İngiltere gazetesi Financial Times, ABD ve Türkiye arasında yaşanan krize ve önümüzdeki hafta gerçekleşecek olan Halkbank ve Hakan Atilla görüşmelerine yer veren bir haber yayınladı. Haberde, iki ülke arasında yaşanan anlaşmayı Erdoğan’ın Halkbank konusunda daha fazla imtiyaz talebinin bozduğu söylendi.
Financial Times ABD ile yaşanan Rahip Brunson krizi ve önümüzdeki hafta gerçekleştirilecek Halkbank ve Hakan Atilla görüşmelerine ilişkin detayları yazdı. Gazete, Halkbank görüşmelerine aracılık eden isimlere de yer verirken, iki ülke arasındaki anlaşmayı Erdoğan’ın Halkbank konusundaki ‘daha fazla imtiyaz’ talebinin bozduğunu kaydetti.
İşte Financial Times’ta yer alan Türkiye- ABD arasındaki Brunson krizi ve Halk Bank görüşmelerine ilişkin çarpıcı detaylar;
“İki büyük kredi derecelendirme kuruluşu, Cuma günü Türkiye’nin kredi notunu düşürdü ve Ankara’nın ve Washington’un, ABD’li Rahip Brunson’un tutuklanmasına ilişkin, ülkenin mali kriziyle ilgili varolan endişelerine bir yenisi daha eklendi.”
İki Nato müttefiki arasındaki ilişkiler, 2016 yılında Türk makamları tarafından gözaltına alınan Evanjelist vaiz Andrew Brunson’un serbest bırakılmasını güvence altına almak için anlaşma sağlanamaması yüzünden, keskin bir şekilde bozuldu.”
“Trump konuyu kişisel algıladı”
“ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’de tutulan bir Türk kadının serbest bırakılmasını sağlamak için müdahale etmiş ve Ankara’nın 2016’da darbe yapmakla suçladığı Pensilvanya merkezli din adamı Fethullah Gülen’in Türkiye’ye iadesiyle ilgili bir soruşturmayı desteklemiş, bu nedenle de gelişmeleri kişisel olarak algılamıştır.”
“ABD, Atilla’nın cezasının kalan kısmını Türkiye’de çekmesi kararını verdi”
“Hakan Atilla, İran’ın yaptırımlarından kaçınmak için düzenlenen bir komplodaki rolü nedeniyle mayıs ayında 32 ay hapis cezasına çarptırıldı. Devlet bankası olan Halkbank’ta uluslararası bankacılık alanında çalıştı ve halen ABD üzerinden İran petrol gelirlerine 1 milyar dolarlık para aklama suçlamasıyla karşı karşıya kaldı.
Atilla’nın, cezasının geri kalan kısmını Türkiye’de geçirecek olması, ABD hükümeti tarafından, Jeff Sessions seviyesinde verilen bir karardı. Ancak Adalet Bakanlığı bu konuda yorum yapmayı reddetti. Resmi anlaşmayı müzakere eden yetkililerle temas halinde olan bir kişi, bunu ‘mübadelesiz mübadele’ olarak nitelendirdi.”
“Anlaşma hazırdı ancak Erdoğan Halkbank için daha fazla imtiyaz istedi”
“ABD’li yetkililerin elinde, Brunson için pasaport, kendisi ve eşi için uçak biletleri hazırdı. Ancak, Erdoğan’ın Halkbank’a daha fazla imtiyaz talep etmesi sonrasında anlaşma gerçekleşmedi. Bir yetkili, Bu talebin, ABD’den İran’a benzer bir davanın askıya alındığı anlaşmaya benzer bir şekilde, bankadan yapılacak herhangi bir soruşturmayı bırakma taahhüdünü de içerdiğini belirtti. “Atilla yan konu. Tartışma, Halkbank’ın cezasını ve suçlamalarını düşürmekle ilgili” dedi. Bir Türk hükümeti kaynağı ise, “Amerikalıların hiçbir önkoşul olmadan [Halkbank davası] her şeyden vazgeçmeleri gerektiğini düşünüyoruz” dedi.
‘Görüşmelere iki isim aracılık etti’
Bu anlaşma, aralık ayından itibaren ABD-Türkiye ilişkilerinde sıfırlama arayışında olan Türk aracıların ortak çabalarının sonucuydu. Konuya hakim üç kişiye göre, Türkiye’de yaşayan eski bir ABD’li diplomat olan Matthew Bryza’nın yardımıyla, Erdoğan’a yakın olan ve “Erdoğan’ın sır kutusu” olarak bilinen Türk siyasetçi Ali İhsan Arslan, Türk liderin yaklaşımını yumuşatmasının ardından meselenin çözümü için çalıştı.
Müzakerelere katılanlar, Arslan’ın birkaç aracıdan yalnızca biri olduğunu ve artık tartışmaların çoğunun, resmi hükümet kanalları arasında devam ettiğini söylüyorlar. Bir Türk heyeti geçen hafta Washington’u ziyaret etti, ancak bir anlaşma sağlayamadı. Halkbank’ı temsil eden bir ekip de bu hafta Washington’u ziyaret edecek. Trump yönetiminin bu anlaşma önerisini kamuoyuna sunması pek olası değil. Yönetim krizin engellenmesi için Türkiye’nin sadece Brunson’u serbest bırakması gerektiğini söylüyor.
Bazı ABD’li yetkililer, Brunson’daki spot ışığının, Hristiyan evanjelist olmayan diğer ABD tutuklularının geleceğini tehlikeye soktuğu konusunda endişeliler.
