10 Ekim 2026
17.7 C
İstanbul

Antik Mısır mezarlığındaki iskeletlerde kanser bulundu

Arkeologlar Dakhleh Vahası’nda gömülü Antik Mısırlıların bedenlerini incelerken altı kanser vakası ortaya çıkardı.

Bulgular arasında lösemili bir bebek, 50’li yaşlarında rektum kanserli mumyalanmış bir erkek ve muhtemelen insan papilloma virüsü (HPV) kaynaklı kanserli bireyler yer alıyor.

Araştırmacılar bu kanser vakalarını, 3.000 ila 1.500 yıl önce gömülmüş 1.087 Antik Mısırlıyı incelerken buldu.

Bu vakalardan sonuç çıkaran araştırmacılar, eski Dakhleh Vahası’ndaki yaşam boyu kanser riskinin, modern Batı toplumlarının yüzde 50’si ile karşılaştırıldığında, yaklaşık 1000’de 5 olduğunu tahmin ediyor.

Dr. Peter Sheldrick, “Burdan yola çıkarsak, bugünün Batı toplumlarındaki yaşam boyu kanser riski, antik Dakhleh’e göre 100 kat daha fazla.” diyor.

Erman Ertuğrul’un arkeofili’nde yer alan haberine göre, Kanada’daki Western Üniversitesi’nden emekli antropoloji profesörü Molto, Dakhleh’te yaşayan bazı kişilerin, herhangi bir iz bırakmadan kanserden ölmüş olabileceğine dikkat çekti ve antik dünyadaki insanların günümüz insanlarından daha kısa yaşam sürelerine sahip olduklarını belirtti. Bununla birlikte, bu faktörleri de hesaba katan araştırmacılar, yine de Antik Mısır’da kanser riskinin oldukça düşük olduğuna inanıyor.

20’li yaşlarındaki antik Mısırlı bir kadın, kafatasına yayılmış olan kansere yakalandı. Muhtemelen HPV virüsüne sahipti. C: El Molto

Altı vakadan beşinde, bilim insanları iskeletlerdeki lezyonlar (delikler ve kemik hasarları) üzerinde çalışarak kanser olduğunu belirledi. Bu delikler, kanser vücutta yayıldıkça açılmıştı. Örneğin, 40’lı veya 50’li yaşlarındaki bir kadının sağ kalça kemiği üzerinde, araştırmacıların bir tümörün neden olduğuna inandığı yaklaşık 6,2 cm boyutunda bir delik vardı. Araştırmacılar kanserli vakaların çoğunda, kanserin kökeninin neresi olduğuna emin olamıyor.

“ÖNCE AFRİKA’DA EVRİMLEŞMİŞTİ”

Altı vakanın üçü (iki kadın bir erkek), 20’li veya 30’lu yaşlarında, insanların kansere yakalanmalarının nadir olduğu bir çağ idi.

“Dakhleh vakaları ilk kez profesyonel toplantılarda sunulduğunda, kanser teşhisini reddedenlerin ortak yorumu onların yaşlarının çok genç olmasıydı.

Bununla birlikte, son yapılan araştırmalar, HPV’nin genç yetişkinleri sıkça etkileyenler de dahil olmak üzere çeşitli kanser türlerinin başlıca nedeni olduğunu ortaya koydu.

Molto, “HPV uterus serviks ve testis kanserinin doğrulanmış bir nedenidir ve Homo sapiens ortaya çıkmadan çok önce Afrika’da evrimleşmiştir.” diyor.

3 ila 5 yaşlarında Dakhleh Vahası’nda gömülmüş bir çocuk. Araştırmaya göre lösemiden ölmüştü ve kemikleri, hastalığın neden olduğu deliklerle doluydu. C: El Molto

“Dakhleh’deki hepsi genç yetişkin olan iki kadın ve bir erkek kalıntısında, rahim ve testis kanseri geliştirmiş olabilir. Mevcut kanser epidemiyolojisi araştırmasından, her iki tip kanserin genç yetişkin kohortlarında zirve yaptığını biliyoruz.”

Bilim insanları genetik olarak bu üç genç yetişkinin HPV olup olmadığını görmek için test edememesine rağmen, diğer çalışmalar bunun antik dünyada var olduğunu doğruluyor. Bu da bu virüsün muhtemelen Dakhleh Vahası’nda da var olduğuna işaret ediyor.

ANTİK TEDAVİ BELİRTİSİ YOK

Şimdiye kadar, Mısır tıbbi metinleri ve insan kalıntıları üzerine yapılan araştırmalar, Antik Mısırlıların kanser için özel bir tedaviye sahip olduklarına dair hiçbir belirti ortaya koyamadı.

Molto, “Kötü bir şey olduğunu biliyorlardı. Bununla birlikte, kanser için spesifik tedaviler konusunda hiçbir belirti yoktu, çünkü kanserin ne olduğunu anlamadılar. Ancak Antik Mısırlılar cilt ülserleri gibi bazı semptomları tedavi etmeye çalışmış olabilirler.” diyor.

