ABD’de 25 eyalet, Başkan Donald Trump yönetiminin 60 ticaret ortağından ithal edilen ürünlere yönelik açıkladığı yeni gümrük tarifelerinin iptali için dava açtı. Eyaletler, söz konusu tarifelerin yasal yetki sınırlarını aştığını ve federal yasaları ihlal ettiğini savunuyor.
Tarifelere karşı ortak dava
California Başsavcısı Rob Bonta, Arizona Başsavcısı Kris Mayes ve Oregon Başsavcısı Dan Rayfield öncülüğünde oluşturulan 25 eyaletlik koalisyon, ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’ne başvurdu.
Dava dilekçesinde, Trump yönetiminin 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. Bölümü kapsamında yürürlüğe koyduğu tarifelerin yasal dayanağının bulunmadığı ve İdari Usul Yasası’nı ihlal ettiği öne sürüldü.
Başsavcılar, tarifelerin zorla çalıştırma yoluyla üretilen malları hedefleme amacı taşımadığını, daha önce mahkemeler tarafından hukuka aykırı bulunan uygulamaların farklı bir gerekçeyle yeniden yürürlüğe konulduğunu savundu.
Koalisyon, mahkemeden tarifelerin hukuka aykırı olduğunun tespit edilmesini, uygulamanın durdurulmasını ve bu kapsamda tahsil edilen gümrük vergilerinin iade edilmesini talep etti.
“Yetki kötüye kullanılıyor”
California Başsavcısı Rob Bonta, yaptığı açıklamada, Başkan Trump’ın yaşam maliyetlerini artıracak politikaları uygulamak için yasaları ihlal etmekten çekinmediğini öne sürdü.
Bonta, bunun Trump yönetiminin gümrük tarifelerini yasa dışı şekilde uygulamaya yönelik üçüncü girişimi olduğunu belirterek, yönetimin yetki aşımına karşı üçüncü kez dava açtıklarını söyledi.
Arizona Başsavcısı Kris Mayes ise yeni tarifelerin market fiyatlarını artırdığını, küçük işletmelerin maliyetlerini yükselttiğini ve ekonominin birçok sektöründe belirsizliğe yol açtığını savundu.
Oregon Başsavcısı Dan Rayfield de “yasa dışı” olarak nitelendirdiği gümrük vergilerinin yükünü yabancı hükümetlerin değil, ABD halkının taşıdığını ifade etti.
60 ticaret ortağını kapsıyor
Davaya Colorado, Connecticut, Delaware, Hawaii, Illinois, Massachusetts, Maryland, Maine, Michigan, Minnesota, Nevada, New Jersey, New Mexico, New York, North Carolina, Rhode Island, Virginia, Vermont, Washington ve Wisconsin eyaletleri katıldı. Kentucky ve Pennsylvania valileri de koalisyona destek verdi.
ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), 23 Temmuz’da yaptığı açıklamada, zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatını engellemede yetersiz kaldıkları gerekçesiyle 60 ticaret ortağına yönelik soruşturma sonucunda yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen gümrük vergileri uygulanacağını duyurmuştu.
Trump yönetiminin bu adımı, ABD Yüksek Mahkemesi’nin Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’na (IEEPA) dayandırılan önceki tarifeleri hukuka aykırı bulmasının ardından, Ticaret Yasası’nın 122. Bölümü kapsamında uygulanan 150 günlük geçici küresel tarifelerin sona ermesinden hemen önce yürürlüğe konuldu.
