Bugün Sivas katliamının 27. yıl dönümü. Madımak Oteli’nde yakılarak öldürülen aralarında aydın ve sanatçıların bulunduğu 35 kişi anılıyor. Peki 2 Temmuz’da ne oldu?
Gece değildi ama, çığlıklar arasında yakılan o ateş kor gibi düştü binlerce yüreğe. 35 can, kapkara dumanın içinde, alevlerin arasında çaresizce yitip gitti.
Tarih: 2 Temmuz 1993
Yer: Sivas
Birçok sanatçı ve fikir insanı dönemin Sivas Valisi Ahmet Karabilgin’in özel davetlisi olarak Pir Sultan Abdal şenliklerine katılmıştı. Cuma namazının ardından etkinliklerin yapıldığı kültür merkezinin önünde Aziz Nesin’in açıklamalarını gerekçe göstererek karşıt bir yürüyüş başladı. Saldırgan grubun bir kısmı yeni dikilen “Halk Ozanları” heykelini yıkıp, yerde sürüklerken; bir kısmı da valilik önünde Ahmet Karabilgin’i protesto etti.
Valinin katliam sonrası İçişleri Bakanlığı’na gönderdiği rapora göre, saldırganların sayısı her saat artıyordu. Yine aynı rapora göre, saat 18:00’de Madımak Oteli’nin önünde müdahale edilmemiş 15 bin kişi vardı.
Grup önce Madımak Oteli önündeki araçları ateşe verdi ve oteli taşladı. Madımak Oteli tutuşturulan perdeler ve alt katta bulunan eşyalarla birlikte yakıldı. Otele sığınmış olan kişilerden, aralarında Nesimi Çimen, Behçet Aysan, Muhlis Akarsu, Metin Altıok ve Hasret Gültekin’in de bulunduğu kurbanlar yanarak ya da dumandan boğularak yaşamını yitirdi.
35 aydın ve sanatçı Sivas’ta yakılarak öldürüldü
Güvenlik görevlileri dahil hayatını kaybeden 35 kişinin en yaşlısı 66 yaşındaki Asım Bezirci, en genci ise folklor gösterisi için Sivas’a giden 12 yaşındaki Koray Kaya’ydı. Hollanda vatandaşı Carina Cuanna Thedora Thuys katliamın tek yabancı kurbanı oldu.
Aralarında Aziz Nesin’in de bulunduğu 51 kişi de olaylardan kendi olanaklarıyla kurtuldu.
Kente davet edilen takviye kuvvetler ya zamanında gelmedi veya gelenler de yetersizdi. Olaylarda iki gösterici de öldü. Akşam saatlerinde ilan edilen ”2 günlük sokağa çıkma yasağı” ile birlikte, güvenlik güçleri şehirde tam bir hakimiyet sağlayabildi.
“Acı” zaman aşımına uğramadı
Olaylara karışan 33 kişi hakkında idam kararı verildi. 4 sanık ise hapis cezası aldı. İstiklal Mahkemeleri sonrasında ilk kez tek bir davada bu kadar çok idam cezasın hükmedilmişti. Ancak idam kararı iki kez Yargıtay’dan döndü ve idamlar müebbet hapis cezasına çevrildi. Sanıkların bir bölümü eve dönüş yasasından yararlanarak serbest bırakıldı. Ancak “yanlışlık yapıldı” denildi. Serbest bırakılan sanıklar hakkında yeniden tutuklama kararı çıkartıldı.
Süren davalar, temyizler, müdahil avukatların talepleri yıllarca devam etti. Sivas katliamı davası 20 yılın ardından 13 Mart 2012’de mahkemenin davayı zaman aşımı nedeniyle düşürmesiyle kapandı. Aralarında katliamda yakınlarını kaybedenlerin aileleri başta olmak üzere, sivil toplum kuruluşları ve partiler “İnsanlık suçlarında zaman aşımının kaldırılmasını” talep etti ancak talepleri bir karşılık bulmadı.
Katliamın üzerinden yıllar geçti. Ama yakılan ateş bir an olsun sönmedi. Acı her an katmerlenerek arttı, yaşamını yitirenler unutulmadı.