Araştırmacılar, gelecekte, günümüzün Dakhleh Vahası’ndaki kanser ve diğer hastalıklarla ilgili verilerin daha fazla toplanacağını umuyorlar. Bu veriler, zaman içinde kanser riskinin nasıl değiştiği konusunda daha fazla ipucu sağlamak için eski oranlarla karşılaştırılabilir.

Son Haberler

Ömer Öcalan, İmralı’daki aile görüşmesinin ayrıntılarını açıkladı

DEM Parti Şanlıurfa Milletvekili Ömer Öcalan, İmralı Cezaevi’nde bulunan...

Haseke Valisi’nden sağduyu çağrısı

Haseke’de yaşanan gerginliğin ardından açıklama yapan Haseke Valisi Nureddin...

Mazlum Abdi: “Kürtçe resmi dil oldu, anadilde eğitim çalışmalarımız da sürüyor”

Suriye Cumhurbaşkanı Danışmanı Mazlum Abdi, “ Kürtçe resmi dil...

DEM Parti MYK’si süreci görüşmek üzere toplandı

DEM Parti Merkez Yürütme Kurulu (MYK), Eş Genel Başkanlar...

Suriye tarafında yaşayan Kürtler için bir ilk: Kürtçe dersi için uzman müfettişler görevlendirildi

Suriye Eğitim Bakanlığı, Halep’te Kürtçe dersi için iki uzman müfettişi resmen görevlendirdi. Bu adım, Suriye hükümetinin Kürtçe eğitimi alanında attığı yeni bir adım olarak değerlendiriliyor. Suriye Eğitim Bakanlığı Eğitim Programlarını Geliştirme Genel Müdürü İsmetullah Ramazan’ın imzasını taşıyan ve 8 Ekim 2026 tarihli resmi yazıya göre, Menan Nasır Cafer ile Abdüsselam Hüseyin Hüseyin, Halep Eğitim Müdürlüğünde Kürtçe dersi uzman müfettişliği görevini yürütecek. Yazıda, Kürtçe öğretmenlerinin seçimi için düzenlenen yarışma, öğretmenlerin okullara dağılımı ve uzman komisyon tarafından yapılan mülakat ve değerlendirmelerin ardından iki ismin aday gösterildiği belirtildi. Her iki kişinin de Halep Eğitim Müdürlüğü çalışanı olduğu ve Kürtçe dersi müfettişliği işlerini yürütmekle görevlendirildiği kaydedildi. Bu görevlendirmeyle Suriye’de ilk kez Kürtçe dersi için resmi olarak uzman müfettiş atanmış oldu. Mazlum Abdi ile eğitim görüşmesi 2 Ekim’de Suriye Eğitim Bakanı Muhammed Abdurrahman, Suriye Cumhurbaşkanı Danışmanı Mazlum Abdi ile bir araya geldi. Görüşmede, Rojava’da üniversite öncesi eğitimle ilgili konular ele alındı. Toplantıda Kürtçe ders kitaplarının ve bu alanda görev yapacak öğretmenlerin temini ile eğitim sektöründeki entegrasyon dosyalarına ilişkin işlemlerin tamamlanması konuları görüşüldü. Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığının açıklamasına göre, Bakan Abdurrahman ile Mazlum Abdi arasındaki görüşmeye Bakan Yardımcısı Yusuf Anan da katıldı. Bakanlığın açıklamasında, görüşmenin ana gündem maddesinin 2026 tarihli 13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ve buna ilişkin uygulama talimatlarının hayata geçirilme mekanizmaları olduğu belirtildi. Açıklamada, özellikle Kürtçe ders kitaplarının ve öğretmenlerin temini ile eğitim alanındaki entegrasyon dosyalarına ilişkin işlemlerin tamamlanması üzerinde durulduğu kaydedildi.

Kürt muhalif gruba İHA saldırısı

Irak Kürdistan Bölgesi'nin başkenti Erbil’e bağlı Topzawa nahiyesinde, İran...

Fidan’dan Mekke İttifakı açıklaması: Bu saldırı anlaşması değil, Türkiye bir yere asker göndermeyecek

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye, Pakistan ve Suudi...

Türkiye Gündemi

DEM Parti MYK’si süreci görüşmek üzere toplandı

DEM Parti Merkez Yürütme Kurulu (MYK), Eş Genel Başkanlar...

Bakırhan: Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Kurulu’nun çalışması tarihi öneme sahiptir

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, partisinin grup...

Riyad’da ikinci Mekke İttifakı toplantısı: Gündemde hangi konular var?

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Savunma Bakanı Yaşar Güler ve...

Erdoğan: Türkler, Kürtler ve Araplar olarak Selahaddin Eyyubi’nin ordusu gibi kenetleniyoruz

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Türkler, Kürtler, Araplar olarak...

Felsefenin öncü isimlerinden Prof. Dr. İoanna Kuçuradi hayatını kaybetti

Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı ve Dünya Felsefe Kuruluşları Federasyonu...

Zeydi: Irak topraklarında hiçbir yabancı silahlı yapıya izin verilmeyecek

Irak Başbakanı Ali Faleh Zeydi, ülkesinin sınırları, hava sahası...

Öcalan: “Ezidiler öz savunma güçlerine sahip olmalı”

PKK lideri Abdullah Öcalan, Şengal Direniş Birlikleri’nin (YBŞ) Irak...