10 Kasım 2026
12.7 C
İstanbul

Antik Mısır mezarlığındaki iskeletlerde kanser bulundu

Arkeologlar Dakhleh Vahası’nda gömülü Antik Mısırlıların bedenlerini incelerken altı kanser vakası ortaya çıkardı.

Bulgular arasında lösemili bir bebek, 50’li yaşlarında rektum kanserli mumyalanmış bir erkek ve muhtemelen insan papilloma virüsü (HPV) kaynaklı kanserli bireyler yer alıyor.

Araştırmacılar bu kanser vakalarını, 3.000 ila 1.500 yıl önce gömülmüş 1.087 Antik Mısırlıyı incelerken buldu.

Bu vakalardan sonuç çıkaran araştırmacılar, eski Dakhleh Vahası’ndaki yaşam boyu kanser riskinin, modern Batı toplumlarının yüzde 50’si ile karşılaştırıldığında, yaklaşık 1000’de 5 olduğunu tahmin ediyor.

Dr. Peter Sheldrick, “Burdan yola çıkarsak, bugünün Batı toplumlarındaki yaşam boyu kanser riski, antik Dakhleh’e göre 100 kat daha fazla.” diyor.

Erman Ertuğrul’un arkeofili’nde yer alan haberine göre, Kanada’daki Western Üniversitesi’nden emekli antropoloji profesörü Molto, Dakhleh’te yaşayan bazı kişilerin, herhangi bir iz bırakmadan kanserden ölmüş olabileceğine dikkat çekti ve antik dünyadaki insanların günümüz insanlarından daha kısa yaşam sürelerine sahip olduklarını belirtti. Bununla birlikte, bu faktörleri de hesaba katan araştırmacılar, yine de Antik Mısır’da kanser riskinin oldukça düşük olduğuna inanıyor.

20’li yaşlarındaki antik Mısırlı bir kadın, kafatasına yayılmış olan kansere yakalandı. Muhtemelen HPV virüsüne sahipti. C: El Molto

Altı vakadan beşinde, bilim insanları iskeletlerdeki lezyonlar (delikler ve kemik hasarları) üzerinde çalışarak kanser olduğunu belirledi. Bu delikler, kanser vücutta yayıldıkça açılmıştı. Örneğin, 40’lı veya 50’li yaşlarındaki bir kadının sağ kalça kemiği üzerinde, araştırmacıların bir tümörün neden olduğuna inandığı yaklaşık 6,2 cm boyutunda bir delik vardı. Araştırmacılar kanserli vakaların çoğunda, kanserin kökeninin neresi olduğuna emin olamıyor.

“ÖNCE AFRİKA’DA EVRİMLEŞMİŞTİ”

Altı vakanın üçü (iki kadın bir erkek), 20’li veya 30’lu yaşlarında, insanların kansere yakalanmalarının nadir olduğu bir çağ idi.

“Dakhleh vakaları ilk kez profesyonel toplantılarda sunulduğunda, kanser teşhisini reddedenlerin ortak yorumu onların yaşlarının çok genç olmasıydı.

Bununla birlikte, son yapılan araştırmalar, HPV’nin genç yetişkinleri sıkça etkileyenler de dahil olmak üzere çeşitli kanser türlerinin başlıca nedeni olduğunu ortaya koydu.

Molto, “HPV uterus serviks ve testis kanserinin doğrulanmış bir nedenidir ve Homo sapiens ortaya çıkmadan çok önce Afrika’da evrimleşmiştir.” diyor.

3 ila 5 yaşlarında Dakhleh Vahası’nda gömülmüş bir çocuk. Araştırmaya göre lösemiden ölmüştü ve kemikleri, hastalığın neden olduğu deliklerle doluydu. C: El Molto

“Dakhleh’deki hepsi genç yetişkin olan iki kadın ve bir erkek kalıntısında, rahim ve testis kanseri geliştirmiş olabilir. Mevcut kanser epidemiyolojisi araştırmasından, her iki tip kanserin genç yetişkin kohortlarında zirve yaptığını biliyoruz.”

Bilim insanları genetik olarak bu üç genç yetişkinin HPV olup olmadığını görmek için test edememesine rağmen, diğer çalışmalar bunun antik dünyada var olduğunu doğruluyor. Bu da bu virüsün muhtemelen Dakhleh Vahası’nda da var olduğuna işaret ediyor.

ANTİK TEDAVİ BELİRTİSİ YOK

Şimdiye kadar, Mısır tıbbi metinleri ve insan kalıntıları üzerine yapılan araştırmalar, Antik Mısırlıların kanser için özel bir tedaviye sahip olduklarına dair hiçbir belirti ortaya koyamadı.

