17 Kasım 2026
13 C
İstanbul

“Irak’ta istikrarsız bir siyasi durum ya da iç savaş İran’ın değil, ABD’nin işine yarayacak”

Bölgesel konuları yakından izleyen Gazeteci Elijah J. Magnier, hükümet kurma çalışmaları çerçevesinde Irak’ta yerlilerin güç, yabancıların ise nüfuz mücadelesini yazdı.

ABD ile İran arasındaki çekişmeli savaşın Irak’a oldukça ağır bir yükü mevcut. Irak kırılgan bir ülke ve 2003 yılından bugüne kadar nefes almasına izin verilmedi.

ABD’nin Mezopotamya üzerindeki tam hakimiyeti ile başladı. Sonra da El Kaide’nin komşu ülkelerce desteklenen ölümcül IŞİD’e dönüşmesine şahit olundu.

Terörle mücadele etmek zorunda kalan Irak’ın milyarlarca dolar harcamasına mal olan IŞİD kanserinin büyümesi ABD tarafından görmezden gelindi. IŞİD’in ülkenin üçte birine hakim olduğu 2014 yılında aynı zamanda güneyde iç karışıklıklar başladı.

Bu da aynı zamanda demagog ve sırtlan olan politikacılara fırsatı tanıdı. Onlar da hükümetsiz bir ülkede toplum üzerindeki nüfuzlarını göstermek için harekete geçtiler.

Gerçek savaş, her ikisi de Irak’ın yeni hükümetinin şekillenmesinde nüfuz mücadelesi veren ABD başkanlık temsilcisi Breett McGurk ile İran Devrim Muhafızları Ordusu Generali Kasım Süleymani arasında yaşanmaktadır.

Bu da yeni “Irak direnişinin” doğmasına yol açtı. Ancak bu sefer direnişin hedefi sadece ABD güçleri değil, Trump’ın kanatları altına sığınmış Iraklılar da hedefte. Bunların başında da Irak’ın geçici Başbakanı Haydar İbadi yer alıyor. İbadi gelecekteki muhtemel kaderine atıf yapılarak “Irak’ın gelecekteki Muhammed Mursisi” olarak adlandırılıyor.

ABD’nin Irak siyasetine müdahalesine yönelik ilk uyarı başkent Bağdat’ta bulunan Birleşik Devletler elçiliğine çok uzak olmayan Yeşil Bölge’ye roketlerin fırlatılması oldu. Tecrübeli eller tarafından ateşlenen roketler terk edilmiş araziye düştü.

Herhangi bir canlının hedef alınmadığı saldırı daha ziyade Amerikalılara “Irak’tan ellerini çek” mesajı taşıyordu. Bu mesaj Irak direnişindeki karar vericiler tarafından gönderilmişti.

Diğer yandan Basra’daki durum Seyyid Mukteda es-Sadr’a, Irak’ın güney bölgelerindeki sokaklarda yaşanan huzursuzluk üzerindeki tam hakimiyetini gösterme fırsatı verdi. Bu güç ona merhum babasından miras kalmış ve geçmişte çeşitli fırsatlarda kullanılmıştı.

Irak’ta sokakları Mukteda kadar kontrol altında tutan başka bir siyasi lider olmadığına şüphe yok. Ancak onun gücünü göstermek için ortaya koyduğu fevri tepkilerin stratejik bir amacı görünmüyor.

2000’li yıllarda Sadr’ın ofisi ateşe verildiğinde ona yakın bir din adamına göre Mukteda da Irak’ın güneyinde Bedir Tugaylarına ait tüm ofislerin yakılma emrini verdi.

O dönemde Bedir Tugaylarının başında Hadi El Amiri bulunuyordu. Mukteda bu olaydaki sorumluluğunu açıkça itiraf etmese de sokak çeteleri üzerindeki gücünü göstermek için hiçbir fırsatı kaçırmayan birisidir.

Bu saldırıların arkasındaki rolü gizli olmasa bile Irak’ta Şiiler arasındaki çatışmadan korkan diğer Şii grupların onun karşısına çıkmaya isteksiz olmalarına güvenmektedir.

Birkaç gün önce Basra belediye binasının ateşe verilmesi öfkeli bire kalabalığın içme suyu, elektrik, iş fırsatları ve alt yapı gibi temel ihtiyaçların otuz yıldır karşılanmamasına yönelik tepkisiydi.

