Piar Araştırma Başkanı Kadir Atalay, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın oy oranının her geçen gün düştüğünü söylerken, HDP’nin oy oranının yüzde 15’lerde olduğunu, CHP’nin cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’nin ise yüzde 30’u bulabileceğini belirtti.
AK Parti-MHP’nin oluşturduğu Cumhur İttifakı’nın ilan ettiği 24 Haziran seçimlerine kısa bir süre kalırken, kamuoyu yoklamaları da devam ediyor. Anketlerin büyük bir kısmına göre Cumhur İttifakı Meclis çoğunluğunu sağlayamıyor, Millet İttifakı ise yükselişte.
Yaptıkları son ankette Millet İttifakı’nın Meclis’te çoğunluğu elde edeceği ve seçimlerin ikinci tura kalacağı yönünde bir tablo çıkan Piar Araştırma’nın sahibi Kadir Atalay, 24 Haziran’a kısa bir süre kala cumhurbaşkanı adaylarının performansını, HDP’nin baraj sorununu ve Cumhur İttifakı’nda yaşanabilecek çatlağı Artı Gerçek’e değerlendirdi.
Atalay’ın seçimlerle ilişkin sorulara verdiği yanıtlar şöyle:
AKP ve Erdoğan sürekli bir düşüş içinde
AKP ve adayı Erdoğan’ın performansını değerlendirirsek sürekli bir düşüş içinde olduğunu görüyoruz. Hem Erdoğan’ın performansı düşüyor hem de AKP’nin performansı. Şu an bizim gözlemlediğimiz Erdoğan’ın AKP’yi boşladığı. Meclis çoğunluğunu kaybedeceğini anladığı için kendi adaylığına daha çok odaklanmış durumda. Vizyonu da halkın talepleri karşısında dar kalıyor. ‘1 TL’ye tuvalet, yol yaptık, havalimanları yaptık, bedava kek ve çayların dağıtılacağı kıraathaneler’ de halkın uzun süredir yaşadığı ekonomik sorunlara bir çözüm olarak görünmediği için bu da oy kaybını sürekli hale getirmiş durumda.
‘Muharrem İnce çok iyi bir çıkış yaptı’
CHP açısından baktığımızda adayları yokken oyları çok düşüktü ancak Muharrem İnce çok iyi bir çıkış yaptı. Hem kaybettiği oyları geri topladı hem de cumhurbaşkanlığı adaylığında gösterdiği performansla ikinci tura kalacak ve Erdoğan’ı yenebilecek bir aday olarak görülmeye başlandı. Medyada görülmesi, seçim kampanyasının pozitif olması, sürekli yüzü asık bir siyasetçi gören halkta da olumlu bir geri dönüş aldı.
‘Cumhur İttifakı içinde AKP, MHP’ye de oy kaybediyor’
Akşener’in yaptığını halkımız göremedi ama Meral Akşener muhalefet oylarına talip değil, onun derdi AKP’yi devirmek. Dolayısıyla Akşener, AKP ve MHP tabanına seslenen bir tarz izliyor. Daha çok o kesime sesleniyor. Cumhur İttifakı’ndan İYİ Parti’ye ve Akşener’e oy akışı halen yüksek bir seviyede devam ediyor. Cumhur İttifakı içinde AKP, MHP’ye de oy kaybediyor. Bu anketlerde de görülüyor.
‘SP, kendini güvende hissetmeyen muhafazakarlar için bir kapı oldu’
Bir taraftan da baraj sıkıntısı kalmadığı için Saadet Partisi’nin oylarının yükselebileceği öngörülüyor. Bu seçimde SP’nin yüzde 5’ler civarında bir oy alabileceğini öngörüyoruz. SP, küskün ve kendini güvende hissetmeyen muhafazakarlar için bir kapı oldu.
‘HDP metropoldeki gençlere iyi sesleniyor’
HDP de tarihinin en rahat seçimlerinden birine giriyor. Çünkü baraj sıkıntısı sadece HDP için var bu da oylarını beklenenin üzerinde almasını sağlıyor. HDP, kullandığı siyaset dilinde bu mağduriyeti iyi dile getiriyor. “Sadece bize baraj var, eğer biz barajı geçemezsek AKP çok daha milletvekili çıkaracak, hem parlamento çoğunluğunu alacak hem de başkan olacak” diyerek sol/sosyalist seçmeni kendi etrafında kenetledi. Metropoldeki gençlere çok iyi hitap ediyor, bunda Demirtaş’ın etkisi büyük. Ayrıca Ahmet Şık, Barış Atay gibi gösterdikleri adaylar çok popüler, çalışan ve aktivist isimler. Bu adayların etkisiyle yaklaşık yüzde 15 civarında bir oy, yani bugüne kadarki en yüksek oyu alabileceğini düşünüyoruz.
