Asya piyasalarında Pazartesi günü işlemlerinin başlamasından kısa bir süre sonra Türk Lirası ABD Doları karşısında hızla değer kaybetmeye başladı ve Dolar/TL kuru saniyeler içerisinde 6,39 seviyesini aştı.
TL’nin seans içi Dolar’a karşı değer kaybı yüzde 15’i aştıktan sonra kur gerilemeye başladı ve yeniden 5,80’li seviyelerde dengelendi.
Dolar/TL Asya’da 5,80’lerden işlem görüyor ve TL’nin Dolar karşısındaki günlük değer kaybı da yüzde 1’in altına inmiş durumda.
Piyasayı takip eden analistler, TL’deki sert harekete yol açacak herhangi bir yeni gelişme olmadığına dikkat çekiyor.
Bugün İngiltere’de resmi tatil nedeniyle piyasalar kapalı olacak. Londra borsasında işlem yapılmadığı günlerde uluslararası para piyasalarında da işlem hacimleri düşük seviyelerde kalıyor.
‘Flash Crash’ nedir?
Türk Lirası’nın Dolar karşısında birkaç dakika içerisinde 60 kuruş değer kaybedip yine sadece birkaç dakikada Asya piyasalarının açılışındaki seviyelerine gelmesi piyasa terminolojisinde ‘Flash Crash’ olarak adlandırılan fiyatlama hareketleriyle benzerlik gösteriyor.
‘Flash Crash’ ifadesi, bir varlığın fiyatlamasında dalgalanmanın çok kısa süre içerisinde hızla artması anlamına geliyor.
2010 yılında ABD’deki New York Borsası’nda benzer bir olay yaşanmış ve New York Borsası’nın üç ana endeksi Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq saniyeler içinde yüzde 10 değer yitirmişti.
Ardından tüm endeksler yine hızla toparlanmıştı. 2010’da yaşanan bu olay ‘Crash 2:45’ olarak kayda geçmişti. Satış dalgası ABD Doğu yakası saati ile 14.32’de başlamış ve 14.45’te borsalar normale dönmüştü.
Bu ani piyasa hareketlerine özellikle 2000’li yılların başından bu yana giderek daha yaygın biçimde kullanılan piyasa algoritmalarının yol açtığı belirtiliyor.
Piyasa algoritmalarının kısa süreli bir program hatası sonucu herhangi bir varlıktaki ‘Al’, ‘Sat’ emirlerinde anormallik olduğunu varsayması durumunda ani yüklü satış emirleri verebildiği biliniyor.
Gelen bir yüklü satış emri, diğer algoritmaları da tetikliyor ve söz konusu varlığın fiyatında ani bir çöküş yaşanabiliyor.
Londra merkezli varlık yönetimi şirketinden gelişen piyasalar stratejisti Tim Ash, TL’de yaşanan dalgalanmanın algoritma bazlı bir ‘flash crash’ gibi gözüktüğünü ifade etti ve “Ancak TL’yi kırılgan kılan başka nedenler de var. Arjantin’deki krizin bulaşma riski, genel riskten kaçınma eğilimi, Merkez Bankası’nın politika seçimlerinin piyasayı tedirgin etmesi gibi” dedi.
