Türkiye ile Yunanistan, Ege ve Doğu Akdeniz’deki sorunlarını ele almak amacıyla 5 yıl aradan sonra istikşafi görüşmelerin 61’inci turu için bugün İstanbul’da masaya oturuyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘yeni bir dönemin habercisi’ olarak tanımladığı görüşmeler 2016 yılında yapılan 60’ıncı turdan sonra askıya alınmıştı.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ise görüşmeler öncesi “iyimserlik ve öz güvenle” mesajını verdi ancak egemenlik hakları olarak gördükleri konuların müzakere edilmeyeceğini duyurdu.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun 11 Ocak’ta Yunanistan’ı davetiyle yeniden başlayacak görüşmeler, Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) ile ilişkileri için de büyük önem taşıyor.
Görüşmeler 5 yılın ardından tekrar başlıyor
Türkiye ve Yunanistan arasında ilk keşif amaçlı görüşmeler, 2002’de Ankara’da, iki ülkenin dışişleri bakanlığı müsteşarları arasında yapıldı.
Taraflar arasında 2016’ya kadar 60 tur görüşme gerçekleştirildi. En son görüşme ise Mart 2016’da Atina’da düzenlendi.
Bu tarihten sonra askıya alınan görüşmeler, siyasi istişareler formatında devam etti ancak istikşafi çerçeveye dönemedi.
Doğu Akdeniz’de iki ülke arasında yakın zamanda artan gerginlik ise taraflar arasında diyaloğun tesisinin önemini bir kez daha ortaya çıkardı.
Görüşmelerin içeriği gizli
Türkiye ve Yunanistan dışişleri bakanlıkları arasında gerçekleştirilen istikşafi görüşmelerin gündem ve içeriği gizli tutulsa da iki ülkenin masada tartıştığı meselelerin sınırlı olduğu biliniyor.
Görüşmelerle, Ege sorunlarına her iki tarafın da kabul edebileceği “adil, kalıcı ve kapsamlı” bir çözüm zemini oluşturulmak amaçlanıyor.
İki ülke arasındaki görüşmelerde Doğu Akdeniz’de kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge (MEB) sınırları, ulusal hava sahasının genişliği, Ege’deki Yunan adalarını ve Kıbrıs meselesinin ele alınması bekleniyor.
Görüşmeler AB-Türkiye ilişkilerinde kilit önem taşıyor
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Türkiye-AB ilişkilerinde Doğu Akdeniz’deki durumun merkezi bir yer tuttuğu açıkladı.
İngiltere’nin Avrupa’dan Sorumlu Devlet Bakanı Wendy Morton, İtalya Dışişleri Bakanı Luigi Di Maio, Almanya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Adebahr ve İspanya Dışişleri Bakanlığı, Türkiye ile Yunanistan arasında istikşafi görüşmelerin yeniden başlaması kararını “memnuniyetle” karşıladıklarını duyurmuştu.
AB Komisyonu Sözcüsü Peter Stanı, Yunanistan’a Türkiye ile yapacağı istikşafi görüşmelerde, talep etmesi halinde, AB’nin destek verebileceğini iletti.
Navarra Üniversitesi ve Avusturya Avrupa ve Güvenlik Politikası Enstitüsü’nden (AIES) Michael Tanchum, görüşmelere ABD veya Almanya gibi üçüncü bir tarafın dahil edilmesinin anlaşma zeminine yardımcı olabileceği yorumunda bulundu.