Geçmişte de IŞİD ile mücadele edip onu mağlup etmiş Asaib el-Hak, Ketaib Hizbullah, Bedir Tugayları, Seyyid eş-Şüheda, Fazilet ve diğer örgütlerin ofisleri iki defa ateşe verilmişti. Tüm bu kundaklamaların arkasında Mukteda’nın olduğu düşünülüyor.

Muhammed es-Sadr’ın oğlu olan Mukteda, kendisine muhalif bütün grupları tek seferde yenebileceği şeklinde yanlış bir düşünce taşıyor. Çünkü onların 80’li yıllarda Lübnan’da Hizbullah ile Emel arasında yaşandığı gibi Şii gruplar arasında bir savaşa dahil olmayacağına inanıyor.

Maddi ve ahlaki kayıpların ihtimal dahilinde olması, Mukteda’yı kendinden emin kılıyor.

Mukteda son açıklamasında tüm tarafların Basra’daki karmaşadan uzak durmaları ve huzurun sağlanması için güvenlik güçlerine yardımcı olmaları uyarısında bulundu. Ayrıca beklenmeyeni göstereceğini ekledi. Mukteda kısaca hiç kimsenin beklemediğini yapıp herkesi şaşırtacağını söylüyordu.

Mukteda doğal olarak kendisini resmi olmayan partiler arasında saymıyor. O halkın taleplerinin öncüsü olduğuna inansa da kendisi ve kurmayları Necef’te müsrif bir hayat yaşıyor.

Mukteda, ABD’nin adayı Haydar İbadi ile kafa karıştıran bir ittifak yaptı. Yıllar boyunca Irak’taki ABD güçlerine karşı savaşan, kendisini suikastla öldüreceklerine inandığı için İran’a kaçan ve Irak’taki tüm yabancı güçlerin çekilmesi çağrısında bulunan Mukteda’nın kendisiydi.

Irak direnişindeki liderlerden birine göre İbadi, Irak’ın düşmanlarıyla işbirliği halinde olduğu için sonunda Mısır Devlet Başkanı Muhammed Mursi gibi hapsi boylayacak.

Direniş içinden isminin açıklanmasını istemeyen önemli bir lider, ABD’nin desteği ve gücü ile iktidarda durmakta ısrar eden geçici bir Başbakana karşı direnişin duruma el koyma kararının göz ardı edilemeyeceğini ifade etti. ABD’yi destekleyen meclis üyelerinin bile ülkelerine karşı ve işgalciden yana olduklarına inanılması durumunda dokunulmazlıklarını kaybedebileceklerini belirtti.

Irak’ta hiçbir ABD üssüne izin verilmediğini ve hiçbir başbakanın yabancı güçlerin Irak politikalarını dayatma hakkına sahip olmadıklarını ekledi.

Söz konusu kaynak ayrıca, İran’ın Haşd eş-Şabi’ye balistik füze tedarik ettiği iddialarına atıfta bulunarak, Haşd ve IŞİD’e karşı savaşan diğer gruplara yönelik saldırıları meşrulaştırmak için böyle iddiaları gündeme getirmenin ABD’nin tarzı olduğunu ifade etti.

Zaten İsrail de daha önce bir keresinde ABD desteğiyle Haşd’ın karargahını bombalamıştı. Irak direnişinin bundan sonraki saldırılarda Irak’ta bulunan ABD üslerini vurarak cevap vereceğini ekledi. İşgalcileri Irak’tan kovmak için balistik füzelere ihtiyaç duymadıklarını vurguladı.

Irak’ta istikrarsız bir siyasi durum ya da iç savaş İran’ın değil, ABD’nin işine yarayacaktır.

Irak’taki pek çok lider de bunun çok iyi farkındadır. ABD karşıtı kampın ABD’nin kendi adamını başbakan yapma çabalarına karşı durmayı ve aynı zamanda süreci asgari zararla atlatmayı nasıl başaracağı ise belirgin değildir. | Çeviri: Gürkan Bayır

Son Haberler

İran Devrim Muhafızları PJAK ile çatışma yaşandığını duyurdu

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ülkenin batısında, Kürdistan Bölgesi ile...