Molto, “Kötü bir şey olduğunu biliyorlardı. Bununla birlikte, kanser için spesifik tedaviler konusunda hiçbir belirti yoktu, çünkü kanserin ne olduğunu anlamadılar. Ancak Antik Mısırlılar cilt ülserleri gibi bazı semptomları tedavi etmeye çalışmış olabilirler.” diyor.

Araştırmacılar, gelecekte, günümüzün Dakhleh Vahası’ndaki kanser ve diğer hastalıklarla ilgili verilerin daha fazla toplanacağını umuyorlar. Bu veriler, zaman içinde kanser riskinin nasıl değiştiği konusunda daha fazla ipucu sağlamak için eski oranlarla karşılaştırılabilir.

Son Haberler

Barzani’den KYB ve KDP’ye ‘bir araya gelme’ çağrısı

Barzani'den KYB ve KDP'ye 'bir araya gelme' çağrıs 'Ulusal hükümet...

Rubio: Trump, İran’ın nükleer silah edinmesini engellemek için savaşı başlattı

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Başkan Donald Trump'ın İran'a...

Keşm Adası ve Bender Abbas’ta şiddetli patlama sesleri duyuldu

İran’ın güneyinde bulunan Keşm Adası ve Bender Abbas kentinde...

GS’den ‘sarı torba’ göndermeli paylaşımı: Bölge barolarından sert tepki!

Galatasaray-Amedspor maçı sonrası GS Store’un resmi sosyal medya hesabından...

Hizbullah’tan Irak Başbakanı’na gözdağı: Gizli dosyaları açıklarız

Irak Başbakanlığı’nın Musul Havalimanı’ndaki milis bağlantılı şirketlerin sözleşmelerini iptal...

“Süreç tıkanmadı, bir biçimiyle ilerliyor ancak somut adımlar atılmalı”

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel...

İstanbul’daki Amedspor Dayanışma Gecesi’ne kimler katıldı? Rûdaw Rûdaw

Amedspor, Galatasaray maçı öncesinde İstanbul Ortaköy'deki Esma Sultan Yalısı'nda...

Türkiye Gündemi

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...

Özel: Vahim iddialar doğru çıkarsa Sarıgül’ü biz de savunamayız

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Erzincan Milletvekili Mustafa...

Numan Kurtulmuş: Süreç başarıyla ve hakikaten fevkalade üstün bir koordinasyonla rotasında devam ediyor

Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda,...

Üsküdar Belediye Başkanlığı yeniden AKP’ye geçti

İstanbul’un Üsküdar ilçesinde yapılan belediye başkanvekilliği seçiminin üçüncü turunda,...

