Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Türkiye’de Said Nursi’nin öğretilerini takip eden Nur cemaatinin bir parça olarak görülen Zehra Eğitim Vakfı’nın yaptığı şikayet başvurusunu reddetti.
AİHM, Türkiye’de şeriat devleti kurmak suçlamasıyla 2005 yılında kapatılan Zehra Vakfı’nın 2007 yılında yaptığı başvuruyu karara bağladı. Mahkeme, Türkiye’de 2013 yılında yeniden açılan ve mallarının bir kısmı iade edilen Zehra Vakfı’nın şikayet başvurusunu reddetti. AHİM, vakıf davasıyla ilgili olarak “Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) dernek kurma ve toplantı özgürlüğüyle ilgili 11. maddesini ihlal etmediği” görüşüne vardı.
AİHM’den yapılan açıklamada, vakfın, Türkiye’nin AİHS’nin adil yargılanma hakkıyla ilgili 6. maddesini, etkili başvuru hakkıyla ilgili 13. maddesini ve mal ve mülkiyet hakkının korumasıyla ilgili 1. protokolün 1. maddesini ihlal ettiği” yolundaki şikayetlerini ise incelenmeye gerek görülmediği” bildirildi.
Vakfın “açık bir şekilde kuruluş amacının dışında faaliyetler gösterdiği” gerekçesiyle Türkiye’de verilen kapatma kararının haklı olduğuna işaret eden AİHM, gerekçeli kararında, eğitimin çoğulcu demokrasiler içindeki doğal yapısının korunması ve yine kamu düzeniyle, diğer kişilerin haklarının korunması adına Türk mahkemelerinin verdiği kararın insan hakları ihlali teşkil etmediğine hükmetti.
Kararda, vakfın, orta ve yüksek dereceli okullarda gizli bir hedefle sonunda şeriat rejimi kurmayı hedef alan faaliyetlerine son verilmesinin, yine insan hakları ihlali teşkil etmediği görüşü dile getirildi.
Davanın geçmişi
1989 yılında kurulan vakıf, Türkiye’de 2005 yılında alınan mahkeme kararı uyarınca, “Said Nursi’nin görüşleri doğrultusunda, şeriat hukuku temelinde Kürt devleti kurma girişimlerini yaymak, cumhuriyet rejimi karşısında din devleti kurmaya çalışmak” suçundan kapatılmıştı.
Türkiye’deki mahkeme kararı uyarıca vakfın 25 taşınmazına el konulmuştu.
Vakıf, 2014 yılında yasalarda yapılan reform üzerine tekrar faaliyetlerine başlamış ve bu el konulan 25 taşınmazdan 22’si iade edilmişti. Yapılan başvuruda, vakfın 2005-2013 yılları arasında faaliyetlerinin yasaklanmasının dışında 2014 yılından sonra el konulan 3 taşınmazın hala iade edilmemesi şikayetinde bulunuluyor.
Vakıf kuruluş amacını, üyeleri arasında sosyal, kültürel ve ekonomik işbirliğini geliştirmek, Türkiye’nin ekonomik, sosyal ve bilimsel gelişimine katkıda bulunmak olarak tanımlıyor. | Birgün
