12 Kasım 2026
18 C
İstanbul

Hukukçudan İran hükümetine kadın aktivistlerin ‘idamını durdurun’

İran’da 229 avukat ve hukukçu, üç kadın aktiviste verilen idam cezasının iptal edilmesini ve davalarının yeniden gözden geçirilmesini talep etti.

Avukatlar, İran Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsini Ejei’ye hitaben yazdıkları ve dün kamuoyuyla paylaştıkları mektupta, Pexşan Azizi, Varişe Muradi ve Şerife Muhammedi hakkında verilen idam cezasına karşı çıktıklarını belirtti.

“Yargılama hukuksuz, avukatlara erişim engellendi”

Mektupta, söz konusu üç aktivistin yargı sürecinde ciddi hukuksuzluklar yaşandığı vurgulandı.

Avukatlara göre, dava dosyalarında birçok eksiklik ve adaletsizlik bulunuyor.

Ayrıca, yargılama sırasında sanıkların avukatlarına erişiminin engellendiği ve mahkemelerin tarafsızlık ilkesine uymadığı ifade edildi.

“Toplumda güvensizlik ve kaygı artacak”

Avukatlar, idam cezalarının infaz edilmesinin ağır sonuçlar doğuracağını belirterek, bunun toplumda daha fazla güvensizlik ve korku yaratacağını vurguladı.

Mektubu imzalayan hukukçular, Pexşan Azizi, Varişe Muradi ve Şerife Muhammedi için verilen idam cezalarının iptal edilmesini, davalarının adil bir şekilde yeniden değerlendirilmesini ve sanıkların tekrar yargılanmasını talep etti.

Söz konusu mektubun, bugün İran Yargı Erki Başkanlığı’na resmen iletilmesi bekleniyor.

Pexşan Azizi

1984 yılında Mahabad’da doğan Pexşan Azizi, Tebriz ve Tahran üniversitelerinde sosyal yardım alanında eğitim aldı.

4 Ağustos 2023’te Tahran’da ailesiyle birlikte bulunduğu sırada İran güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındı.

11 Aralık 2023’te tutuklanan Azizi, Evin Hapishanesi’ne nakledildi.

Hapishaneden yazdığı mektuplarda gözaltı sürecinde ağır işkenceye maruz kaldığını anlatan Azizi’nin “hukuki temsiliyet”, “adil yargılanma hakkı” gibi temel haklarından mahrum bırakıldığını söyledi.

16 Kasım 2009’da Tahran’da yaşayan Kürt öğrencilerin idamlara karşı düzenlediği protestolara katıldığı gerekçesiyle tutuklanan Azizi, 4 ay tutuklu kaldıktan sonra kefaletle serbest bırakılmıştı.

Tahliyesinin ardından, Kürt kadınlarının yaşamlarını araştıran Azizi, son olarak Evin Hapishanesi’nden yazdığı mektupta yaşadığı işkenceleri kamuoyuna duyurmuş ve mücadeleyi büyütme çağrısında bulunmuştu.

Pexşan Azizi, IŞİD’in saldırılarının ardından Kürdistan Bölgesi ve Rojava’da ziyaretlerde bulunmuş, mülteci kamplarında sosyal yardım çalışmaları yaparak özellikle kadın ve çocuklara destek sağlamıştı.

Birçok uluslararası yardım kuruluşu, İran yargısına gönderdikleri ortak mektupla Pexşan Azizi’nin insani yardım çalışmaları yaptığını teyit etti.

Azizi 2023 yılında Tahran Devrim Mahkemesi tarafından “İran hükümetine karşı silahlı faaliyetlerde bulunmak” iddiasıyla cezasına çarptırıldı.

Varişe Muradi

Varişe Muradi, kadın hakları aktivisti ve “Doğu Kürdistan Özgür Kadınlar Derneği (KJAR) üyesi olduğu” gerekçesi ile 1 Ağustos 2023’te Sine’den Kirmaşan’a giderken yolda İran güvenlik güçleri tarafından kaçırıldı.

Ağustos ayı sonunda Sine İstihbarat Dairesi gözaltı merkezinden Tahran’daki Evin Cezaevi’ne nakledildi.

Aslen Sineli olan Varişe Muradi, Ocak 2024’te Tahran Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianameyle “muhalif bir gruba üye olduğu” gerkçesi ile “silahlı isyan” suçlamasıyla Tahran Devrim Mahkemesi’nde yargılandı.

İran insan hakları aktivistlerine göre, Muradi Sine’deki İstihbarat Dairesi’ne bağlı gözaltı merkezinde ve Evin Cezaevi’ndeki 209 no’lu koğuşunda tek kişilik hücrede kaldı ve burada   ağır işkencelere maruz kaldı.