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Alman ordusunda cinsel istismar ve taciz endişe verici boyutta

Alman ordusu Bundeswehr'de yapılan bir araştırma, cinsel taciz ve...

IŞİD Irak’ta saldırdı

Bu gece IŞİD mensupları, Ninova ve Enbar vilayetleri arasındaki sınırda bulunan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye ait ortak bir askeri noktaya saldırdı. Ninova Vilayet Meclisi Güvenlik ve Savunma Komisyonu Başkanı Muhammed Casim Kakayi, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, bu gece IŞİD mensuplarının Ninova ve Enbar vilayetleri arasındaki, Hazar ilçesi sınırlarında bulunan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye ait ortak bir noktaya saldırdığını söyledi. Kakayi, şu ana kadar saldırının ayrıntılarının netleşmediğini belirtti. Öte yandan Haşdi Şabi Medya Birimi, başka bir ayrıntı paylaşmadan yaptığı açıklamada, Haşdi Şabi’nin 44’üncü Tugayı’na bağlı güçlerin, Hazar (Ninova) ile Rawa (Enbar) ilçelerini birbirine bağlayan yol üzerindeki bir noktaya düzenlenen IŞİD saldırısını püskürttüğünü duyurdu. Ninova Batı Komutanlığı da durumun tamamen kontrol altında olduğunu bildirdi. Açıklamada, güvenlik güçlerinin IŞİD kalıntılarından gelebilecek olası saldırılara karşı teyakkuzda olduğu belirtildi. Güvenlik güçlerinin bölgenin korunması ve IŞİD mensuplarının hareketlerinin engellenmesi amacıyla Rawa-Hazar yolu boyunca konuşlandığı kaydedildi. Bölgede IŞİD hareketliliği arttı Bir süredir bölgede IŞİD mensuplarının hareketliliğinde artış yaşanıyor. Geçtiğimiz cuma akşamı, içerisinde IŞİD mensuplarının bulunduğundan şüphelenilen bir araç Kerkük'ün Pirde (Altunköprü) nahiyesi sınırlarında görüldü. Bunun üzerine çok sayıda Irak ordusu ve Terörle Mücadele Gücü bölgeye sevk edildi. Kerkük-Erbil ana yolu da sürücülere kapatıldı. Daha sonra Irak Güvenlik Medya Hücresi olayla ilgili bir açıklama yayımladı. Açıklamada, Kerkük'ün kuzeyindeki Pirde nahiyesi sınırlarında önceden planlanan bir operasyon kapsamında gerçekleştirilen hassas hava saldırısında 3 "teröristin" öldürüldüğü, nakil görevini üstlenen bir kişinin ise yakalandığı bildirildi.

ABD’de kriz: 5 bin 200’den fazla sefer iptal edildi

ABD’de hava trafik kontrol sistemlerinde cuma günü yaşanan teknik arızanın giderilmesine rağmen hava ulaşımındaki aksaklıklar devam ediyor. Pazar günü 5 bin 200’den fazla uçuş iptal edildi veya ertelendi. Uçuşların hafta başında normale dönmesi bekleniyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde hava ulaşımını olumsuz etkileyen kriz üçüncü gününe girdi. Havacılık veri sitesi FlightAware’in verilerine göre, pazar günü ABD genelinde bin 600’den fazla uçuş iptal edilirken, yaklaşık 3 bin 600 uçuşta gecikme yaşandı. 11 Eylül 2001’deki El Kaide saldırılarından bu yana ABD hava ulaşımında yaşanan en büyük kriz olarak değerlendirilen olay nedeniyle cuma günü uçuşlar yaklaşık 5 saat durdurulmuş, cuma ve cumartesi günlerinde on binlerce sefer iptal edilmiş veya ertelenmişti. Krizin kaynağı Arkansas ve Teksas Yapılan incelemelerde, krizin Arkansas ve Teksas eyaletlerindeki hava trafik kontrol sistemlerinde kullanılan yönlendiricilerden kaynaklandığı belirlendi. Ancak teknik arızanın kesin nedeni henüz tespit edilemedi. İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, yaşanan kesintinin bir siber saldırıdan veya kontrolden çıkan bir yapay zeka sisteminden kaynaklandığına ilişkin şu ana kadar "sıfır kanıt" bulunduğunu söyledi. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy de olayın arkasında siber saldırı veya başka bir kasıtlı müdahale olduğuna dair herhangi bir bulguya ulaşılmadığını açıkladı. Uçuşların hafta başında normale dönmesi bekleniyor Uçuşların durdurulması kararı alındığında havada bulunan 3 bin 500 uçağın güvenli şekilde iniş yaptığını belirten Duffy, hava trafik kontrol sistemlerinin yeniden tam kapasiteyle çalışmaya başladığını bildirdi. "Tam kapasiteyle yeniden faaliyetteyiz" diyen Duffy, buna rağmen uçuşların tamamen normale dönmesinin hafta başını bulabileceğini ifade etti. Bakan Duffy, Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) önceliğinin yolcu güvenliğini sağlamak olduğunu vurguladı. Mağdur yolculara tazminat ödenmeyecek Teknik arıza giderilerek uçuşların yeniden başlamasına rağmen ülke genelinde binlerce yolcunun yaşadığı mağduriyet sürüyor. Uçakların kalkış kapılarında beklemesi, artan gecikmeler ve sefer iptalleri nedeniyle çok sayıda yolcu saatlerce havalimanlarında mahsur kaldı. Öte yandan, aksaklıkların havayolu şirketlerinden değil, FAA sistemlerindeki teknik arızadan kaynaklanması nedeniyle şirketlerin mağdur yolculara tazminat ödemek zorunda olmayacağı belirtildi.

