ABD Başkanı Donald Trump için son birkaç hafta zorlu geçti. Bir dizi kamuoyu yoklamalarından gelen kötü haberlerin yanı sıra, kampanya ekibi içinde kaos yaşandığı haberleri de geldi. Ve başkanlık dönemi bitmek bilmeyen krizlerle geçti. Peki, Trump’ın yeniden seçilmesi ciddi bir tehlike altında mı?
Donald Trump içgüdülerine dayanan bir siyasetçi. Dört yıl önce, aday havuzunun el altından, tüm beklentileri ve tahminleri yanıltarak, partisinin başkanlık adayı olarak çıkmış ve en nihayetinde Beyaz Saray’ı kazanmıştı.
Böyle bir başarının, bir insana kendi yargılarına daha çok güvenmesini beraberinde getireceğini söylemeye gerek yok.
Geçmişe bakıldığında, Temmuz 2015’te Trump’ın tüm o tartışmalardan, isim takmalarından, kavgalarından ve ölçüsüz Twitter mesajlarından sıyrılıp, geriden gelerek Kasım ayında zafere uzanması, Trump için net bir yöntem olabilir.
Uzmanlar haksızdı ve o haklıydı.
Trump büyük meselelerde kesinlikle haklıydı. Ülkede ulusal ruh halinin siyasi kurulu düzene karşı kaydığı bir seçimde, dışarıdan gelen bir aday olarak yarıştı. Bunu sezdi ve kazanç sağladı, ancak başarısı yol boyunca yaptığı hataların ve yanlış adımların üstünü örtüyor olabilir.
‘İçgüdüleri yanıltıyor olabilir’
Dört yıl sonra, bu kez içgüdüleri başkanı yanıltıyor belki de. 2016’daki zaferinin bir tekrarını istiyor gibi görünüyor. Kendisini “Washington bataklığından” çıkan rakibine karşı mücadele veren kurulu düzen karşıtı bir siyasetçi olarak konumluyor.
Bu hamleleri, kendi siyasi tabanına hoş görünebilir. Geçen sefer bu durum avantajına olmuştu, çünkü bu önemli eyaletlerde taraftarlarının sandığa gidiş oranını artırmış, kararsız seçmenler ve geleneksel muhafazakârlar denemekte zarar görmemişti.
Kararsız seçmenler ,sandığa gittiklerinde büyük oranda Trump’a yönelmişti.
Ama şimdi Trump’ın çapı biliniyor. Yaşlı, eğitimli kent sakinleri ve dindar seçmenlerden oy kaybetmeye devam ederse, kamuoyu yoklamalarında yüzde 30-40 arasında görünen sadık seçmenleri, yeniden seçilmesine yetmeyecek.
‘Taktikleri dört yıl öncesiyle aynı’
Ancak Başkan’ın hamleleri 2016’daki taktikleriyle aynı. Tartışmaları alevlendirmek, sosyal konularda kavga başlatmak, komplo teorilerini pazarlamak ve tüm eleştirilere “karşı-yumruk” vurmak.
Kamuoyu yoklamaları, başkanın Demokrat Partili aday Joe Biden’ın arkasında olduğunu gösteriyor. Bazı anketlerde iki haneli farklar söz konusu. Economist dergisindeki bir analiz, Biden’a Barack Obama’nın 2008’deki rahat zaferi gibi bir sonuç almak adına altıda beş şansı veriyor.
Trump, 2016’daki stratejisini kullanıyor, ancak sıkıntıları, ülkedeki havanın bu kez farklı olabileceğini gösteriyor.
Koronavirüs salgınındaki 100 binden fazla ölü, salgınla gelen ekonomik sorunlar ve şimdi ırksal adaletsizlik ve polise karşı gösterilerle başa çıkmaya çalışan halk, başka çatışmaları kaldıramayabilir.
Geçmişte başkanın işine yarayan, kavgacılığı ve meydan okumaları, zaman zaman empati, şifa ve uzlaşma arayan bir halkla uyumlu olmayabiliyor.
Başkan kamuoyunun Black Lives Matter hareketi lehine değiştiği ve sandığa giderken, ırksal ve etnik ayrımcılığın gerçek bir sorun olduğuna yönelik inancın bir öncelik olacağını söylediği bir ortamda, “kanun ve nizam” çığırtkanlığı yapıyor.
‘Kanun ve nizam kampanyası’
Bir “kanun ve nizam” kampanyası, Richard Nixon’ın 1960’ların sonu ve 1970’lerin başındaki isyanlarda Richard Nixon’a önemli zaferler kazandırmış olabilir, ancak bu 50 yıl önceki ülke değil.
Geçen birkaç haftada yaşananlar, siyasi ortamı gözler önüne seriyor.