‘Cumhur İttifakı çatlayacak’
Cumhur İttifakı’nda bir çatlak oluşursa bu MHP kanadında yaşanacak. Çünkü sürekli oradan aykırı sesler yükseliyor. Meclis seçimlerinde MHP’ye oy verecek, cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Erdoğan’a oy vermeyecek bir kitle var. Bu kitle Akşener’e ve çok ilginç şekilde İnce’ye yönelmiş durumda. Bu ittifak çatlamayacak bana göre çünkü Erdoğan bunun için bütün önlemlerini aldı ve planlarını ona göre yaptı.
AK Parti ilk turda parlementoyu kaybederse, bu Parti için moral bozan bir etken olacak’
Burada psikolojik bir eşik var. Eğer Cumhurbaşkanı Erdoğan yüzde 40 ya da 45’in altında bir oranla ikinci tura kalırsa, bu onun için psikolojik bir yıkım olacaktır ve yüzde 45 ile gittiği ikinci turdan çıkması çok zor görünüyor. Ayrıca ilk turda parlamentonun kaybedilmesi AKP açısından moralleri motivasyonları bozan bir etken olacaktır. Bu da kaybetmesinin önünü açabilir. Yani yüzde 45’in altında ikinci tura giden bir Erdoğan ve parlamento çoğunluğunu kaybeden bir AKP psikolojik üstünlüğünü Millet İttifakı’na bırakmış olacaktır.
‘İnce ikinci tura kalıyor’
Bugünden baktığımızda ikinci tura İnce kalıyor. Ancak seçimlere daha 11 gün var ve ne tür değişikliklerin olabileceğini bilmiyoruz, öngöremiyoruz. Çünkü seçmen son anda kararını veriyor. Şöyle bir durum var: Meral Akşener, seçimi kazanabilir algısı AKP ve MHP’den oy getiriyor. Şimdi eğer Akşener seçimleri kazanamaz algısı oluşursa o zaman solcu bir adayın yerine merkez sağ seçmeni tekrar AKP’ye dönerse Erdoğan ilk turda da kazanabilir. Böyle bir algı çalışması yaparlarsa bu söylediğim olabilir. Bu yüzden Meral Akşener’in konumu önemli. çünkü Akşener alacağı bu oylarla seçimin ikinci tura kalmasına neden oluyor.
‘Sosyal medya kullanmayan illerde bir dip dalgası gelecek’
Biz Türkiye’yi temsil eden büyük metropollerde anket yapan bir firmayız. Bizim daha çok göremediğimiz internet erişimi olmayan, sosyal medya kullanmayan illerde bir dip dalgası gelecek. Özellikle Doğu Karadeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu, buralar bize çok şaşırtıcı sonuçlar gelmesini sağlayabilir. Yani Kayseri, Çorum, Çankırı, Burdur, Isparta gibi iller seçim sonuçlarında sürpriz beklediğimiz, dip dalga dersek bu bölgelerden gelecektir.
‘Eğitimli grup, AKP grubundan ümidini kesmiş durumda’
Erdoğan eski performanslarının çok çok gerisinde. Bir yandan da şöyle bir şey var: AKP seçmeni Erdoğan’ın yaptığı gafları yanlışları çok da değerlendiren bir kitle değil. Hatta AKP kitlesi bu yanlışları savunmak için elinden geleni yapıyor. Sahada bunu insanlara sorduğumuzda ‘AKP’ye oy veriyoruz’ diyenlere ‘neden AKP’ye oy veriyorsunuz’ diye sorduğumuzda çok yüksek oranda ‘yol yaptı, köprü yaptı, havalimanı yaptı’ cevaplarıyla karşılaşıyoruz. Şimdi buradan şunu anlıyoruz: Seçmen Erdoğan’ı savunabilmek için kendisine Erdoğan tarafından bir argüman verilmesini bekliyor. Kendi kitlesinde ekonomik durumu değerlendiren bir seçmen kitlesi yok. AKP’deki oy kayıpları daha çok üst orta seçmende yaşanıyor. Gelir durumu daha yüksek, eğitimli grup, AKP grubundan ümidini kesmiş durumda ve yeni seçenekleri değerlendirebileceği için rahatlıkla başka bir partiye geçiş yapabiliyor.
