 244 askerin ve 19 sivilin öldüğünü söylüyor. Azerbaycan, operasyonlarda sivillerin hedef alınmadığını, Ermenistan’ın iddialarının gerçeği yansıtmadığını belirtiyor.
• Azerbaycan’dan yapılan açıklamalarda ise bugüne kadar Ermeni güçlerinin saldırıları sonucu 27 sivilin hayatını kaybettiği ifade edildi. Azerbaycan asker kayıplarıyla ilgili bililendirme yapmamaya devam ediyor.

Salı, 6 Ekim 2020:

• Dağlık Karabağ yöneticileri 21 savaşçılarının daha hayatını kaybettiğini, toplam ölü sayısının 244’e yükseldiğini açıkladı.
• Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, Suriye’deki muhalif savaşçıların Dağlık Karabağ’a gönderildiğini doğrulayabileceklerini söyledi. Azerbaycan ve Türkiye bu iddiaları reddediyor.
• Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu bugün Azerbaycan’ı ziyaret edecek. Bu, çatışmalar başladığından bu yana Türkiye’den ilk üst düzey ziyaret olacak.
• İran ruhani lideri Hamaney’in dış siyaset danışmanı ve eski dışişleri bakanı Ali Ekber Velayeti, Ermenistan’ın işgal ettiği topraklardan çekilmesi gerektiğini belirtti ve durumu İsrail’in Filistin topraklarını işgal etmesine benzetti.
• NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, “Türkiye’nin hatırı sayılır ölçüdeki nüfuzunu bölgedeki gerilimi yatıştırmak için kullanacağını umduğunu” söyledi.
• Kanada, askeri teknolojisinin Azerbaycan ve Ermenistan arasında çatışmaların yaşandığı Dağlık Karabağ bölgesinde kullanılıp kullanılmadığı netleşinceye kadar, Türkiye’ye insansız hava aracı teknolojisi ihracatının bir kısmını dondurdu.

Pazartesi, 5 Ekim 2020:

• Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, askeri harekatı sonlandırma koşulu olarak Ermenistan’ın Dağlık Karabağ’dan çekilmek için bir takvim belirlemesini istedi. Aliyev, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünü tanıdığını açıklamasını ve Azerbaycan halkından özür dilemesini de talep etti.
• New York Times gazetesine bir röportaj veren Paşinyan, ABD Başkanı Donald Trump ile Türkiye’nin Dağlık Karabağ’daki rolünü görüşme sözü aldığını, ancak bu görüşmenin Trump’ın Covid-19’a yakalanması nedeniyle gerçekleşemediğini söyledi.
• Dağlık Karabağ’daki çatışmalarda Azerbaycan ve Ermenistan güçleri karşılıklı topçu ve roket saldırılarına devam ediyor.

Pazar, 4 Ekim 2020:

• Azerbaycan, en büyük ikinci kenti Gence’nin Ermenistan tarafından bombalandığını açıkladı. Azeri yetkililer, sivil yerleşimin Ermeni güçler tarafından hedef alındığını, 22 kişinin hayatını kaybettiğini, 74 kişinin de yaralandığını belirtti.
• Dağlık Karabağ yönetimi Gence Havalimanı’nın kullanılamaz hale getirildiğini duyurdu.
• Ermenistan ise kendi topraklarından Azerbaycan’a bir atış yapılmadığını açıkladı.
• Gözlemciler, Azerbaycan kontrolü altındaki Gence’nin bombalanmasının şu ana kadar Ermenistan işgali altındaki Dağlık Karabağ bölgesinde sınırlı kalan çatışmaların yayılması riskini artırdığını ifade ediyor.
• Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlhan Aliyev, 1993’ten bu yana Ermenistan’ın işgali altında olan Dağlık Karabağ’ın güneyindeki Cebrayil kenti ve rayonunun geri alındığını açıkladı.
• Azerbaycan Savunma Bakanlığı Gence’nin yanı sıra Karabağ’daki Fuzuli bölgesini, Ağdam ve Terter köylerini topçu ve roket atışlarıyla bombaladığını söyledi.
• Dağlık Karabağ, kentlerinin Azerbaycan tarafından bombalanması nedeniyle karşılık verdiklerini açıkladı. Azerbaycan ise bu saldırılara yanıt olarak Ermenistan’daki askeri hedeflerin imha edileceğini duyurdu.
• Dağlık Karabağ lideri Arayik Harutyunyan, “Gence Havalimanı benim emrim üzerine bombalandı, sivillerin ölmemesi için durdurduk, düşman ders almazsa güçlü saldırılara devam ederiz” dedi.
• RFE/RL’nin derlediği açıklamalara göre hayatını kaybeden Dağlık Karabağ askerlerinin sayısı 201’e yükseldi.