Türkiye Fransa’ya 2-1 mağlup oldu

Türkiye, UEFA Uluslar A Ligi Grup son maçında Fransa'ya deplasmanda 2-1 mağlup oldu. A Milli Takım, UEFA Uluslar A Ligi 1. Grup 6. maçında Fransa ile deplasmanda karşı karşıya geldi. Karşılaşmanın ilk yarısı  0-0 golsüz golsüz son buldu. İkinci yarıda  Fransa, Emirhan Topçu'nun 49. dakikada kendi kalesine attığı golle öne geçti. Kroupi, 80. dakikada farkı 2'ye çıkardı. 90. dakikada Türkiye Abdülkerim'in golüyle skoru 2-1 yaptı. Türkiye A Milli Takım, maçı 2-1 kaybederek, grubu puansız tamamladı. Bu sonuçla birlikte Fransa 13 puanla grubu lider olurken, Türkiye ise çıktığı 6 maçta puan toplayamadı. Türkiye A Milli Takımı'nın, UEFA Uluslar A Ligi'nde kalma ihtimali sürüyor. A Ligi'nde bulunan 4 grupta, son sırada yer alan takımlar arasında en kötü iki ekip doğrudan B Ligi'ne düşerken, grubunu son sırada tamamlayan diğer iki takım ise play-off oynama hakkını elde edecek. A Ligi 1. Grup'ta puansız son sırada kalan ay-yıldızlı ekip, -11 averajla grubu tamamladı. 3. Grup'ta son sıradaki puansız Çekya da -11 averaja sahip ancak attığı gol Türkiye'den az olduğu için B Ligi'ne düşmesi kesinleşen ilk takım oldu. B Ligi'ne düşecek diğer ekip ise 2. Grup'ta puansız son sırada yer alan ve -7 averaja sahip Sırbistan'ın bugün deplasmanda Yunanistan ile oynayacağı maçla belli olacak. Sırbistan averajını -11'den aşağıda tutarsa A Ligi'nde kalmak için play-off oynama hakkını elde edecek. Sırbistan'ın da -11 averaja gelmesi halinde ise Türkiye ve Sırbistan'ın attığı gol sayılarında önde olan takım, A Ligi'nde kalmak için play-off oynayacak, diğer ekip ise B Ligi'ne düşecek. A Ligi 4. Grup'ta son sırada yer alan bir maçı eksik Galler'in 3 puanı bulunuyor.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Hatimoğulları, Diyarbakır’da gençlerle buluştu

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, sürece ilişkin,...

Türkiye Gündemi

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Tayyip Temel: Öcalan’ın inisiyatifiyle bir koordinasyon kurulu oluşturulacak

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Nûçe...

İBB davasında ara karar: İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan dahil sekiz kişiye tahliye

Görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu...

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...

Özel: Vahim iddialar doğru çıkarsa Sarıgül’ü biz de savunamayız

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Erzincan Milletvekili Mustafa...