Türkiye, koronavirüse karşı 50 milyon doz CoronaVac aşısını almak için Çin ile anlaştı. Son dönemde Türkiye’de de testleri yapılan CoronaVac aşısı hakkında ne biliyoruz? Aşılama yöntemi nasıl ve yan etkileri neler? Uzmanlar aşıyı nasıl değerlendiriyor?
CoronaVac aşısı, Çinli ilaç şirketi Sinovac Biotech ve Brezilyalı biyolojik araştırmalar yapan Butantan Enstitüsünün iş birliğinde geliştirildi.
Makak maymunlarındaki ilk sonuçlar, aşının 10 Covid-19 suşunu nötralize eden antikorlar ürettiğini ortaya çıkardı.
Sinovac’ın 17 Kasım’da dünyanın en eski tıp dergilerinden ‘Lancet’te yayınlanan ilk denemelerinin ön sonuçlarına göre, aşının güvenli olduğu kaydedildi. Ancak aşının COVID-19’dan kurtulan hastalara kıyasla daha düşük antikor seviyelerine sahip orta düzeyde bir bağışıklık tepkisi ürettiği belirtildi.
CoronaVac, Lancet’te, “farelerde, sıçanlarda ve insan olmayan primatlarda iyi immünojenisite gösteren COVID-19’a karşı inaktive edilmiş bir aşı adayı” olarak tanımlanıyor.
Aşıyla ilgili değerlendirmede, “18-59 yaşları arasındaki sağlıklı yetişkinlerde farklı konsantrasyonlarda ve farklı doz programları kullanan iki CoronaVac dozunun iyi tolere edildiğini ve orta derecede immünojenik olduğunu bulduk.” deniliyor.
CoronaVac, Endonezya ve Bangladeş’teki insanlar üzerinde üçüncü aşama denemelerine ek olarak Brezilya’da Temmuz ayında üçüncü aşama denemelerine girdi.
Brezilya’da 13 bin gönüllü üzerinde denenen aşı adayının deneyleri, beklenmedik bir yan etki nedeniyle 10 Kasım’da durdurulmuş ve 12 Kasım’da yeniden başlatılmıştı
Aşının yan etkisi var mı?
Lancet’in yaptığı değerlendirmede aşının olumsuz reaksiyonlarının hafif olduğu belirtiliyor; en yaygın semptomun enjeksiyon bölgesinde görülen ağrı olduğu ifade ediliyor.
Viral vektörlü aşılar veya DNA veya RNA gibi diğer COVID-19 aşı adaylarıyla karşılaştırıldığında, CoronaVac ile aşılamadan sonra ateş oluşumunun nispeten düşük olduğu kaydediliyor.
Türkiye’de aşılamanın devam eden aşamalarında her 500 gönüllüde ara değerlendirme raporları hazırlanıyor. 6 Kasım tarihinde 518 kişi ile hazırlanan ara güvenlilik raporuna göre, aşının önemli bir yan etkisinin bulunmadığı tespit edildi.
En sık görülen yan etkiler yorgunluk (yüzde 7,5), baş ağrısı (yüzde 3,5), kas ağrısı (yüzde 3), ateş (yüzde 3) ve enjeksiyon yerinde ağrı (yüzde 2,5) olarak raporlandı.
Bağımsız veri izleme komitesi, ara güvenlilik raporununda aşının güvenliliği ile ilgili çekinceleri olmadığını bildirdi.
Aşılama yöntemi nasıl?
Türkiye, üçüncü faz çalışmaları devam eden Çin menşeli Covid-19 aşısını deneme uygulamalarına katıldı. Bu aşının, toplamda 12 bin 450 gönüllü üzerinde uygulanması planlanıyor.
Sağlık çalışanları grubundaki uygulamaların güvenlilik verileri olumlu olarak değerlendirildiği için uygulamalar normal riskli vatandaşlara da açıldı.
Bakanlığın açıklamasına göre aşı şu şekilde uygulanıyor:
“Aşı çalışmasında, gönüllülerin bir kısmına gerçek aşı, diğer bölümüne ise plasebo veriliyor. Bu yöntem, bilgisayar programı tarafından rastgele olarak belirleniyor ve hangi gönüllüye ne yapıldığını araştırma ekibi bilmiyor. Gönüllü vatandaşlar üzerinde yapılacak denemelerde, her 3 kişiden 2’sine gerçek aşı uygulanacak. Bu sayede gerçek aşı ile aşı olmayanlar arasında etki farkı ortaya konulabilecek. Çalışmanın bitiminde, plasebo kolundaki tüm gönüllüler de tekrar merkezlere davet edilecek ve gerçek aşı uygulaması yapılacak.
Brezilya’da tartışmaya yol açtı
Çinli ilaç şirketi Sinovac Biotech’in geliştirdiği “CoronaVac” isimli yeni tip koronavirüs (Kovid-19) aşı adayından 120 bin doz geçtiğimiz hafta Brezilya’ya ulaştı.
Sao Paulo eyaleti, başarılı olması durumunda 46 milyon dozluk aşı almanın yanı sıra Çinli ilaç şirketiyle aşının üretimi için gerekli teknolojinin Butantan Enstitüsüne aktarılması üzerine anlaştı.
Ülkede, Çin’in geliştirdiği CoronaVac aşı adayı, Devlet Başkanı Jair Bolsonaro ile muhalifi Sao Paulo Valisi Doria arasında tartışmalara neden oldu.
Brezilya Sağlık Düzenleme Kurumu (Anvisa) 29 Ekim’de meydana gelen ‘ciddi’ bir kilinik kaza sonrası Sinovac’ın CoronaVac aşısının klinik deneylerini durdurma kararı aldıklarını duyurmuştu.
Sinovac ise yayınladığı yazılı açıklamada, “Aşımızın güvenliğine güvenimiz tam” demişti.