Cumartesi, 3 Ekim 2020:

• Dağlık Karabağ, Azerbaycan ordusunun Stepanakert kentine yönelik roket saldırısını yeniden başlattığını açıkladı.
• Azerbaycan Savunma Bakanlığı, “Tüm cephede şiddetli çatışmalar devam ediyor” açıklamasında bulundu.
• Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Ermenistan’ın Karabağ’da “belirliyeci bir an” ile karşı karşıya olduğunu söyledi.
• AFP haber ajansı, Dağlık Karabağ’da Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki çatışmalarda 51 kişinin daha öldüğünü duyurdu.
• Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Tıpkı Balkanlar’da, Kafkaslar’da, Akdeniz’de olduğu gibi, sınır hattımızda istikrar sağlanana kadar, sahada aktif şekilde yer almaya devam edeceğiz” dedi.

Cuma, 2 Ekim 2020:

• Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Minsk Grubu eş başkanı olarak Dağlık Karabağ’da arabuluculuk çabalarına hız verdi. Macron, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile telefon görüşmesi yaptı.
• Ermenistan, Dağlık Karabağ’da ateşkesin yenilenmesi için Rusya, ABD ve Fransa ile çalışmaya hazır olduğunu açıkladı.
• Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Suriyeli savaşçıların Ankara tarafından Azerbaycan’a götürüldüğünü ifade ederek Ankara’dan bir açıklama beklediğini söyledi ve “Bir kırmızı çizgi aşıldı. Bu kabul edilemez” dedi.
• Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, hava savunma sistemlerinin başkent Erivan yakınlarında dört insansız hava aracını düşürdüğünü söyledi. Bu iddianın teyit edilmesi, çatışmanın Dağlık Karabağ’dan çok daha geniş bir bölgeye yayıldığı anlamına geliyor.
• Fransız gazetesi Le Figaro’ya konuşan Paşinyan, Türkiye’nin çatışmalara aktif olarak müdahil olduğuna dair ellerinde kanıtlar olduğunu da iddia etti ve “Kanıtımız var. SİHA’lar ve F-16’lar kullanıyorlar, Dağlık Karabağ’da sivillerin yaşadığı bölgeleri bombalıyorlar” dedi. Türkiye ve Azerbaycan iddiaları reddediyor. Ermenistan şu ana kadar Türkiye’nin aktif müdahalesi iddialarını destekleyecek herhangi bir kanıt paylaşmış değil.
• Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Ermenistan ordusunun Ağdam bölgesinde dört köyü topçu ateşine tuttuğunu aktardı. Hayatını kaybeden siviller olduğunu belirten bakanlık, kaç kişinin öldüğünü açıklamadı.
• Dağlık Karabağ Savunma Bakanlığı, çatışmaların başlamasından bu yana 158 askerin hayatını kaybettiğini açıkladı.

