Suriye’de Esad rejiminin 3 hafta önce, güneyine kara harekatı başlattığı İdlib’de rejim karşıtı muhaliflerden Türkiye’ye çağrı geldi. Silahlı grubun yetkilisi, Fawaz Hilal, Ankara’nın bölgeyi daha büyük bir saldırıdan koruması gerektiğini söyledi. Muhalif komutan, Rusya destekli Şm hükumeti güçlerinin, kuzeybatıda rejim karşıtı gruplara ait mevzileri delmeleri halinde, Türkiye sınırına doğru ilerleyebileceğini söyledi.
İdlib’de son birkaç aydır yürütülen operasyon, Başer Esad ile El Nusra destekli HTŞ arasındaki savaşta, geçen yıl yaz aylarından bu yana yaşanan en ciddi çatışma. Rejimin Rusya’nın desteğiyle gerçekleştirdiği hava saldırılarında bugüne kadar yaklaşık 250 bin kişi göç etmek zorunda kaldı.
El Kaide’nin Suriye uzantısı olarak nitelenen Heyet Tahrir El Şam’ın (HTŞ) yetkilisi, İdlib’de toplanan rejim karşıtı grupların olası bir büyük bir saldırıya direneceklerini belirtti. Reuters haber ajansına konuşan Fawaz Hilal “Bu korkunç saldırı çok şiddetli bir savaş. Rejimin Hama’nın kuzeyinde ve İdlib’in güneyinde mevzilerimizi kırması halinde, sınır hattına varana kadar durmayacaklardır” diye konuştu.
Heyet Tahrir El Şam tarafından desteklenen ve İdlib’in idaresini elinde tutan Kurtuluş Ordusu, bünyesindeki görevlilere “askeri yükü kum torbalarıyla mevzi oluşturup cepheyi güçlendirerek ya da maddi destek sağlayarak omuzlama” çağrısında bulunmuştu. Fawaz Hilal “Bu saldırının püskürtülmesi konusunda hepimiz endişeliyiz” dedi.
Merkezi ABD’de bulunan sivil toplum kuruluşu Tıbbi Bakım ve Yardım Örgütleri Birliği’ne göre, bombardımanda 28 Nisan’dan bu yana 229 sivil öldü ve 727 kişi de yaralandı. Rejimin başlattığı operasyonun daha çok güneydeki bölgeleri hedef alması sebebiyle, hayatın normal seyrinde devam ettiği İdlib’deki ofisinden haber ajansı Reuters’a konuşan Hilal “Bu askeri operasyona rağmen iyimseriz. İyimser olmasak bugün burada olmazdık” dedi.Hilal, Esat rejiminin kasaba ve köylerini ele geçirmesinin ardından İdlib’de mevzilerin Guta, Humus ve Dera gibi bölgelerden gelen muhalifler tarafından güçlendirildiğini vurguladı, “Bu gruplar başarılı bir muharebe doktrinine sahip” dedi.Heyet Tahrir El Şam, bölgede bulunan grup daha önce El Kaide’nin Suriye kolu olan Nusra Cephesi olarak biliniyordu, daha sonra Nusra’dan kopup 2016’da isim değiştirdi. Birleşmiş Milletler, Heyet Tahrir El Şam’ı terör örgütü kabul ediyor.
Bölgenin savunmasına katılan diğer muhalif gruplar arasında Türkiye destekli gruplar da var. Üst düzey muhalif kaynaklar, Cumartesi günü yaptıkları açıklamada Türkiye’nin bu gruplara saldırının püskürtülmesi için yeni silah sevkiyatı yaptığını belirtti. Türkiye’ye “Mevzileri savunun” çağrısı Türkiye son yıllarda Suriye’nin kuzeybatısındaki çatışmaların azaltılması amacıyla Rusya ile işbirliği yapıyor. Türkiye’nin amaçlarından biri sınıra doğru yeni bir mülteci dalgasını engellemek. Türkiye halihazırda 3 milyon 600 bin Suriyeli’ye ev sahipliği yapıyor.
Son operasyonda göç etmek zorunda kalanların çoğu sınırda bekliyor ve Türkiye’ye sınırı açması çağrısı yapıyor. Son bombardımanda geçen yıl Rusya ve Türkiye tarafından çatışmaların azaltılması kapsamında tampon bölge ilan edilen bölge hedef alınmıştı. Söz konusu anlaşma uyarınca ağır silahların ve cihatçı grupların bölgeden ayrılması öngörülüyordu.
Suriye hükümeti Nusra Cephesi’nin ihlallerine ve rejimin kontrolunda ki bölgelere yönelik saldırılarına karşılık verdiğini söylüyor. Türkiye’nin Rusya ile varılan anlaşma kapsamında İdlib bölgesinde çok sayıda askeri üssü bulunuyor. Bu üslerden bir tanesi bu ay başlarında Suriye rejiminin denetimindeki bölgeden yapılan top ateşinde hedef alınmış, 2 Türk askeri yaralanmıştı.
Fawaz Hilal, Türkiye’nin burada mevzi oluşturmasına Türk askerinin varlığının bölgedeki halk için koruma sağlayacağı umuduyla izin verildiğini söyledi, “Ancak gerçek şu ki bu mevziler bugün kendilerini koruyamıyor” şeklinde konuştu. Hilal “Türk tarafının oluşturdukları bu mevzileri ve girdikleri bölgeleri savunacağını ve varlık gösterdikleri bölgelerde Rus ve Suriye savaş uçaklarının uçmasını ve olası bombardımanı engelleyeceklerini umuyoruz” dedi.
Fawaz Hilal “Bu mevziler ve etrafındaki bölgeler vurulduğunda ve Türk askerleri yaralandığında bazı soru işaretleri oluşuyor” dedi, Ankara’nın üstlendiği rolü açıklığa kavuşturması gerektiği ve bu mevzilerden beklentisinin ne olduğunu netleştirmesi gerektiğini savundu.
Suriye’de Esat rejimi, Rusya’nın da desteğini alarak muhalif grupların denetimindeki son bölge olan İdlib’de yaklaşık 3 hafta önce bir kara harekatı başlatmıştı. Cumhurbaşkanı Recep Erdoğan ve Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin geçen yılın Eylül ayında Soçi’de varılan mutabakattan bu yana İdlib’de gerilim ilk defa bu kadar tırmandı.Rusya, İdlib konusunda Türkiye’den bölgedeki rejim karşıtı grupların etkisiz hale getirilmesi, silah bırakması ve cihatçı grupların diğer muhalif unsurlardan ayrıştırılması konusunda daha fazla çaba beklediğini, sıklıkla dile getirmişti.
