ABD Başkanı Donald Trump, Savunma Bakanlığı’na vekalet eden Patrick Shanahan’ın görevden çekildiğini açıkladı.
Twitter’dan paylaştığı mesajında Trump, Shanahan’ın “ailesine daha fazla zaman ayırabilmek için” istifa ettiğini yazdı.
Shanahan’ın görevini ABD Ordu Bakanı Mark Esper üstlenecek. Shanahan’ın istifası, ABD ile İran arasındaki gerilimin arttığı bir döneme denk geliyor.
“Savunma Bakan vekili Patrick Shanahan, harika bir iş çıkardı, ancak ailesine daha fazla vakit ayırabilmek için onaylanma sürecinde yer almamaya karar verdi…
“Pat’e üstün hizmetleri için teşekkür ediyorum ve yeni Savunma Bakan vekili olarak Ordu Bakanı Mark Esper’i seçiyorum. Mark’ı tanıyorum ve muhteşem bir iş çıkaracağından şüphem yok!”
….I thank Pat for his outstanding service and will be naming Secretary of the Army, Mark Esper, to be the new Acting Secretary of Defense. I know Mark, and have no doubt he will do a fantastic job!
— Donald J. Trump (@realDonaldTrump) June 18, 2019
ABD Başkanı Trump’ın Savunma Bakanlığı için aday gösterdiği Shanahan’ın istifası, ailesi içerisinde şiddet olayları yaşandığı iddialarının gündemde olduğu bir döneme rastlıyor.
Trump gazetecilere yaptığı açıklamada, Shanahan’ın istifasını Salı sabahı verdiğini açıkladı.
Trump, “Ondan görevi bırakmasını istemedim, ancak sabah geldi ve zor bir dönemin onu beklediğini söyledi” dedi ve “talihsiz” suçlamaları ilk olarak Pazartesi günü duyduğunu kaydetti.
USA Today gazetesi Salı günü, Amerikan Federal Soruşturma Bürosu’nun (FBI), Shanahan ve eski eşinin birbirlerini saldırıyla suçladıkları 2010 yılında meydana gelen bir olayı araştırdığını bildirmişti.
Trump’ın açıklamasından dakikalar sonra, ABD merkezli Washington Post gazetesi Shanahan’ın bir röportajını yayımladı. Röportajda, Shanahan’ın o zamanlar 17 yaşından olan oğlunun annesini beyzbol sopasıyla dövdüğü ve kafatasını çatlattığı bildirilen, 2011 yılında meydana gelmiş bir olaya ilişkin açıklamaları da yer alıyor.
Shanahan, istifasını duyurduğu yazılı açıklamasında, “Eskiden kalma acı verici ve çok özel aile meselelerinin deşilmesi ve eksik, dolayısıyla yanıltıcı bir şekilde tarif edilmesi talihsiz” dedi.
Shanahan ayrıca, “3 çocuğunun aile hayatındaki travmatik bir dönemi yeniden yaşamalarını ve iyileştirmenin yıllar aldığı yaralarının yeniden açılmasını istemediğini” kaydetti.
Shanahan, “Savunma Bakanı olma fırsatı için memnun olurdum, ancak iyi bir baba olma pahasına değil” dedi.
Pazartesi günü Washington Post’a yaptığı açıklamada, “kendini savunmak isterken bir beyzbol sopasının kullanılmasının aşırı güç kullanımı gibi görüleceğini” ve “eski eşinin olaydan önce oğluna 3 saat boyunca eziyet ettiğini” de söyledi.
Shanahan, Temmuz 2017’de Trump tarafından Savunma Bakanlığı’nda görevlendirilmeden önce havacılık devi Boeing’de kıdemli başkan yardımcısı pozisyonunda çalışıyordu. Savunma Bakan Yardımcılığı görevine atanırken, bazı senatörlerce Boeing ile ilişkisinin görevini nasıl etkileyeceği konusunda sorgulanmıştı.
Savunma Bakanı James Mattis’in ABD Başkanı ile görüş ayrılıkları nedeniyle istifasının ardından 6 ay önce göreve getirilmişti.
BBC Analizi
Barbara Plett-Usher
Dışişleri Bakanlığı muhabiri
Patrick Shanahan’ın kararı, ABD’nin göreve getirilmesi onaylanan bir savunma bakanından yoksun olduğu en uzun süreyi daha da uzatacak.
Onun döneminde, Pentagon İran ile gerilime yanıt olarak, Orta Doğu’daki asker sayısını artırmaya başladı. Bu, askeri komuta zinciri tarafından yerine getirilerek, planlandığı gibi uygulanacak, ancak bir üst düzey savunma bakanlığı yetkilisinin politika geliştirmedeki rehberliğinden ve Beyaz Saray’daki ağırlığından yoksun olarak.
Shanahan’ı eleştirenler, Beyaz Saray’a çok fazla yetki verdiğini, şahin Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton’ın asıl politikaları belirlediğini söylüyorlardı.
Pentagon’un vekaleten başkanlığını Ordu Bakanı Mark Esper yürütecek. Bir askeri uzman, Tuğgeneral Mark Kimmitt, BBC’ye yaptığı açıklamada, Esper’in Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun sınıf arkadaşı olduğunu ve Pompeo ile Bolton’ın sert görüşlerini benimsiyor olabileceğini söyledi.
Durum ne olursa olsun, yönetim ABD Başkanı Trump’ın Orta Doğu’da bir savaş istemediğini açıkça belirtti ve ABD güçlerini koruma ve İran’a caydırıcılık mesajı gönderme amacıyla konuşlandırılan asker sayısı şimdilik göreceli olarak az oldu.
Yeni Savunma Bakan Vekili Mark Esper kimdir?
56 yaşındaki Mark Esper, Harvard Üniversitesi mezunu ve 1990-1991 Körfez Savaşı’nda piyade subay olarak görev yapmış bir isim. 2017’deki emekliliğinden beri Ordu Bakanı olarak görev yapıyor.
Dünyanın en büyük silah üreticisi firmalarından olan Raytheon’da daha önce hükümet ilişkileri departmanında başkan yardımcısı olarak çalışmıştı.
Esper, Trump’ın savunma bakan adayları arasında 3. sıradaydı.
Savunma Bakanlarının ABD senatosu tarafından onaylanması gerekiyor.
Shanahan’ın istifası, Umman Körfezi’ndeki tanker saldırılarının ardından, ABD ile İran arasındaki gerilimin arttığı bir döneme denk geliyor.
Washington, dün Orta Doğu’ya ek 1000 asker gönderme kararı aldığınıaçıklamıştı.
ABD’nin 2015’te imzalanan uluulararası anlaşmadan çekilmesinin ardından İran, tarafların üzerinde mutabık kaldığı zenginleştirilmiş uranyum limitini 27 Haziran’da aşacağını açıklamıştı.
