Eski HDP’nin Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın 2005 yılında katıldığı bir televizyon programında görüşlerini açıkladığı için 10 ay hapis cezası aldığı davada AİHM, ihlal kararı verdi.
Eski HDP’nin Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın 2005 yılında katıldığı bir televizyon programında görüşlerini açıkladığı için 10 ay hapis cezası aldığı davada AİHM, ihlal kararı verdi. Demirtaş’ın yerel mahkemeye yaptığı yeniden yargılama başvurusu reddedildi. Demirtaş’ın avukatlarından Mesut Beştaş, kararın kaldırılması için bir üst mahkeme olan Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi’ne yaptığı itirazın da reddedilmesi üzerine Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) bireysel başvuruda bulundu.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin, HDP’nin eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş hakkında İHD Diyarbakır Şubesi Başkanı ve Diyarbakır Demokrasi Platformu sözcüsü olduğu 2005 yılında Roj TV’de yaptığı konuşma nedeniyle mahkum edildiği davayla ilgili ihlal kararı sonrası yerel mahkemeler başvuruları reddetti. Demirtaş için Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapıldı.
Duvar’dan Deniz Tekin’in haberine göre Demirtaş, “Örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla Diyarbakır’da yargılandığı davada 10 ay hapis cezası almıştı ve bu cezası ertelenmişti. Demirtaş, düşünce ve ifade özgürlüğü hakkının engellediği gerekçesiyle yaptığı başvuruyu 2019 yılında karara bağlayan AİHM, Türkiye’yi tazminata mahkum etmişti. AİHM’in ihlal kararı ardından Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi’ne başvuran Demirtaş’ın avukatı Mesut Beştaş, AİHM’in kararında belirtilen ihlal sonuçlarının ortadan kaldırılması için yargılamanın yenilenerek Demirtaş hakkında beraat kararı verilmesini talep etti.
Mahkeme, ‘kabule değer’ bulmadı
Demirtaş’ın başvurusunu 28 Ocak 2020’de inceleyerek karara bağlayan mahkeme, hükmün açıklanmasının geriye bırakılması (HAGB) kararının kesinleşen hüküm niteliğinde olmadığı gerekçesiyle Demirtaş’ın yeniden yargılanma talebini reddetti.
Mahkeme gerekçesi şöyle: “her ne kadar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 9 Temmuz 2019 tarihinde vermiş olduğu kararında ihlal kararı vermiş ise de, sanık hakkında verilen kovuşturmanın ertelenmesi kararı kamu davasını sonuçlandıran kesin nitelikte bir karar olmadığı, kovuşturma aşamasının devam ettiği, ortada verilmiş ve kesinleşmiş bir hükmün bulunmadığından sanık müdafilerinin yargılanmasının yenilenmesi taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Yargılanmanın yenilenmesi talebinin 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 311. maddesinde öngörülen şartları taşımaması sebebiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 318/1-3 maddesi gereğince kabul değer bulunmadığından reddine.”
AİHM’nin kararı yok sayıldı
Demirtaş’ın avukatlarından Mesut Beştaş, kararın kaldırılması için bir üst mahkeme olan Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi’ne yaptığı itirazın reddedilmesi üzerine Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) bireysel başvuruda bulundu.
Başvuruda, AİHM’in ihlal kararı gereğince Demirtaş hakkında yeniden yargılama kararı verilmesi yasal bir zorunluluk olması gerekirken yerel mahkemenin başvuru dilekçesi ve AİHM kararını incelemeden bu talebi keyfi ve hukuka aykırı bir şekilde reddettiği vurgulandı. Yerel mahkemenin Demirtaş hakkında verilen HAGB kararı kesin hüküm niteliğinde değerlendirmeyerek AİHM’in davanın esasa dair verdiği ihlal kararı yok saydığına işaret edilen başvuruda, kesinleşen HAGB kararının yerel mahkemenin kararının aksine infaz gören ve denetim ile birlikte adli sicil kaydına işlenen bir karar olduğuna işaret edildi.
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’ne başvuru
AİHM ihlal kararı gereğince yeniden yargılama yapılması gerekirken, talebinin reddine karar verilmesi nedeniyle Demirtaş’ın Anayasa’nın 36’ıncı maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma ve 26’ıncı maddesindeki düşünce ve ifade özgürlüğü hakkının ihlal edildiği belirtildi.
Başvuruda, AİHM’in verdiği ihlal kararının Demirtaş hakkında daha önce verilen hükmün sonuçlarının giderilmesine yönelik olmasına rağmen yerel mahkemenin ihlal kararının sonuçlarının ortadan kaldırılmayarak, Türkiye’nin AİHS’nin 10. Maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğü ile AİHS’nin 46. Maddesindeki AİHM kararlarına uyma taahhüdünü yerine getirmediği vurgulandı. Demirtaş’ın avukatlarından Beştaş, Türkiye’nin AİHM’in ihlal kararını uygulamadığı gerekçesiyle, AİHM kararlarının uygulamasıyla görevli olan Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesine başvurdu.
