Bu yıl aday gösterildiği Nobel Barış Ödülü’nü kazanmayı hak ettiğini söyleyen ABD Başkanı Donald Trump, bunu ‘Sırbistan ile Kosova arasında on yıllardır devam eden katliamları durduran anlaşmayı sağlamasıyla’ gerekçelendirdi.
ABD’de 3 Kasım seçimleri öncesi düzenlediği mitinglerin Kuzey Carolina ayağında konuşan Başkan Donald Trump, şunları söyledi:
“Bundan sonraki hikayenin Barış İçin Nobel Ödülü olacağından eminim. Kosova ile Sırbistan arasındaki katliamları durduruyoruz. Uzun yıllardır birbirlerini öldürüyorlar. Öldürmeyi durduracaklar. Dedim ki, ‘Beyler, hadi biraraya gelelim’. Biliyorsunuz, bunu yüzlerce yıldır farklı isimler altında yapıyorlar.”
Ancak NATO’nun 1999’daki askeri müdahalesinden beri Kosova’dan herhangi bir katliam iddiası gelmiş değil.
Kasım 2016 başkanlık seçimlerini kazanarak Ocak 2017’de Beyaz Saray’a yerleşen Trump, ilk dış politika icraatı olarak, önce nükleer savaşın eşiğine geldiği Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile iki zirve düzenleyerek uzlaşı tesis etmişti. Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıyan, İsrail’in Suriye’den ilhak ettiği Golan Tepeleri üzerinde egemenliğini tanıyan, İran’la nükleer anlaşmadan çıkıp İran Devrim Muhafızları Kudüs Komutanı Kasım Süleymani’ye suikast düzenleyen Trump, İsrail ile Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn arasında ilişkilerin normalleşmesine dönük anlaşma imzalanmasını sağladı.
Bu son gelişmeden ötürü Trump’ın bu ay Norveçli bir milletvekili tarafından Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterilmesini Beyaz Saray “Çok hak edilmiş bir onur” diye karşılamıştı.
Trump’ın Balkanlar’da kronik bir krizin tarafları olan Sırbistan ile Kosova liderlerine bu ay başında ekonomik normalleşme anlaşması imzalatmasına ise ‘Kosova’nın İsrail’le ilişki kuracağı, Sırbistan ile Kosova’nın İsrail Büyükelçiliği Kudüs’te olacağını’ açıklaması damga vurmuştu. Beyaz Saray’daki törende Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in yüz ifadesi, anlaşmada Kudüs Büyükelçiliği maddesi olduğunu Trump açıkladığı an öğrendiği yorumlarını beraberinde getirmişti. Sırbistan ile Kosova arasındaki ekonomik normalleşme anlaşması ise taraflara diplomatik açıdan önemli bir ilerleme getirmedi.
1990’larda hala Yugoslavya adını koruyan Sırbistan ile kendisine bağlı Kosova bölgesi, güvenlik güçleri ile cumhuriyet ilanı isteyen Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK) arasında çatışmalara sahne olmuştu. NATO, ‘Kosovalı Arnavutlara yönelik etnik temizliği’ durdurmak gerekçesiyle BM’den yetki almadan Mart-Haziran 1999’da eski Yugoslavya’ya hava harekatı düzenlemişti. Böylece fiilen Sırbistan’da kopan Kosova, 2008’de tek taraflı bağımsızlık ilan etti. Belgrad, Kosova’nın bağımsızlığını tanımazken, Trump’ın imzalattığı anlaşma da bu yönde bir gelişme getirmedi.
