ABD Temsilciler Meclisi’nde yapılan oylamada, Başkan Donald Trump’ın görevden azledilmesi yönündeki tasarı kabul edildi ve Trump, ikinci kez azil kararı verilen ilk Amerikan Başkanı oldu.
Tasarı, büyük ölçüde parti aidiyeti çerçevesinde 197’ye karşı 232 oyla kabul edildi. Meclis’te 222 Demokrat vekil var. 10 Cumhuriyetçi vekil de Trump’ın azledilmesi yönünde oy kullandı.
Trump, oylamadan sonra yayımladığı video mesajda, azil kararına değinmeden, karara yol açan 6 Ocak’taki Kongre baskınını kınadığını açıkladı:
“Çok açık olmak istiyorum; kesin bir şekilde geçen hafta yaşanan şiddet olaylarını kınıyorum. Şiddet ve vandallığın ülkemizde ve bizim hareketimizde yeri yoktur.”
Demokratlar, 20 Ocak’ta görevi Joe Biden’a devredecek Trump’ın azlinde ısrarcıydı. Bazı Cumhuriyetçi kongre üyeleri de Trump’ın azli yönünde oy kullanacaklarını açıklamıştı.
Son olarak Temsilciler Meclisi’nde üçüncü en kıdemli Cumhuriyetçi olan Liz Cheney de, diğer beş Cumhuriyetçi üyeyle birlikte azil sürecine destek vereceğini söylemişti.
Liz Cheney, eski ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney’nin kızı.
Cheney, Trump’ı sert bir dille eleştimiş, “Daha önce hiçbir ABD başkanı, anayasayu kadar ihanet etmemişti” demişti.
Bundan sonra ne olacak?
Şimdi Senato’da Trump’ın suçlu olup olmadığına yönelik bir yargılama gerçekleştirilecek ve oylama yapılacak.
Trump’ın suçlu bulunması için Senato’da üçte iki çoğunluk gerekiyor, yani en az 17 Cumhuriyetçi senatörün bu yönde oy vermesi gerekli.
Trump 20 Ocak’ta görevi devredeceği için bir hafta içerisinde Senato’daki sürecin tamamlanması pek olası gözükmüyor.
Senato, görev teslimi sonrası da yargı sürecini Trump’ın 2024 yılında yeniden başkan adayı olmasını engellemek için kullanabilir.
ABD Senatosu’ndaki Cumhuriyetçilerin lideri, 20 Ocak’ta görevi devredecek olan Çoğunluk Lideri Senatör Mitch McConnell, süreç bu hafta başlasa ve hızla ilerlese bile, son kararın Başkan Trump koltuğu bırakmadan önce verilemeyeceğini söyledi:
“Bu benim aldığım bir karar değil, gerçekçi olan bu.”
20 Ocak’ta görevi devralacak olan seçilmiş başkan Joe Biden da “Umarım Senato, ulusumuz için acilen yapılması gereken şeyleri yaparken bir yandan da azille ilgili Anayasal sorumluluklarını yerine getirmenin bir yolunu bulur.” açıklaması yaptı.
New York Times gazetesi, 20 Cumhuriyetçi senatörün Trump aleyhine oy kullanmaya hazırlandığını, ancak yargı sürecinin ne zaman başlayacağının netleşmediğini yazdı.
Trump, oylamadan önce yaptığı açıklamada taraftarlarına şiddetten kaçınmaları çağrısı yapmış; “Şiddet olmaması yönünde uyarı yapıyorum. Hiçbir vandallık ve hiçbir şekilde kanunlara aykırılık olmamalı. Bu benim temsil ettiğim şey değil, bu Amerika’nın temsil ettiği şey de değil.” ifadelerini kullanmıştı.
Demokratlar neden Trump’ın azlini istiyordu?
Demokratlar, Trump’ı, geçen hafta yaptığı konuşmayla destekçilerini “ABD Kongresi’ne saldırmaya teşvik etmekle” suçluyor.
Temsilciler Meclisi’nde kabul edilen sunulan tasarıda ayrıca “ağır ve vahim suç işlediği”, “kötü davranışta bulunduğu” gerekçeleriyle Trump hakkında azil sürecinin başlatılması isteniyor.
Trump ise Kongre’ye düzenlenen saldırının ardından yaptığı açıklamada, “Söylediklerimin hiçbiri yanlış değildi, hiç şiddet istemedim” demişti.
Trump neyle suçlanıyor?
Trump’ın azli konusunda kabul edilen tasarı, adli suçlamalar değil, siyasi suçlamalar içeriyor.
Esas olarak “hükümete karşı isyana teşvik” suçlamasını içeren azil tasarısında ana başlıklar şöyle sıralanıyor:
- Başkanlık seçimi sonuçlarında yolsuzluk yapıldığına dair yanlış iddialarda bulunmak ve seçim sonuçlarının tanınmaması çağrısı yapmak
- Beyaz Saray yakınlarında toplanmış kalabalığa seslenerek onların yasa dışı eyleme geçmesini teşvik etmek
- Trump’ın kışkırttığı kalabalığın bazı üyelerinin yasa dışı bir şekilde Kongre’yi basması, bir güvenlik görevlisinin ölümüne yol açacak şekilde şiddete ve yıkıcı eylemlere başvurması
- Trump’ın, başkanlık seçimlerinin tescilini engellemeye yönelik önceki çabalarının devamı niteliğinde adımlar atması
- ABD’nin ve hükümet kurumlarının güvenliğini büyük tehlikeye atması, demokratik sistemin bütünlüğünü tehdit etmesi, iktidarın barışçıl devrine müdahale etmesi
Trump hakkında daha önce de azil süreci başlatıldı
Temsilciler Meclisi’nde çoğunluk Demokratlarda.
Meclis, Aralık 2019’da Trump’ın, Ukrayna’dan Joe Biden ve oğluyla ilgili soruşturma başlatmasını talep ederek kanunları çiğnediği gerekçesiyle azline karar vermişti.
Ancak Senato’da o dönem çoğunluk Cumhuriyetçilerdeydi ve yapılan oylama sonucu Trump görevini sürdürebilmişti.
ABD’de daha önce Temsilciler Meclisi hiçbir başkan hakkında iki kez görevden azledilmesi kararı almamıştı.
Şimdiyse Senato’da suçlu olup olmadığına yönelik bir yargılama gerçekleştirilecek ve oylama yapılacak.
ABD Anayasası’nın 25’inci maddesi, Başkan Yardımcısı’nın çağrısı üzerine kabinenin çoğunluğunun kararıyla başkanın görev ve yetkilerinin geçici olarak yardımcısına devredilmesini öngörüyor.
ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence, Demokratların bu yöndeki talebini reddetmişti.
Meclis, bu talebin Pence’e iletilmesi kararından bir gün sonra da Başkan’ın azledilmesine karar verdi.
Twitter ve Facebook’un ardından YouTube da Trump’ın kanalını şiddeti teşvik ettiği için askıya almış, FBI da Kongre’ye düzenlenen saldırıda kimlik tespiti yapılan 170 kişiden 70’ine suçlama yöneltmişti.