Perşembe günü, Trump burada eğitim gören askerlere saygısızlık olacağını söyleyerek, 10 askeri üsten Konfederasyon generallerinin isimlerinin kaldırılmasını reddetmişti.
Aynı anda, güneyde başlayan ve orada çok popüler olan Nascar yarışlarında, tüm organizasyonlarda Konfederasyon bayrağını yasakladı.
Yerel ve eyaletler düzeyindeki siyasi liderler, Konfederasyon heykellerini kaldırmak için adımlar attı ve üslerin isminin değiştirilmesi önerisi, ordunun içinden geldi. En kayda değeriyse, emekli General David Petreaus’unkiydi.
Başkanın geçmişte çok faydalandığı bir kültürel mücadelede de ortam değişiyor. Profesyonel sporcuların, milli marş okunurken polisin adil olmayan davranışlarını, dizlerinin üzerine çökerek protesto etmesinde.
Amerikan Futbol Federasyonu, tüm oyuncuların milli marş okunurken “saygıyla ayakta durması” gerekliliğini iptal etti.
Bu tartışmadan kaçınan Demokratlar, dayanışma için dizlerinin üzerine çöküyorlar. Bu arada Trump, bunu kınamaya devam ediyor.
İncil ile verdiği poz
İki haftadan kısa süre önce, kolluk kuvvetleri ve Ulusal Muhafızlar, Beyaz Saray yakınlarındaki bir parktan eylemcileri zorla çıkarttı.
Daha sonra başkan çıkıp, elinde bir İncil ile poz verdi. O günden bu yana, yaptığını savunuyor ve polisin ne kadar kolaylıkla protestocuları parktan çıkarttığından bahsediyor. “Parkta yürüyüş gibiydi” diye tweet attı.
Bu arada, sivil liderler ve ABD Ordusu’nun üniformalı mensupları, bu olayla aralarına mesafe koymaya başladı.
Eski Savunma Bakanı James Mattis de dahil, çok sayıda emekli general, yapılanın pervasızca olduğunu söyledi. Hem Savunma Bakanı Mark Esper hem de Genelkurmay Başkanı Mark Milley, Trump’a kiliseye yürüyüşünde eşlik ettikleri için pişmanlık duyduklarını söylediler.
New York Times, çok sayıda Ulusal Muhafız üyesinin, geçen hafta Washington DC’de güvenliği sağlamak için görevlendirilmekten rahatsız olduğunu yazdı.
Ancak belki de en sarsıcı olay, başkanın Buffalo kentinde polis tarafından itildikten sonra yere düşüp, yaralanan 75 yaşındaki bir protestocunun, kolluk kuvvetlerine elektronik gözleme yapmaya çalışan radikal solcu bir sabotajcı olduğunu iddia eden bir tweet atmasıydı.
Aşırı sağcı medyadan alınan bu iddia, başkanın Cumhuriyetçi destekçilerinin birçoğunu tweeti görmezden gelmeye ya da sahiplenmemeye zorladı.
Bazıları başkanın, yaptıkları ve yapmadıklarıyla, ancak çoğunlukla kriz dönemindeki duruşuyla, yeniden seçilmesi önünde aşılmaz bir engel yaratıp yaratmadığını merak ediyor.
Politico dergisinde yazan Rich Lowery “Kasım’da kaybederse, siyaseten ulaşılması imkansız büyük bir yasal reform peşinde olduğundan kaybetmeyecek. Kendi taraftarlarını yabancılaştıran, yaratıcı ve alışılmadık bir politika yürüttüğünden kaybetmeyecek. Çoğunlukla, her seferinde 280 karakterle, gereksiz bir şekilde başkanlığını yere çaldığından kaybedecek” dedi.
‘Dört buçuk ay uzun süre’
Başkanlık seçimine hala dört buçuk aydan fazla süre var. Siyasi anlamda bir ömre eş değer, mevcut ortamda ise neredeyse sonsuzluğa. Hala Trump’ın havaya girmesi ve Biden’in kendisininkini feci şekilde kaybetmesi ihtimali var.
Ancak şu ana dek, Demokratlar’ın Trump karşısındaki üstünlüğü dayandı. Hillary Clinton’ın 2016’daki üstünlüğünden daha çok.
Birkaç haftalık kötü haberlerin ardından Trump’ın desteği azalmış olabilir, ancak yüksek olduğu dönemde de net bir favori olarak ortaya çıkmasına yetecek kadar yüksek olmadı.
Başkanın 2016’ya benzer bir sonuç alması için 2016’daki anlayışını terk etmesi ve Amerikalıları şimdiki başkandan daha fazlası değil, önümüzdeki dört yıl isteyebilecekleri bir başkan olabileceğine ikna etmesi gerekiyor. | Anthony Zurcher-BBC Kuzey Amerika Muhabiri
