KKTC’de vicdani ret hakkı isteyerek seferberlik çağrısına uymayan ve yargılandığı mahkemede 2 bin lira para cezasına çarptırılan Halil Karapaşaoğlu davasının ardından hükümet hızlı bir şekilde ‘vicdani ret’ yasa tasarısı hazırladı ve Meclis’e gönderdi.
Yasal düzenlemenin gerekçesi olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) vicdani ret hakkını Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında görmesi ve Avrupa Konseyi’ne üye tüm ülkelerden bu hakkı uygulamasının beklenmesi gösterildi.
Kuzey Kıbrıs’ın anayasası, uluslararası sözleşmeleri yasaların üzerinde tutuyor.
BBC Türkçe’de yer alan habere göre; yeni yasada silahlı kuvvetlerde görev yapmak istemeyen Kuzey Kıbrıslılara iki seçenek sunulması öngörülüyor: Yetenekleri, mesleki becerileri ve öğrenim durumlarına göre orduda sivil bir hizmet yapmak veya silahlı kuvvetler tarafından kamu yararına kamu kurumlarında görevlendirilmek.
Yasa tasarısını Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP), Halkın Partisi (HP), Demokrat Parti (DP) ve Toplumcu Demokrasi Partisi’nden (TDP) oluşan koalisyon hükümeti hazırladı.
Teklife göre vicdani retçiler “herhangi bir ayrımcılığa uğramadan ve cezalandırıcı nitelikte olmamak kaydıyla” görev yapacak. Bu, sivil hizmet süresinin askerlik süresiyle aynı olması anlamına geliyor. Adanın kuzeyinde askerlik süresi 12-15 ay arasında değişiyor. Adanın güneyinde ise cezalandırıcı nitelikte vicdani ret bulunuyor: Silahlı hizmette süre 14 ay iken, sivil hizmet süresi silahlı hizmetten 1/3 oranında daha fazla tutuluyor.
Yasa tasarısına göre vicdani ret hakkı herkese verilmeyecek, bu haktan faydalanmak isteyenler Vicdani Ret Değerlendirme kurulu tarafından değerlendirilecek. Başbakanlık Müsteşarı’nın başkanlığında toplanacak kurulda personel dairesi, eğitim işleriyle görevli bakanlığın temsilcisi, başsavcılığı temsilen bir savcı, silahlı kuvvetler temsilcisi, doçent veya daha kıdemli birer anayasa hukukçusu ve sosyolog da bulunacak.