Perşembe, 1 Ekim 2020:

• Ermenistan Dışişleri Bakanı Zograb Mnatsakanyan, Bakü’nün Erivan’dan tek taraflı tavizler koparmaya çalıştığını, ama bunda başarılı olamayacağını söyledi. Dağlık Karabağ’da Azerbaycan ile çatışmaların yeni bir yoğunluk kazandığı, Azerbaycan’ın çoğunlukla top atışında bulunduğu, Çarşamba akşamından bu yana 400’e yakın Azeri askerin öldürüldüğü ve üç helikopterin düşürüldüğü iddia edildi.
• Azerbaycan, Ermenistan’ın top atışları sonucu Terter kentinde en az 16 sivilin yaşamını yitirdiğini ve buradaki tren istasyonunun hasar gördüğünü açıkladı.
• Azerbaycan’ın ABD Büyükelçisi Elin Süleymanov, çatışmalarda Türk ordusunun ya da Suriyeli gönüllü savaşçıların yer almadığını belirterek, bu iddiaları “rencide edici” olarak nitelendirdi.
• Ermenistan Savunma Bakanlığı, cephe hattında “nispeten sabit gerilimin” sürdüğünü ve çatışmaların başlamasından bu yana toplam 103 askerinin öldüğünü açıkladı.
• Londra merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, Türkiye’nin Suriye’den Azerbaycan’a 500 savaşçı daha gönderdiğini ve toplam sayının 850’ye ulaştığını iddia etti. Türkiye ve Azerbaycan, bu iddiaları reddediyor.
• Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, telefonda görüştü ve taraflara ateşkes ilan etme, tansiyonu düşürme ve azami itidal gösterge çağrısı yaptı.

Çarşamba, 30 Eylül 2020:

• Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova’nın, Ermenistan ile Azerbaycan dışişleri bakanları arasında görüşmelere evsahipliği yapabileceğini açıkladı.
• Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Türkiye’ye verdiği destekten dolayı teşekkür etti ve çatışmaların sona ermesi için Ermenistan’ın işgal ettiği topraklardan geri çekilmesinin şart olduğunu söyledi. Pakistan ve Afganistan’a da teşekkür eden Aliyev, Azerbaycan ordusunun dışardan yardıma ihtiyacı olmadığını belirtti.
• Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan: “Düşmanlıkların bu kadar yoğunlaştığı bir dönemde Ermenistan, Azerbaycan ve Rusya arasında bir zirve yapılmasından bahsetmek çok uygunsuz olur. Müzakereler için uygun ortam ve koşulların oluşması gerekiyor.”
• Ermenistan Savunma Bakanlığı Sözcüsü Şuşan Stepyan, Azerbaycan’ın bölgenin kuzeyinde “Dağlık Karabağ Savunma Ordusu mevzilerine hava bombardımanı” düzenlediğini, operasyonlarda Türkiye yapımı İHA’ların kullanıldığını ve Türk F-16’larının havada görüldüğünü açıkladı.
• Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Pazar gününden bu yana 2 bin 300 “ayrılıkçı askerin” öldürüldüğünü, 130 tank, 200 top, 25 uçaksavar, beş mühimmat deposu, 50 tanksavar, 55 askeri araç ve S-300 uzun menzilli karadan havaya füze sisteminin imha edildiğini duyurdu.
• Ermenistan Savunma Bakanlığı, Azerbaycan’da 790 askerin yaşamını yitirdiğini, 1900’den fazlasının yaralandığını belirtirken, 137 tank, 72 İHA, yedi heilopter ve bir An-2 uçağının imha edildiğini aktardı.
• Dağlık Karabağ Savunma Bakan Yardımcısı Artur Sargisyan, Azerbaycan’a ait 17 tank, dört zırhlı personel aracı, üç mühendislik ve teknik zırhlı araç ve 13 İHA’nın imha edildiğini, 500 askerin yaşamını yitirdiğini öne sürdü.
• Fransız haber ajansı AFP, Dağlık Karabağ’da Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki çatışmalarda hayatını kaybedenlerin sayısının 98’e çıktığını aktardı.
• Taraflardan gelen açıklamalara göre, çatışmalar Ağdere-Terter, Şuşakend ve Aşağı Ağcakend civarında yoğunlaştığı bildiriliyor.
• Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Türkiye’nin yaptığı açıklamaları ‘tehlikeli ve münasebetsiz’ olarak nitelendirdi.
• Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, tansiyonun düşürülmesi için hem Azerbaycan hem de Ermenistan ile birlikte çalıştıklarını açıkladı ve soruna barışçıl bir çözüm bulunması çağrısı yaptı.

