Haber Merkezi I Guatemala’da kadın olmak kolay değildir.Bu küçük Orta Amerika ülkesi, kadın cinayetleri konusunda dünyanın en yüksek oranlarına sahip ülkelerin başında gelir ve bu ülkede her gün en az iki kadın katledilmektedir.
Guatemala’da yerli bir kadın olmak daha da zor. Pek çok Guatemalalı kadının karşı karşıya kaldığı fiziksel, psikolojik ve ekonomik şiddete karşın yerli kadınlarda yoksulluk, okur-yazarlık ve ırk ayrımcılığının da baş göstermesiyle bu şiddet önemli ölçüde artıyor. Kırsal bölgelerdeki yerli kadınların yüzde 50 ile 90’ı okuma yazma bilmiyor ve üçte biri, sağlık hizmetlerine veya aile planlaması hizmetlerine erişim sağlayamıyor.
İspanyol fethinden sonra yüzyıllarca yıl baskı altına giren Guatemala yerli halkı, Guatemala İç Savaşı sırasında öldürülen 200.000 kişinin yüzde 80’inden fazlasını oluşturuyordu.
1960-1996 yılları arasında 100.000’den fazla kadın kitlesel tecavüz mağduru olmuş, pek çok yerli kadın ordu tarafından cinsel köleliğe zorlanmıştır.
Şiddet, miras gibi nesilden nesle aktarılıyor
Guatemala hükümetleri, kadınlara adalet veya ekonomik güç sunmak için çok az şey yaptılar ve erkeklerin dokunulmazlığı, cezaların caydırıcı olmaması gibi nedenler, cinsel şiddeti normale dönüştürdü.
BM raporlarına göre, cinsiyet cinayetleri yüzde 98 civarında cezasız kaldı.
Maya kadınlarının mücadelesi
Asociación Grupo Integral de Mujeres Sanjuaneras (AGIMS) Derneği
Guatemala Şehri’nin 30 km kuzeybatısında, San Juan Sacatepequez’in küçük topluluğunda, bir grup Maya kadını bir şeyleri değiştirmeye çalışıyor.
Dağlık bir bölgede kalan bu uzak kasabanın kadınları, farklı anlamları ifade eden kumaşları ve farklı renk ve dokuları olan “huipil” olarak bilinen geleneksel kıyafetleriyle günlerini geçiriyorlar. Arnavut kaldırımlı sokaklarından birinin altındaki Asociación Grupo Integral de Mujeres Sanjuaneras (AGIMS), bölgedeki herkes tarafından biliniyor.
Dernek, yerli kadınlara yönelik her türlü şiddet ve ayrımcılığın ortadan kaldırılmasını amaçlıyor. 2001’de beş kadın topluluk lideriyle kurulmuş olan bu grubun şu anda 65 topluluktan 400’ü aşkın üyesi bulunuyor. Dernek; kadınlara destek, danışmanlık ve hukuki yardım sağlayarak hem tarihi hem de güncel şiddet mağdurlarına yardımcı oluyor. Ayrıca, toplumsal cinsiyete duyarlılık çalışmaları ve yerli kadınların sorunlarının farkındalığı için yasal düzenlemeler yapılması amacıyla devlet kurumlarıyla birlikte çalışıyor. Ofisin merkezindeki toplantı salonunda kadınlar, haftalık oturumlarla bir araya geliyorlar.
Dernek üyesi kadınlar, yaşadıkları sosyal tabulara rağmen, kişisel deneyimlerini kolektif bir ses bulma ve siyasi bilinci uyandırma mekanizması olarak toplanıyorlar .Kadınlar, 20’li yaşlarından 70’li yaşlara kadar değişen, farklı zorluklarla karşı karşıyalar ve farklı hedefler için savaşıyorlar. Bazıları ailelerinde şiddet döngüsünü bitirmek istediklerini söylüyor, bazılarının siyasi özlemleri var ve bir gün kadınların yerel belediye başkanları olacağı umudu taşıyorlar.Ve tüm kadınlar iyi bir eğitim istiyor.
Maya’lı kadınlar, dernek altında toplanmanın, kolektif kimlik ve topluluk inşa etme alanında, iktidarın yalanlarına önemli bir meydan okuma olduğuna inanıyorlar.
