İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Türkiye’nin yeni gelen Suriyeli sığınmacıları kayıt altına almayı durdurduğunu bildirdi.
HRW’den yapılan açıklamada, Türk yetkililerin ülkeye giren Suriyeli sığınmacıları az sayıdaki birkaç istisna dışında kayıt altına almayı durdurduğu belirtildi. Yetkililerin bu uygulamayı İstanbul’da ve Suriye sınırındaki ya da yakınındaki dokuz ilde gerçekleştirdiği kaydedildi.
Türkiye’nin 2011 başlarından 2018 Mayıs sonlarına kadar 3,6 milyon Suriyeliyi kayıt altına alarak, dünyada en çok mülteciye ev sahipliği yapan ülke haline geldiği hatırlatılan açıklamada, “Kayıt işlemlerinin duraklatılması, Türkiye’nin yeni sığınmacıları korumadan yararlandırmamak için giriştiği çabaların son örneği” denildi.
Bu duraklamanın, “hukuksuz sınır dışı etme”, “Suriye’ye zorla geri döndürme” ve “sağlık ve eğitim hizmetlerinden yararlandırmama” gibi sonuçlar doğurduğu ileri sürüldü.
Görüştükleri Suriyeli sığınmacıların, geçici koruma kimlik belgeleri olmadığı için Türk güvenlik güçlerinin kendilerini 20 kişilik gruplar halinde sınır dışı ettiğini, hastanelerin ve okulların da kimlik belgesi olmadan kendilerini kabul etmediğini söylediği belirtilen açıklamada, bazı sığınmacıların da Suriye’ye kendilerinin veya yakınlarının ihtiyaç duyduğu acil tıbbi yardımı alabilmek için geri döndüklerini söylediklerine yer verildi.
‘Polis yakalanmamak için kısıtlı hareket’
Açıklamada, Suriyeli sığınmacıların sürekli olarak gözaltına alınma ve sınır dışı edilme korkusuyla yaşadıkları ve polise yakalanmamak için hareketlerini çok kısıtladıkları aktarıldı.
Kısa süre önce Avrupa Komisyonu’nun, Türkiye’nin sığınmacı sisteminden övgüyle bahsederek, 2016 yılında imzalanmış göç anlaşması kapsamında ikinci 3 milyar Euroluk yardım dilimine onay verdiği anımsatılan açıklamada, Avrupa’nın, Ankara’nın tutumuna sessiz kaldığı eleştirilerek, şu ifadelere yer verildi:
“Avrupa kurumlarının ve hükümetlerinin hem söz konusu kayıtları durdurma hem de Türkiye’nin mültecilere yönelik diğer kötü muamele uygulamaları ile ilgili olarak kamuoyu önünde sessiz kalmaları, asıl kaygılarının sığınmacıların ve göçmenlerin Türkiye’den AB’ye gelmelerinin engellenmesi olduğu izlenimini doğurdu.”
‘Türkiye’nin attığı son adımlar görmezden geliniyor’
HRW Mülteci Hakları Programı Direktör Yardımcısı Gerry Simpson, “ AB Türkiye’nin sığınmacıları Avrupa’ya ulaşmaktan caydırmasına destek verirken, Suriye’den kaçan insanları engellemek ve onları bundan vazgeçirmek için Türkiye’nin attığı son adımları görmezden geliyor. Oysa sınır muhafızlarını atlatarak Türkiye’ye girmeyi bir şekilde başarmış Suriyelileri hukuki bir arafta yaşamak zorunda bırakmak, onları yeraltına, oradan da AB’ye doğru yola devam etmeye sürükleme riskini doğurmaktan başka bir işe yaramaz” dedi.
İçişleri Bakanlığı’na göre 3 milyon 554 bin Suriyeli kayıt altında
Savaşın devam ettiği Suriye’den Türkiye’ye gelen sığınmacı sayısı 3 buçuk milyonu aştı.
İçişleri Bakanlığı’na bağlı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’nün temmuz ayı verilerine göre, Türkiye’de kayıt altına alınan Suriyeli mülteci sayısı toplam 3 milyon 554 bin 072.
Bunun 3 milyon 341 bin 256’sı ülkenin çeşitli yerlerinde bulunurken, 212 bin 816’sı geçici barınma merkezlerinde yaşıyor.
İçişleri Bakanlığı’na bağlı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün verilerine göre de savaşın başladığı 2011’den bu yana Türkiye’ye sığınan Suriyeli göçmenlerden 55 bin Türk vatandaşlığı aldı.
Bunlardan yarıya yakınını Türkiye’de doğanlar ve 18 yaş altı çocuklar oluşturuyor.
