Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, ülkesinin “Uygurlara” yönelik uygulamalarının “soykırım olarak tanınmasını “çok gülünç” bulduğunu belirterek, bu haberilerin “Çin’i karalamayı” amaçladığını söyledi.
Ortadoğu ziyaretini sürdüren Bakanı Wang Yi, Riyad’da Al Arabiya kanalına bir röportaj verdi.
“Filistin ve İsrail’i Çin’de diyaloga davet ediyoruz”
Wang Yi, Mayıs ayında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) dönem başkanlığını üstlenecek olan ülkesinin, Filistin ve İsrail’i diyaloğa edeceğini söyledi.
Yi, iki tarafın Çin’de dolaysız müzakere yapmalarını olumlu karşılayacaklarını belirtti.
Bakan Wang Yi, geçen 7 yılda Çin’in dünya dikkatini çeken başarılar elde ettiklerini ve Ortadoğu ülkeleriyle çok yönlü şekilde ilişkileri geliştirdiğini dile getirdi.
Çin’in bu ilişkileri ilerletmeye kararlı olduğunu vurgulayan Wang Yi, Ortadoğu’da barış ve istikrar için uluslararası toplumun bölge ülkelerinin iradelerine saygı temelinde çaba harcaması gerektiğini belirtti.
Çinli Bakan, bu politikanın ayrıntılarını açıklarken, karşılıklı saygının teşvik edilmesi, adaletin korunması, nükleer silahların yayılmamasının gerçekleştirilmesi, kolektif güvenliğin tesis edilmesi, kalkınma ve işbirliğinin hızlandırılması ilkelerini sıraladı.
Uygularlar “soykırım” iddiası
Bakan Wang Yi, tüm dünyada merak konusu olan ve Hollanda ile Kanada’da “soykıırım” olarak tanınan Çin’in Uygur Türklerine karşı uygulamaları ile ilgili bir soruya, “Xinjiang (Sincan Uygur Özerk Bölgesi) meselesinin özü terörizm ve bölücülükle mücadele meselesidir” yanıtını verdi.
Çinli Bakan, “Bölgede bir süre çok sayıda şiddet ve terör olayı gerçekleşti, tüm etnik grupların yaşama ve kendilerini geliştirme hakları çiğnendi. Son yıllarda Xinjiang’da halk merkeze alınarak ve BM’in çağrısına uyum sağlanarak, ayrıca birçok ülkenin yararlı uygulamalarından faydalanılarak, terörle ve bölücülükle mücadele çalışması yürütülmekte, bölgenin ekonomik ve sosyal gelişmesi ilerletildi. 4 yıldan fazla süredir bölgede terör ve şiddet olayı yaşanmadı” ifadelerini kullandı.
“Soykırım” iddiasını “gülünç” bulan Bakan Wang Yi, “Çin’i karalamayı amaçlayan, ancak insanlığın ahlakına aykırı olan bu tür yalanların sonu olmayacağını” savundu.
Röportajı yayınlayan Çin Radyosu da Sincan Uygur Özerk Bölgesi eskonomisinin son 5 yılda ortalama yüzde 6,1 büyüdüğünü, kişi başı kullanılabilir gelirin yüzde 5,8 arttığını, istihdam sayısının yüzde 17 arttığını ve tüm nüfusun yoksulluktan kurtarıldığını yazdı.
Haberde ayrıca, bölgedeki Uygur nüfusunun 2010-2018 döneminde yüzde 25 arttığı, aynı dönemde Han milliyetinin artış oranının sadece yüzde 2 olduğu belirtildi.
Çin-Arap “kader ortaklığı” vurgusu
Çin ile Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) arasındaki ilişkileri değerlendiren Wang Yi, Çin’in tüm KİK üye ülkeleriyle Kuşak ve Yol’un inşasıyla ilgili işbirliği belgesi imzaladığını, geçen yıl iki taraf arasındaki ticaret hacminin 160 milyar ABD dolarına ulaştığını ve Çin’in KİK’in en büyük ticaret ortağı olduğunu söyledi.
Wang Yi, Ortadoğu gezisinin ilk durağı olan Suudi Arabistan’dan bahsederken, bu ülkenin yıllardır Çin’in en büyük ham petrol tedarikçisi ve Batı Asya ile Afrika bölgesindeki en büyük ticaret ortağı olduğunu kaydetti.
Çin-Arap ilişkisini değerlendiren Wang Yi, bu ilişkiyi ülkeler arası ilişkiler ve Güney-Güney işbirliğinin örneği olarak nitelendirdi ve “Çin-Arap kader ortaklığını tesis etmeye” hazır olduklarını ifade etti.
Bu konuda iki tarafın ortaklaşa terörle mücadele etmesi, aşırıcılığı gidermede işbirliği artırması, terörizmi milli veya dini meselelerle bağlamaya karşı çıkması, devlet yönetimi konusunda deneyim teatisi yapması, medeniyetler arası diyalog teşvik etmesi, kapsayıcılığı desteklemesi gerektiğini savundu.
Covid-19 salgınının ardından Çin ile Arap ülkeleri arasındaki işbirliğine değinen Wang Yi, şimdiye kadar Arap ülkelerine 17 milyon doz aşı sağlandığı bilgisini paylaştı.
