Suriye’de yaklaşık 8,5 yıldır devam eden iç savaşın ardından oluşturulan yeni anayasa komitesinin ilk toplantısını 30 Ekim’de Cenevre’de yapması planlanıyor. Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde yapılan görüşmelere ait dökümanlara göre, yeni oluşturulan anayasa komitesi ülkede süren iç savaşa siyasi bir çözüm yolu bulunmasını hedefliyor.
Suriye hükümeti ile muhaliflerin temsilcileri Ocak 2018’de Rusya’nın Soçi kentinde yapılan konferansta anayasa komitesi kurulması konusunda görüş birliği sağlamıştı. Taraflar, aylar süren müzakerelerin ardından 150 üyeli komite üzerinde uzlaşmaya vardı. Buna göre, anayasa komitesinde Suriye hükümeti, muhalifler ve sivil toplumun 50’şer temsilcisi bulunacak. Komitede sivil toplumdan kaç temsilcinin bulunacağı son ana kadar tartışma yaratan bir konu olmuştu.
Anayasa komitesinde anlaşmazlığa yol açan noktalardan biri de anayasanın yazılması. Muhalefet tamamen yeni bir anayasa hazırlanmasını isterken, Suriye hükümeti sadece mevcut anayasada değişiklikler yapılmasında ısrar ediyor.
BM’nin açıkladığı dökümanlara göre, anayasanın hazırlanmasının ardından ülkede uluslararası gözlemcilerin gözetiminde “serbest ve adil seçimlerin” yapılması öngörülüyor.
BM Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen’in çabalarıyla oluşturulan komitenin muhafeletin yanı sıra hükümet tarafından da kabul edildiği belirtiliyor.
Muallim: Takvim kabul etmiyoruz
Suriye Dışişleri Bakanı Velid el Muallim, New York’taki BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, anayasa komitesi konusunda “herhangi bir süre veya takvim kabul etmeyeceklerinin” altını çizdi. Bütün sürecin Suriyelilerin kontrolünde olması gerektiğini ifade eden Muallim, yabancı bir müdahale olmaksızın ülkenin geleceğini belirleme hakkının Suriyelilerde olduğunu vurguladı.
Guterres duyurmuştu
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de hafta başında konuyla ilgili açıklamasında “Suriye’nin öncülüğünde ve Suriyelilerin organize ettiği anayasa komitesinin kurulmasının trajediden çıkışta siyasi bir yolun başlangıcı olabileceğine ve olması gerektiğine güçlü bir şekilde inanıyorum” demişti.
BM, anayasa komitesinin 400 binden fazla kişinin öldüğü ve milyonlarca kişinin yerinden olduğu iç savaşa son vermesini ümit ediyor. Savaşın başladığı Mart 2011’den bu yana BM’nin soruna siyasi bir çözüm bulunması için gösterdiği çabalar sonuçsuz kalmıştı.
