ABD ve Uluslararası Koalisyon, Haseke’deki su krizine müdahil oldu

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Rojava temsilcisi Zahra Bill, Türk ordusu ve desteklediği silahlı grupların Türkiye’nin kontrolünde olan Rasulayn kentindeki Aluk su tedarik istasyonunu kontrol etmeye başlamasından bu yana Haseke kentinde baş gösteren su krizini ele almak için Rojava Özerk Yönetimi’ne bağlı heyet ve komite temsilcileri ve Uluslararası Koalisyon yetkilileriyle toplantı düzenledi.

Özerk Yönetim’in Haseke Su İşlerinden Sorumlu Müdürü Sozdar Ahmed, Uluslararası Koalisyonun Haseke’de bulunan askeri üssünde ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Rojava temsilcisi Zahra Bill’in başkanlığında su krizi konulu bir toplantı gerçekleştirildiğini bildirdi.

Ahmed, toplantıya Rojava Özerk Yönetim’e bağlı heyet ve komite temsilcileri ve Uluslararası Koalisyon yetkililerinin katıldığını belirtti.

Toplantıya katılan bir kaynağın aktardığına göre, Rojava Özerk Yönetim heyeti, su meselesinin siyasi ve askeri çatışmalarda koz olarak kullanılmasını protesto eden bildiriyi ABD tarafına teslim etti. Kaynak, bildirinin altında 89 sivil toplum kuruluşu ve insan hakları örgütlerinin imzasının bulunduğunu aktardı.

Sozdar Ahmed, insan hakları örgütleri temsilcilerinin ABD ve Uluslararası Koalisyon yetkilileriyle görüşmesinde “Aluk Su İstasyonu’ndan su aktarılmadığını” bildirerek, Türkiye’nin ihlallerine ve su meselesine Özerk Yönetim ile savaşmak için bir silah olarak kullanılmasına karşı protesto notası verdiklerini kaydetti. Ahmed, ABD tarafının söz konusu temsilcilere, krizi çözmek için Türkiye’ye baskı uygulama sözü verdiğini aktardı.

Haseke’deki Türk ordusu ve desteklediği silahlı grupların, Ekim 2019’da başlattığı geniş kapsamlı saldırı sonucu Haseke’ye bağlı Rasulayn bölgesinde kontrolü ele geçirmesinden bu yana, Aluk Su İstasyonu bir baskı kartına dönüştü. Bölgedeki içme suyu bu ayın başından şu ana kadar 8 defa kesintiye uğradı, şimdi ise tamamen kesilmiş durumda.

Sozdar Ahmed, Haseke ve kırsalındaki mülteci kamplarının günlük 80 bin metreküp içme suyuna ihtiyaç duyduğunu belirtti. Su meselesinin baskı kartı ve şantaj kozu olmasından çıkması için Özerk Yönetim Haseke’nin yaklaşık 14 kilometre batısında yer alan El-Hama bölgesinde 50 kuyu açtı. Ahmed, söz konusu kuyularla ilgili olarak, “Bunlar 100 metre derinliğinde ve saatte 15 metreküp su çıkarılan bir dizi yüzey kuyularından oluşuyor. Bu istasyon, Haseke’ye içme suyu sağlama konusunda Aluk İstasyonuna alternatif olarak inşa edildi” ifadelerini kullandı.

El-Hama’daki istasyondan Haseke’nin her mahallesine 10 günde bir su sağlanacağını söyleyen Ahmed, “Bu da Haseke sakinlerinin yalnızca susuzluktan korunması anlamına geliyor. Çünkü bu kuyuların kapasitesi, Aluk İstasyonun üçte birini bile karşılamıyor” dedi.

Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının bölgede yayılmasıyla birlikte Rojava Özerk Yönetim’e bağlı Sağlık Heyeti, 362 vaka kaydederken, ölü sayısı son iki ayda 25’e yükseldi. Temiz su eksikliğinin sürmesi halinde salgınla mücadelenin zarar görebileceğine ilişkin endişeler artıyor.

Suriye merkezli 89 sivil toplum kuruluşu ve insan hakları örgütleri, Pazartesi günü teslim ettikleri bildiride Rojava’ya giden suyun 8’inci kez kasıtlı olarak kesildiğini belirtti.

Bildiride, “Yaklaşık 800 bin kişinin su ihtiyacını karşılayan Aluk Su İstasyonu bölgenin tek içme suyu kaynağı konumunda. Uluslararası Kızılhaç Komitesi’ne göre, Aluk Su İstasyonu, El-Hol, El-Arişe ve Et-Tevine (Vaşo Kani) kamplarına suların kamyonlarla taşındığı ana kaynak” ifadelerine yer verildi.

Hakikat ve Adalet için Suriyeliler Örgütü, bölgenin kasıtlı olarak sudan mahrum bırakılmasının Uluslararası İnsancıl Hukuk’un açıkça ihlali anlamına geldiğini belirterek, bu durumun insanların içme suyuna erişim ve kullanımı gibi en basit haklarını engellediğinden dolayı “savaş suçu” olduğunu vurguladı. Örgüt “Sudan mahrum bırakılan bölgelere acilen ve derhal yeniden su gönderilmesi ve bir daha her ne bahaneyle olursa olsun kesintilerin yapılmamasının güvence altına alınması için” Türk hükümetine, desteklediği gruplara ve bağlantılı yerel meclislere baskı yapılması çağrısında bulundu.

Suriyeli sivil örgütlerin imza attığı bildiride, Aluk Su İstasyonu’nun askeri ve siyasi çatışmalardan uzak tutulması, uluslararası gözetim ve denetimi altında istasyon yönetiminin bağımsız ve uzman bir ekibe devredilmesi, herhangi bir tarafın istasyonu şantaj kozu olarak kullanmasına son verme çağrısında bulunuldu.

Bölgede çalışan yerel ve uluslararası insani yardım örgütleri, Aluk İstasyonu’na alternatif olarak inşa edilen El-Hama istasyonun istasyonun yeterli olmadığından ve su tanklarıyla dağıtım yapılması nedeniyle suyun geç ulaşmasından şikayet ediyor.

Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) Sözcüsü Adnan Hizam, yaptığı açıklamada, “Komite, tüm çatışma taraflarına, Uluslararası İnsancıl Hukuk’un prensiplerine bağlı kalma ve elektrik ve su başta olmak üzere sivil ve hizmet tesislerini çatışma dairesinden çıkarma çağrısında bulunuyor” dedi.