ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan ateşkesin ardından yaptığı açıklamada, durumu “tam ve mutlak bir zafer” olarak nitelendirdi. Trump, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun “mükemmel bir şekilde halledileceğini” ve Çin’in Tahran’ı müzakere masasına oturtmada kilit rol oynadığını söyledi
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile sağlanan ateşkesin ardından AFP’ye verdiği özel mülakatta iddialı açıklamalarda bulundu. Trump, ABD’nin İran’a yönelik operasyonlarını durdurmak için belirlediği mühletin dolmasına sadece bir saat kala gelen ateşkesi, Amerikan tarafı için büyük bir başarı olarak tanımladı.
“Yüzde 100 zafer”
AFP muhabirinin “Zafer mi ilan ediyorsunuz?” sorusuna Trump, “Tam ve mutlak bir zafer. Yüzde 100. Bu konuda hiçbir şüphe yok,” yanıtını verdi. İran tarafının da ateşkesi kendi lehine bir kazanım olarak sunmasına ve anlaşmanın detaylarına ilişkin soru işaretlerine rağmen Trump, oldukça iyimser bir tablo çizdi.
Uranyum ve 15 maddelik plan
İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyum stokunun akıbetiyle ilgili soruları yanıtlayan Trump, nükleer malzemenin herhangi bir barış anlaşmasının parçası olacağını vurguladı.
Detay vermekten kaçınan Trump, “Bu konu mükemmel bir şekilde halledilecek, aksi takdirde uzlaşmazdım” dedi.
Trump, Truth Social üzerinden daha önce yaptığı açıklamada İran’ın 10 maddelik “uygulanabilir” bir teklif sunduğunu belirtmişti. AFP’ye yaptığı son açıklamada ise çıtayı yükselterek, “Şu an 15 maddelik bir işlem sürecimiz var ve bunların çoğunda uzlaşma sağlandı. Bakalım neler olacak, sonuca varacak mıyız göreceğiz” ifadelerini kullandı.
Çin’in rolü ve Pekin ziyareti
Trump, İran’ın masaya oturmasında Çin’in ikna edici bir rol oynadığına inandığını söyledi. Pekin’in Tahran üzerindeki etkisine değinen Trump, “Öyle olduğunu duyuyorum,” diyerek Çin’in arabuluculuktaki payını teyit etti.
Bu gelişme, Trump’ın Mayıs ayı ortasında Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yapacağı kritik zirve öncesine denk geliyor. Daha önce Nisan ayı başında yapılması planlanan bu ziyaret, Trump tarafından “İran savaşını yönetmek için Washington’da kalması gerektiği” gerekçesiyle ertelenmişti.
Belirsizlikler sürüyor: “Bekleyip göreceksiniz”
Ateşkes, ABD ve İsrail’in bir aydan fazla süren yıkıcı saldırılarının ve Pakistan’ın arabuluculuk çabalarının ardından geldi. Ancak özellikle Hürmüz Boğazı’nın petrol trafiğine yeniden açılması konusundaki düzenlemeler henüz netleşmiş değil. Trump, anlaşmanın bozulması durumunda İran’ın sivil enerji santralleri ve köprülerini hedef alma tehdidine geri dönüp dönmeyeceği sorusuna ise, “Bunu yaşayıp göreceksiniz” yanıtını vermekle yetindi.
Pekin, İran’ın en büyük petrol alıcısı ve yakın müttefiki olmasının yanı sıra Körfez ülkeleriyle de güçlü ekonomik bağlara sahip. Uzmanlar, Çin’in bölgedeki gerilimi düşürme çabasının stratejik enerji çıkarlarıyla örtüştüğüne dikkat çekiyor.
Donald Trump’ın AFP ile yaptığı soru-cevap röportajı:
AFP: İran ile bugün varılan barış anlaşmasından sonra zafer ilan edebilir misiniz?
TRUMP: Evet, tam ve kapsamlı bir zafer. Yüzde 100. Bundan en ufak bir şüphe yok.
AFP: Birçok şey hala çözülmemiş gibi görünüyor, örneğin Hürmüz Boğazı ile ilgili durum nedir?
TRUMP: Bilmiyorum. Birçok nokta var. Çoğu üzerinde anlaştığımız 15 maddelik bir anlaşmamız var. Bakalım ne olacak. Bakalım bu gerçekleşecek mi.
AFP: Ya anlaşma olmazsa? Önceki tehditlerinize geri dönecek misiniz?
TRUMP: Bunu öğrenmek için beklemeleri gerekecek.
AFP: Bir sorum daha var, Sayın Başkan. Çin, İran’ı anlaşmaya katılmaya ikna etmede rol oynadı mı?
TRUMP: Bunu duydum, evet. Evet, rol oynadılar.
AFP: Peki ya uranyumun akıbeti?
TRUMP: En iyi şekilde ele alınacak, aksi takdirde anlaşmayı kabul etmezdim.
AFP: Çok iyi. Sorabilir miyim; bu nasıl olacak?
TRUMP: Anlaşmayı kabul etmezdim.