Şerife Muhammedi

45 yaşındaki işçi hakları aktivisti Şerife Muhammedi, Doğu Azerbaycan eyaletine bağlı Miyane kentinde doğru.

Raşt’ta ikamet eden Muhammedi 5 Aralık 2023’te tutuklandı.

Muhammedi, uzun süre hücre hapsinde tutuldu, telefon görüşmeleri ve ziyaret hakkı engellendi.

İran İnsan Hakları Ağı’na göre, İran güvenlik güçleri, zorla itiraf alabilmek için kendisine ağır fiziksel ve psikolojik işkenceler uyguladı.

Raşt Devrim Mahkemesi 13 Şubat 2025’te Muhammedi hakkında yeniden idam kararı verdi.

Muhammedi’ye daha önce Raşt Devrim Mahkemesi 1. Şubesi tarafından verilen idam cezası, İran Yüksek Mahkemesi tarafından 12 Ekim 2024’te bozulmuş ve dosya eşdeğer bir mahkemeye sevk edilmişti.

Şerife Muhammedi, 14 Kasım 2024’te yeniden yargılanmıştı.

Son Haberler

Bafıl Talabani: Mesud Barzani ve Tom Barrack’a cevap verdi

Talabani tutumunda ısrarcı: Süreç yeniden değerlendirilmeli KDP’yi suçladı, Tom Barrack’a...

Şengal’de yeni toplu mezar: 300 cenaze teslim edildi, 500’ü hala morgda bekletiliyor

Irak Şehitler Kurumu, Şengal'de tespit edilen 90 toplu mezardan...

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

Netanyahu ‘ulusal birlik hükümeti’ çağrısı yaptı, Arap partilerini hedef aldı

İsrail'de 26. dönem Knesset(parlamento) üyeleri yemin ederek göreve başladı....

Trump’tan yeni tehdit: Anlaşma olmazsa ilkinden 5 kat daha büyüğünü yaşarlar

ABD Başkanı Donald Trump, Körfez ülkelerinden gelen talepler doğrultusunda...

Ahmet Şık’ın eşi ‘casusluk’ suçlamasıyla gözaltına alındı

Türkiye İşçi Partisi (TİP) İstanbul Milletvekili Ahmet Şık'ın eşi...

Trump: Körfez ülkeleri İran’a yönelik yaptırımların sürmesini tercih ediyor

ABD Başkanı Donald Trump, Körfez ülkelerinin İran'a yönelik mevcut...

Türkiye Gündemi

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...

Özel: Vahim iddialar doğru çıkarsa Sarıgül’ü biz de savunamayız

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Erzincan Milletvekili Mustafa...

Numan Kurtulmuş: Süreç başarıyla ve hakikaten fevkalade üstün bir koordinasyonla rotasında devam ediyor

Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda,...

Üsküdar Belediye Başkanlığı yeniden AKP’ye geçti

İstanbul’un Üsküdar ilçesinde yapılan belediye başkanvekilliği seçiminin üçüncü turunda,...

