İran ile 2015 yılında yapılan ve ‘Kapsamlı Ortak Eylem Planı’ (JCPOA) adıyla anılan nükleer uzlaşıyı imzalayan P5+1 ülkelerinin ABD haricindeki Dışişleri Bakanları (Çin, Rusya, Almanya, Fransa, İngiltere) Washington’ın imzasını çekilmesi sonrası ilk kez anlaşmanın geleceğini ele almak için Avusturya’nın başkenti Viyana’da toplandı.
Yaklaşık 3 saat süren toplantı sonrası mutabık kalınan ortak açıklamayı duyuran Avrupa Birliği Dışişleri ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, tüm tarafların nükleer anlaşmanın ‘tam ve etkili şekilde uygulanmasını’ kabul ettiğini söyledi. Mogherini açıklamasının ardından soru kabul etmedi.
Ortak açıklama
Ortak açıklamada “JCPOA’nın katılımcıları nükleer anlaşmanın tam ve etkili şekilde uygulanmasına olan bağlılıklarını yineledi. Taraflar JCPOA’nın nükleer silahların yayılmasının önlenmesi açısından küresel yapının temel unsuru ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) 2231 sayılı kararı ile desteklediği gibi çok taraflı diplomasinin önemli bir başarısı olduğunu hatırlattı” dendi.
‘İran ile ticaret yapan özellikle küçük ve orta ölçekli ekonomik yapıları destekleme ve bu şirketlerin İran’daki ticari ve finansal faaliyetlerini koruma niyetlerini’ de ifade eden JCPOA katılımcıları, ABD’nin tehditlerine rağmen İran’ın petrol ihracatının sürmesine destek çıktı.
‘Şirketlerin ABD yaptırımlarının sınırötesi etkilerinden korunması’
Ortak açıklamada “Katılımcılar iyi niyetli ve yapıcı bir atmosferde şu hedeflere olan bağlılığını beyan etti:
İran’ın petrol ve gaz kondensatı, petrol ürünleri ve petrokimya ürünleri ihracatının sürmesi, İran’daki yatırımları ve onunla olan ticareti destekleme, şirketlerin ABD yaptırımlarının sınırötesi etkilerinden korunması.
Taraflar ayrıca anlaşmanın nükleer ile ilgili tüm maddelerine tamamen uyulması ihtiyacına vurgu yaptı.
Açıklamada “Taraflar, Arak araştırma reaktörünün modernize edilmesindeki istikrarlı ilerlemeyi hoşnutlukla karşılıyor ve İngiltere’nin Arak Çalışma Grubu’nun eş başkanlığını üstlenecek olmasına önem veriyor” dendi.
Taraflar Arak Nükleer Santrali’nin modernize edilmesine ve Fordo Yakıt Zenginleştirme Tesisi’nin bir ‘nükleer, fizik ve teknoloji merkezine’ dönüştürülmesine desteği sürdürme sözü de verdi.
Mogherini, ortak komisyonun ortak çabaları ilerletmek için tekrar bir araya geleceğini belirterek, taraf ülkelerin hedefleri hayata geçirme noktasındaki kararlığını vurguladı.