‘HDP’nin de parlamentoya girmesiyle muhalefet en az yüzde 55 çoğunluğu sağlayacak’
Öngörülerim şöyle: Muharrem İnce ikinci tura kaldığı takdirde Millet İttifakı ile birlikte HDP de destekleyecektir. Yine aksi olursa Akşener kalırsa yine Millet İttifakı’nın yanında HDP de muhalif olan tarafı destekleyecek ve ola ki ikinci tura Selahattin Demirtaş ikinci tura kalırsa Millet İttifakı’nda çatlak ses çıkacağını sanmıyorum. İttifak olarak bu adayı destekleyecektir, tabanda ne kadar bir kaçma olur onu bilemem ama muhalefet bakımından bu lider desteklenecektir.
HDP’nin de parlamentoya girmesiyle muhalefet en az yüzde 55 çoğunluğu sağlayacaktır. Olumlu bir hava oluşacaktır. İkinci tura kalan bir başkan adayı, diğer adayları kendisine başkan yardımcısı yapmalı ya da yapacaktır. Bu sayede bütünleşme daha fazla olacaktır. Kimse kimseyi dışlamayacak çünkü parlamento kurulacak, yeni bir Anayasa oluşturulacak. Bunu da muhalif kesim bir araya gelmeden yapamaz. Her şey şeffaf olmadan, herkes el sıkışmadan ve yarı kavgalı yarı küskün şekilde olmaz. İkinci tura kalındığı takdirde Millet İttifakı’nın daha rahat olacağını düşünüyorum.
‘Kandil operasyonları seçimi etkilemez’
Kandil operasyonu Cumhur İttifakı’nın içinde AKP oylarının MHP’ye geçmesine neden olur. Böyle bir operasyonun Millet İttifakı’ndan oy çalabileceğini düşünmüyorum. Kandil’deki unsurların orayı boşalttığı, şu an boş bir dağa operasyon yapılacağı da dillendiriliyor. Bunun seçim için yapıldığı zaten söyleniyor.
‘Demirtaş’ın oy oranı yaklaşık olarak yüzde 10-11 civarında’
Selahattin Demirtaş seçmene çok güzel hitap eden bir aday. Seçmen tarafından çok sevilen bir isim. Dediğim gibi sol seçmeni de kendine çekti. CHP seçmeni de HDP seçmeni de onu destekliyor ama şöyle bir durum oluştu: Demirtaş’ın kazanamayacağını seçmen görüyor, özellikle Demirtaş’a oy verecek olan Kürt ve Kürt olmayan seçmen İnce’nin kazanmasını isteyeceği için aralarında böyle bir dayanışma görülüyor. Demirtaş’ın oy oranı yaklaşık olarak yüzde 10-11 civarında olacak ve o arada kalan oy da İnce’ye kayacaktır diye görüyorum.
‘İnce yüzde 30’larda olacak’
İnce partisinden daha fazla oy alacak, zaten İnce aday olduğundan beri sürekli bir yükseliş içinde. Yüzde 30’lardan bahsediliyor İnce için. Biz Piar olarak daha böyle bir oy oranı gözlemleyemedik ancak gidişat o yönde. Bizim son anketimizde İnce yüzde 26 çıktı. Dediğim gibi sürekli bir yükseliş var ve bu yüzde 30’a ulaşacak. Bunda Demirtaş’tan gelecek oylar da etkili olacak.
‘AK Parti büyük şehirlerde oy kaybedecek’
Düşüş bu illerde de sürüyor. Halk tarafından sevilen ya da benimsenen belediye başkanlarının görevden alınmasıyla buralardaki oy oranları daha da düşmüş durumda. Gökçek, Topbaş gibi isimlerin görevden alınması tabi ki seçmende bir etki yaratacaktır ve AKP yerel seçimlerde bu illeri özellikle İstanbul, Ankara ve Antalya gibi illeri kaybedecek gibi görünüyor. AKP’deki düşüş eğilimi sürecektir.
