Hama, Suriye topraklarının orta kesiminde stratejik bir konumda bulunuyor ve iktidar merkezi Şam’ı korumak için de önemli bir rol üstleniyor.
AFP’nin savaş gözlemcilerine dayandırdığı habere göre Hama’ya ilerleyen silahlı gruplar başlarda pek dirençle karşılaşmamış olsalar da Hama çevresinde şiddetli çatışmalar yaşandı.
Şehir, 1980’lerde Esad’ın babası Hafız Esad iktidarı tarafından, Suriye’de yasaklı örgüt olan Müslüman Kardeşler’e bağlılıkla suçlanan insanları hedef alan bir katliama sahne olmuştu.
Katliamın yaraları iyileşmedi ve Hama 2011’de patlak veren iç savaşın başlarında en büyük protestoların gerçekleştiği yer oldu.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’ne (SOHR) göre, silahlı güçler dün Hama’nın kapılarına ulaştı ve çatışmalar siviller için bir yerinden etme dalgasına yol açtı. AFP muhabirleri, Halep ve Hama arasındaki Suran kasabasından kaçan insanları kayda aldı.
İngiltere merkezli Gözlemevi’ne göre Suriye ordusu güçleri bugün Hama’da Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) ve müttefik gruplara hava desteğiyle bir karşı saldırı başlattı.
Zeynelabidin Dağı Suriye ordusunun kontrolüne geçti
Gözlemevi, hükümet güçlerinin HTŞ’yi il merkezinden yaklaşık 10 kilometre uzaklaştırdığını ve silahkı grupların şehrin yakınındaki bir alanı ele geçirme girişimlerinde başarısız olmaları nedeniyle şiddetli çatışmalar yaşandığını bildirdi.
Suriye ordu güçleriyle şiddetli çatışmaların ardından Hama kenti yakınlarındaki Zeynelabidin Dağı’nın Suriye ordusunun kontrolüne geçtiği kaydedildi.
20 kilometre öteye püskürtüldüler
Suriye resmi haber ajansı SANA da Hama civarındaki çatışmayı bildirerek ordunun Hama’nın kuzeyindeki “terör örgütlerine” karşı operasyonlar yürüttüğünü bildirdi.
SANA günün erken saatlerinde ordunun silahlı gruplara “karşı saldırı” başlattığını ve Hama kentinden yaklaşık 20 kilometre uzağa püskürttüğünü duyurdu.
Ajans, hükümet güçlerinin Hama’nın kuzey kırsalındaki grupların mevzilerine ve hareket eksenlerine yönelik operasyonlarını sürdürdüğünü ve kentin güvenlik bölgesini yaklaşık 20 kilometre genişletmeyi başardığını bildirdi.
Suriye devletine bağlı medya kuruluşları ise Suriye ordusunun, karşı operasyon başlatarak silahlı gruplara ait mühimmat depoları ve araçlara yönelik hava saldırıları düzenlediğini, Hama’nın kuzey doğusu ve kuzey batı kırsalında yoğun çatışmalara girdiğini belirtti. Suriye ordusunun operasyonun devam ettiği ve Hama şehir merkezinin güvenlik çemberinin 20 kilometre genişletildiği ifade edildi.
SOHR dün silahlı grupların Suriye’nin orta kesimlerindeki Hama kentinin kapılarına dayandığını, ordunun ise takviye birlikler gönderdiğini duyurmuştu.
Ayrıca Suriye ordusuna bağlı Ulusal Savunma Güçleri’nin askeri takviyeleri, Hama’nın kuzey, doğu ve kuzey batı kırsallarındaki cephelere ulaşırken çevre köylerden de silahlı kişilerin Suriye ordusu lehine buralarda konuşlandığı ifade edildi.
Suriye ordusu dün muhalif grupların şehrin es-Savaik ve el-Mezarib bölgelerine girdiği yönündeki haberleri de yalanladı.
“Kaçacak yer yok”
Hama’da yaşayan 36 yaşındaki şoför Wassim, “Sesler gerçekten korkutucuydu ve bombalama açıkça duyulabiliyordu. Evde kalacağım çünkü kaçacak başka yerim yok” dedi.
Savaşın başlarında Esad yönetimine karşı muhalefetin kalesi olsa da Hama’da, önemli sayıda Alevi vatandaş da yaşıyor.
Son bir haftada ne oldu?
HTŞ ve SMO, İsrail ordusu ile Lübnan Hizbullahı arasında ateşkesin yürürlüğe girdiği 27 Kasım’da saldırılarını başlattı.
İran destekli Hizbullah, Esad hükümetinin kilit destekçilerinden biri ve savaşın başlarında Esad yönetimin ayakta kalmasına yardımcı oldu. Ancak Hizbullah, Filistinli müttefiki Hamas’ı desteklemek için İsrail’e saldırılar düzenlemesinin ardından İsrail tarafından art arda çarpıcı darbeler aldı.
Hizbullah kendi iç cephesine odaklanmak için savaşçılarının bir kısmını Suriye’den çekmek zorunda kaldı. Rusya da Esad’ı iktidarda tutmakta kilit rol oynadı ve 2015’te Suriye savaşına doğrudan müdahale etti, ancak o da bir süre sonra Ukrayna’da kendi savaşına odaklandı.
Bununla birlikte, Gözlemevi’ne göre Rus hava kuvvetleri, Hama da dahil olmak üzere Suriye ordusuyla ortak operasyonlar düzenliyor. Moskova bugün; Rusya, İran ve Türkiye’nin Suriye’deki çatışmalar nedeniyle “yakın temas” içinde olduğunu bildirdi.
Rusya ve İran Esad’ı desteklerken, Türkiye silahlı grupları destekledi.
Geçen haftaya kadar Suriye’deki savaş birkaç yıldır durgundu, ancak analistler sorunlar gerçekten çözülmediği için şiddetin alevlendiğini söylüyor. Birleşmiş Milletler’e göre Suriye’deki son çatışmalarda 50 bin kişi yerinden edildi.
2011’den bu yana Suriye’de 500 binden fazla insan öldü
2011’den bu yana Suriye’deki savaş nedeniyle 500 binden fazla insan öldü, milyonlarcası da evlerini terk etmek zorunda kaldı.
Savaşı başlatan protestolara katılanların çoğu ya öldü ya hapiste ya da sürgünde yaşıyor.
Londra Ekonomi Okulu Suriye Çatışma Araştırma Programı Direktörü Rim Turkmani AFP’ye verdiği demeçte, “Birçok politikacı, ‘Esad kazandı, savaş bitti’ diye düşündü. Ancak, yoğun bir şiddet olmaması çatışmanın bittiği anlamına gelmiyor” dedi.
HTŞ toprakları elinde tutabilecek mi?
Öte yandan silahlı örgütler hızla ilerlemiş olsa da bu, ele geçirdikleri toprakları ellerinde tutabilecek kapasiteye sahip oldukları anlamına gelmiyor.
Rim Turkmani HTŞ için, “Çok iyi örgütlenmiş, ideolojik olarak yönlendirilmiş. Çok hızlı ve çok ince bir şekilde yayılıyorlar. Ve bence çok kısa bir sürede bu alanları korumanın ve en önemlisi onları yönetmenin kendi kapasitelerinin ötesinde olduğunu anlayacaklar” dedi.