Lübnanlı yetkili: Mihraç Ural, Türkiye ve Suriye istihbaratınca kaçırıldı

Lübnanlı bir güvenlik yetkilisi, Beşar Esad yanlısı silahlı grupların liderlerinden ve "Ali Keyyali" adıyla tanınan Mihraç Ural'ın, Lübnan topraklarında Suriye ve Türk istihbaratına mensup kişilerce kaçırıldığını açıkladı. Yetkili, Lübnan makamlarının operasyondan haberdar edilmediğini belirtti. Lübnanlı güvenlik yetkilisi, Fransız haber ajansı AFP'ye yaptığı açıklamada, Suriye resmi haber ajansı SANA'nın Ural'ın yakalandığını duyurmasının ardından konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.     İsminin açıklanmasını istemeyen yetkili, Suriye tarafının operasyonun Lübnan'la koordinasyon içinde gerçekleştirildiği yönündeki açıklamasını yalanlayarak şunları söyledi: "Lübnan makamlarının bu operasyondan haberi yoktu. Suriye ve Türk istihbarat teşkilatlarına mensup kişiler, söz konusu şahsı Beyrut yakınlarındaki dağlık Mansuriye bölgesinden kaçırdı. Şahıs önce Lübnan'daki Suriye Büyükelçiliğine, ardından Suriye topraklarına götürüldü."    SANA, 15 Ekim Perşembe günü Ural'ın yakalandığını duyurmuştu. Suriyeli bir güvenlik kaynağı da AFP'ye yaptığı açıklamada, Ural'ın "Lübnan tarafıyla koordineli olarak Lübnan topraklarında düzenlenen bir güvenlik operasyonuyla yakalandığını" belirtmişti. Suriye: Eski rejim yetkililerinin takibi sürecek Suriye Cumhurbaşkanlığı Medya Danışmanı Ahmed Muvaffak Zeydan, 15 Ekim'de Ural'ın yakalanmasını memnuniyetle karşıladı. Zeydan, Ural'ın Suriye halkına karşı katliamlar gerçekleştirmekle, özellikle Banyas kentindeki el-Beyda köyünde yaşanan katliamla suçlandığını belirterek eski rejimin sorumlularının takibinin sürdürüleceğini ifade etti.  Zeydan, hiçbir suçlunun Suriye güvenlik birimlerinden kaçamayacağını kaydetti. Bu gelişme, Suriye İç Güvenlik Terörle Mücadele Dairesinin 4 Ekim'de Ural'ın yardımcısı Cemal Trablusi'nin yakalandığını duyurmasının ardından yaşandı. Mihraç Ural'ın geçmişi 1956'da Hatay'ın Antakya ilçesinde doğan Mihraç Ural, 1970'li yıllarda Türkiye'de faaliyet gösteren Marksist silahlı örgüt THKP-C/Acilciler'in liderlerinden biri olarak biliniyor. Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesinin Reyhanlı saldırılarına ilişkin kararında yer alan iddianameye göre Ural, 1976'da Malatya'da polisle yaşanan çatışmada örgütün üst düzey yöneticilerinin öldürülmesinin ardından grubun liderliğini üstlendi. 1979'da Engin Erkiner ile birlikte cezaevinden firar eden Ural, daha sonra örgütün faaliyetlerini Suriye'ye taşıdı. Uzun yıllar Suriye'de yaşayan Ural'ın özellikle Lazkiye ve çevresindeki faaliyetleri ile Suriye istihbaratıyla ilişkileri, Türkiye'deki adli soruşturma ve dava dosyalarında yer aldı. Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesinin kararında, örgütün Suriye hükümetinin desteğiyle "Mukaveme-i Suriye" (Suriye Direnişi) adlı silahlı grubu kurduğu belirtildi. Grubun, Suriye iç savaşı sırasında Beşar Esad yönetiminin güçleri saflarında çatışmalara katıldığı ve çeşitli askeri operasyonlarda yer aldığı kaydedildi. Banyas katliamı suçlaması Suriye makamları, Ural'ı 2013'te Banyas kentinde yaşanan katliamın sorumlularından biri olmakla suçluyor. 2 ve 3 Mayıs 2013'te Esad yönetimine bağlı güçler ve müttefik silahlı gruplar, Tartus vilayetine bağlı el-Beyda köyü ile Banyas'ın Ras el-Naba Mahallesi'nde saldırılar düzenledi. Olaylarda çok sayıda sivil hayatını kaybetti. İnsan Hakları İzleme Örgütünün Eylül 2013 tarihli raporuna göre, hükümet güçleri ve müttefik silahlı gruplar söz konusu iki bölgede en az 248 kişiyi kurşuna dizerek öldürdü. Yerel kaynaklar ise Mayıs 2013'te kadın ve çocukların da aralarında bulunduğu 264 sivilin öldürüldüğünü bildirdi ve Ural'ı katliamın sorumluları arasında gösterdi. Birleşmiş Milletler Suriye Bağımsız Uluslararası Araştırma Komisyonu ile İnsan Hakları İzleme Örgütü, olaylardan rejim güçlerini ve müttefiklerini sorumlu tutarken Ural'ın saldırılardaki kişisel sorumluluğunu kesin olarak ortaya koyamadı. Ural da hakkındaki suçlamaları reddetti. Reyhanlı saldırılarıyla bağlantılı suçlamalar Ural, Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde 11 Mayıs 2013'te düzenlenen bombalı saldırılarla bağlantılı olduğu gerekçesiyle Türkiye'de hakkında yakalama kararı bulunan sanıklar arasında yer alıyor. İki bomba yüklü aracın patlatıldığı saldırılarda 5'i çocuk 52 kişi hayatını kaybetmiş, 155 kişi yaralanmıştı. İddianamede, Ural'ın Suriye istihbaratına bağlı bazı kişiler aracılığıyla saldırının planlanması ve organize edilmesinde rol oynadığı bildirilmişti. Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesi, 5 Haziran'da saldırılardaki rolleri nedeniyle sanıklar Mehmet Gezer, Temir Dükkancı ve Cengiz Sertel'in her birini 53'er kez ağırlaştırılmış müebbet hapis ve toplam 3 bin 921 yıl ek hapis cezasına çarptırmıştı.    Ural ile firari sanık Ömer El Hatip hakkındaki yakalama kararları infaz edilemediği için bu iki sanığın dosyaları ana davadan ayrılmıştı. Mahkeme, yargılamanın ayrı dosya üzerinden sürdürülmesine ve haklarındaki yakalama kararlarının devamına hükmetmişti.