Salı, 29 Eylül 2020:

• Ermenistan, SU-25 tipi bir savaş uçağının Azerbaycan’daki Gence üssünden havalanan Türkiye’ye ait bir F-16 savaş uçağı tarafından düşürüldüğünü ve pilotun öldüğünü öne sürdü.
• Türkiye ve Azerbaycan iddiayı yalanladı.
• Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun: “Türkiye’nin Ermeni uçağını vurduğu iddiaları doğru değil. Ermenistan böyle ucuz propaganda oyunlarına başvuracağına, bir an önce işgal ettiği topraklardan çekilsin.”
• Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türkiye’nin çatışmaya taraf olmadığını açıkladı.
• Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, çatışmaların, ülkesi ve bölge için “varoluşsal bir tehdit” oluşturduğunu söyledi.
• Çatışmaları ele almak üzere olağanüstü toplanan BM Güvenlik Konseyi, çatışmaların bir an önce sona erdirilmesi çağrısı yaptı.

Pazartesi, 28 Eylül 2020:

• Ermenistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Anna Naghdalyan, Türk ordusuna mensup askeri uzmanların Azerbaycan saflarında savaştıklarını ve çatışmalarda Türkiye’ye ait İHA ve savaş uçaklarının kullanıldığını söyledi.
• Ermenistan, Türkiye’nin Azerbaycan saflarında savaşmak üzere Suriye’den savaşçı gönderdiğini iddia etti. Azerbaycan bu iddiaları reddetti.
• Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan: Bölgede Dağlık Karabağ’ın işgaliyle başlayan krize artık bir son verilmelidir. İşgale uğrayan topraklar Azerbaycan toprakları. ‘Artık hesap vakti geldi’ diyen Azerbaycan kendi göbeğini kendisi kesmek zorunda kalmıştır.”
• Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar: “Azerbaycanlı kardeşlerimizin öz topraklarını savunmasında yanlarındayız. Ermenistan derhal saldırılarını durdurmalı, yurt dışından getirdikleri paralı askerleri, teröristleri geri göndermeli ve işgal ettikleri Azerbaycan topraklarını boşaltmalıdır. Böylece ateşkesin, barışın, istikrarın önü açılmalıdır.”

Pazar, 27 Eylül 2020:

• Ermenistan ile Azerbaycan arasında Dağlık Karabağ’da silahlı çatışmalar başladı.
• Bu, 1990’ların başından bu yana iki ülke arasında Dağlık Karabağ bölgesinde yaşanan ilk sıcak çatışma oldu.
• Taraflar çatışmanın nasıl başladığıyla ilgili birbirlerini suçladı.
• Azerbaycan Savunma Bakanlığı: “Ermenistan’ın sınırdaki muharebe faaliyetlerini sonlandırmak ve sivillerin güvenliğini sağlamak için karşı saldırıya geçtik.”
• Ermenistan Savunma Bakanlığı da Azerbaycan’ın sabah saatlerinde sivil yerleşimlere saldırdığını öne sürdü.
• Ermenistan’da sıkıyönetim ve seferberlik, Azerbaycan ise sıkıyönetim ve kısmi seferberlik ilan etti.
• BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Sözcüsü: “Genel Sekreter tarafları çatışmayı durdurmaya, gerilimi azaltmaya ve gecikmeden müzakerelere geri dönmeye çağırıyor.”

BBC Türkçe, iznews