Lübnanlı yetkili: Mihraç Ural, Türkiye ve Suriye istihbaratınca kaçırıldı

Lübnanlı bir güvenlik yetkilisi, Beşar Esad yanlısı silahlı grupların liderlerinden ve "Ali Keyyali" adıyla tanınan Mihraç Ural'ın, Lübnan topraklarında Suriye ve Türk istihbaratına mensup kişilerce kaçırıldığını açıkladı. Yetkili, Lübnan makamlarının operasyondan haberdar edilmediğini belirtti. Lübnanlı güvenlik yetkilisi, Fransız haber ajansı AFP'ye yaptığı açıklamada, Suriye resmi haber ajansı SANA'nın Ural'ın yakalandığını duyurmasının ardından konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.     İsminin açıklanmasını istemeyen yetkili, Suriye tarafının operasyonun Lübnan'la koordinasyon içinde gerçekleştirildiği yönündeki açıklamasını yalanlayarak şunları söyledi: "Lübnan makamlarının bu operasyondan haberi yoktu. Suriye ve Türk istihbarat teşkilatlarına mensup kişiler, söz konusu şahsı Beyrut yakınlarındaki dağlık Mansuriye bölgesinden kaçırdı. Şahıs önce Lübnan'daki Suriye Büyükelçiliğine, ardından Suriye topraklarına götürüldü."    SANA, 15 Ekim Perşembe günü Ural'ın yakalandığını duyurmuştu. Suriyeli bir güvenlik kaynağı da AFP'ye yaptığı açıklamada, Ural'ın "Lübnan tarafıyla koordineli olarak Lübnan topraklarında düzenlenen bir güvenlik operasyonuyla yakalandığını" belirtmişti. Suriye: Eski rejim yetkililerinin takibi sürecek Suriye Cumhurbaşkanlığı Medya Danışmanı Ahmed Muvaffak Zeydan, 15 Ekim'de Ural'ın yakalanmasını memnuniyetle karşıladı. Zeydan, Ural'ın Suriye halkına karşı katliamlar gerçekleştirmekle, özellikle Banyas kentindeki el-Beyda köyünde yaşanan katliamla suçlandığını belirterek eski rejimin sorumlularının takibinin sürdürüleceğini ifade etti.  Zeydan, hiçbir suçlunun Suriye güvenlik birimlerinden kaçamayacağını kaydetti. Bu gelişme, Suriye İç Güvenlik Terörle Mücadele Dairesinin 4 Ekim'de Ural'ın yardımcısı Cemal Trablusi'nin yakalandığını duyurmasının ardından yaşandı. Mihraç Ural'ın geçmişi 1956'da Hatay'ın Antakya ilçesinde doğan Mihraç Ural, 1970'li yıllarda Türkiye'de faaliyet gösteren Marksist silahlı örgüt THKP-C/Acilciler'in liderlerinden biri olarak biliniyor. Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesinin Reyhanlı saldırılarına ilişkin kararında yer alan iddianameye göre Ural, 1976'da Malatya'da polisle yaşanan çatışmada örgütün üst düzey yöneticilerinin öldürülmesinin ardından grubun liderliğini üstlendi. 1979'da Engin Erkiner ile birlikte cezaevinden firar eden Ural, daha sonra örgütün faaliyetlerini Suriye'ye taşıdı. Uzun yıllar Suriye'de yaşayan Ural'ın özellikle Lazkiye ve çevresindeki faaliyetleri ile Suriye istihbaratıyla ilişkileri, Türkiye'deki adli soruşturma ve dava dosyalarında yer aldı. Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesinin kararında, örgütün Suriye hükümetinin desteğiyle "Mukaveme-i Suriye" (Suriye Direnişi) adlı silahlı grubu kurduğu belirtildi. Grubun, Suriye iç savaşı sırasında Beşar Esad yönetiminin güçleri saflarında çatışmalara katıldığı ve çeşitli askeri operasyonlarda yer aldığı kaydedildi. Banyas katliamı suçlaması Suriye makamları, Ural'ı 2013'te Banyas kentinde yaşanan katliamın sorumlularından biri olmakla suçluyor. 2 ve 3 Mayıs 2013'te Esad yönetimine bağlı güçler ve müttefik silahlı gruplar, Tartus vilayetine bağlı el-Beyda köyü ile Banyas'ın Ras el-Naba Mahallesi'nde saldırılar düzenledi. Olaylarda çok sayıda sivil hayatını kaybetti. İnsan Hakları İzleme Örgütünün Eylül 2013 tarihli raporuna göre, hükümet güçleri ve müttefik silahlı gruplar söz konusu iki bölgede en az 248 kişiyi kurşuna dizerek öldürdü. Yerel kaynaklar ise Mayıs 2013'te kadın ve çocukların da aralarında bulunduğu 264 sivilin öldürüldüğünü bildirdi ve Ural'ı katliamın sorumluları arasında gösterdi. Birleşmiş Milletler Suriye Bağımsız Uluslararası Araştırma Komisyonu ile İnsan Hakları İzleme Örgütü, olaylardan rejim güçlerini ve müttefiklerini sorumlu tutarken Ural'ın saldırılardaki kişisel sorumluluğunu kesin olarak ortaya koyamadı. Ural da hakkındaki suçlamaları reddetti. Reyhanlı saldırılarıyla bağlantılı suçlamalar Ural, Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde 11 Mayıs 2013'te düzenlenen bombalı saldırılarla bağlantılı olduğu gerekçesiyle Türkiye'de hakkında yakalama kararı bulunan sanıklar arasında yer alıyor. İki bomba yüklü aracın patlatıldığı saldırılarda 5'i çocuk 52 kişi hayatını kaybetmiş, 155 kişi yaralanmıştı. İddianamede, Ural'ın Suriye istihbaratına bağlı bazı kişiler aracılığıyla saldırının planlanması ve organize edilmesinde rol oynadığı bildirilmişti. Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesi, 5 Haziran'da saldırılardaki rolleri nedeniyle sanıklar Mehmet Gezer, Temir Dükkancı ve Cengiz Sertel'in her birini 53'er kez ağırlaştırılmış müebbet hapis ve toplam 3 bin 921 yıl ek hapis cezasına çarptırmıştı.    Ural ile firari sanık Ömer El Hatip hakkındaki yakalama kararları infaz edilemediği için bu iki sanığın dosyaları ana davadan ayrılmıştı. Mahkeme, yargılamanın ayrı dosya üzerinden sürdürülmesine ve haklarındaki yakalama kararlarının devamına hükmetmişti.

Türkiye’nin açtığı okullar Suriye’ye devrediliyor

Türkiye ve Suriye arasında imzalanan yükseköğretim mutabakatıyla, Gaziantep Üniversitesi'ne...