Filistin Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) başvurarak İsrail’in yargılanmasını talep etti.
Başvuru Hollanda’nın Lahey kentinde Filistin Dışişleri Bakanı Riyad el-Maliki tarafından yapıldı. Şikayetin gerekçesi olarak İsrail’in İşgal Altındaki Filistin Toprakları’ndaki yerleşim politikalarının insan haklarını çiğnemesi gösterildi.
UCM Savcısı Faou Bensouda ile basına kapalı görüşmesinin ardından Maliki bir basın toplantısı düzenledi. Maliki Bansouda’nın bölgede yaşananlara yönelik ön soruşturmasını derinleştireceğini umduğunu söyledi.
Filistin 2015’te de bir başvuru yaparak İsrail’in bölgede işlediği suçların yargılanmasını talep etmiş, Bansouda da bir ön soruşturma başlatarak iki tarafı da gerilimi yükseltmekten kaçınmaya davet etmişti.
İsrail Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne taraf değil
Uluslararası Ceza Mahkemesi 1998’de İtalya’nın başkenti Roma’da imzalanan Roma Statüsü ile kurulmuş, 139’dan fazla ülke tarafından imzalanmıştı. Avrupa’da sözleşmeyi imzalamayan yalnızca Türkiye, Azerbaycan, Belarus ve Vatikan bulunuyor.
İsrail ise sözleşmeyi imzalamış ancak parlamentonun onayına sunmamıştı. Bu yüzden ülke Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne taraf değil. Ancak UCM, taraf olmayan ülkeleri de yargılayabiliyor.
Bunun için üç kriter dikkate alınıyor: Söz konusu suç hakkında ilgili devletlerde soruşturma açılıp açılmadığı, suçun büyüklüğü ve soruşturmanın adaletin çıkarına olup olmayacağı.
Bakan Maliki, dosyayı teslim ettikten sonra düzenlenen basın toplantısında, Filistinliler için adaletin sağlanması amacıyla tarihi bir adım attıklarını söyledi.
‘ Dosyada işlenen suçlara ilişkin yeterince delil var’
Maliki, “UCM Başsavcısı Fatou Bensouda’ya teslim ettiğimiz dosyayla hemen ve gecikmeden bir inceleme yapılması talebinde bulunduk. Dosyada işlenen suçlara ilişkin yeterince delil var. Bu adımı, nesilden nesle İsrail’in cezalandırılmadan işlediği suçlardan dolayı acı çeken Filistinliler için attık.” dedi.
Suçlara sebebiyet verenlerin sorumlu tutulması gerektiğini belirten Maliki, “Teslim ettiğimiz dosyanın içerisinde Filistin topraklarında ve sınırlarında işlenen bütün suçlar mevcut. Buna Doğu Kudüs ve Gazze Şeridi de dahil. Özellikle Büyük Dönüş Yürüyüşü’nde yapılan acımasız saldırıyla ilgili deliller de var. Bu adaletsizliğin Filistin’in geleceği olmasına izin vermeyeceğiz.” ifadesini kullandı.
Maliki ayrıca, incelemeye yardımcı olmaya ve ilerlemesi için tam destek vermeye hazır olduklarını kaydetti.
‘ Başvuru yasal olarak geçersizdir’
İsrail Dışişleri Bakanlığı, Maliki’nin İsrail ile ilgili dosyayı UCM’ye teslim etmesinin ardından yazılı bir açıklama yaptı.
Filistin tarafının İsrail’le barış sürecini sürdürmeye çalışmak yerine UCM’yi “siyasi amaçları ve kendi çıkarları için kullandığı” iddiasında bulunulan açıklamada, “Filistin’in bir ‘devlet olmaması’ ve İsrail’in UCM’ye üye olmaması nedeniyle Filistinliler tarafından yapılan başvuru yasal olarak geçersizdir” ifadelerine yer verildi.
Açıklamada, İsrail’in bağımsız bir ülke olarak ‘demokratik bir devlete yakışır biçimde ve uluslararası hukuka uygun’ olarak hareket ettiği belirtilerek, “İsrail, UCM’den Filistin’in ‘baskılarına’ boyun eğmemesini ve mahkemenin ‘siyasallaştırılmasına’ yönelik çabalara karşı durmasını beklemektedir” denildi.
ABD’nin Tel Aviv büyükelçiliğini Kudüs’e taşımasını protesto eden 60’tan fazla Filistinli gösterici İsrailli askerlerin ateş açması sonucu hayatını kaybetmiş, binlerce kişi yaralanmıştı. Filistin, 2015’te Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne üye olmuştu, ancak İsrail’in UCM’ye üyeliği bulunmuyor.
