Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Antony Blinken, New York’ta bir düşünce kuruluşunda yaptığı bir konuşmada, Amerika’nın dış politikalarını değerlendirdi.
“Bu yıl, İran için kötü bir yıl oldu”
Blinken, İran yönetimleriyle olan anlaşmazlıklara rağmen, siyasi çözüm ve diplomasi yolunun, sorunların çözülmesi için en iyi yol olduğunu belirtti.
“Yeni Amerika yönetimi bu kararı almak zorunda” diyen Blinken, Başkan Trump’ın daha önce İran ile nükleer anlaşmayı iptal ettiğini anımsattı.
Blinken, “Şimdi daha güçlü bir anlaşma olmalı, bu, daha iyi bir yol olabilir. Ancak Washington yönetimi İran’a nükleer silah edinme yolunu açmamalıdır” dedi.
Antony Blinken, “Hiç şüphe yok ki bu yıl, İran için kötü bir yıl oldu. Her geçen gün bu gerçeği daha da görüyoruz, bu yüzden İran’ın temel kararlar alması gerektiğini düşünüyoruz. Belki de daha iyi bir ülke inşa etmeyi hedefleyebilir, bu da tüm İran halkının isteği ve nihayetinde bölgedeki ve dünyadaki sorunları çözmesine yardımcı olacaktır” ifadelerini kullandı.
İran’ın Ruslarla birlikte Suriye’den çekilmesini değerlendiren Blinken, “İran’ın nihayetinde Hizbullah’ı İsrail’in saldırısına karşı koruyamaması, patronlarının kendilerini desteklemeye devam etmeyeceğini ve gerektiğinde yardıma gidemeyeceğini gösteriyor” yorumunu yaptı.
“(Suriye’nin mevcut durumu) İnanılmaz derecede tehlikeli”
Suriye’de Esad rejiminin yıkılmasının ardından ortaya çıkan duruma ilişkin değerlendirmelerde bulunan Blinken,“Temel soru şimdi şu: Suriye, Suriyeliler, bu anı avantaja çevirebilir mi, ülkesini daha iyi bir yola koyabilir mi ve onlarca yıl sonra ilk kez bir diktatör tarafından yönetilmeden, dış bir güç tarafından yönetilmeden, bir terör örgütü tarafından yönetilmeden, bir mezhep ya da azınlık tarafından diğerine karşı yönetilmeden bir fırsatı yakalayabilir mi? İşte bu zorluk. Bu bir fırsat ama inanılmaz derecede tehlikeli” diye konuştu.
Birkaç gün önce Ürdün’de Türkiye, Irak, Mısır ve Körfez ülkeleriyle birlikte düzenlenen Suriye konulu toplantıyı hatırlatan Blinken, Suriye’deki yönetimi ele geçirenlerin uluslararası toplumdan tanınma ve destek almak istiyorlarsa yapmaları gerekenleri sıraladı.
“Suriye, Taliban ve Esad rejimi deneyimini bir daha yaşamamalı”
Blinken, Heyet Tahrir eş-Şam’ın Beşar Esad ve Taliban’ın Afganistan’daki yönetim deneyiminden ders çıkarmasını ve yeni siyasi sürece tüm tarafların katılımını sağlamak gerektiğini belirtti.
Blinken, şu ifadeleri kullandı:
“Esad’ın herhangi bir siyasi sürece katılmayı tamamen reddetmesi, devrilmesinin en önemli sebeplerinden biriydi. Diğer önemli ders ise Taliban’dan geliyor. Taliban, Afganistan’ı ele geçirirken daha ılımlı bir yüz sergileyip, sonrasında gerçek kimliği ortaya çıktı ve sonuç olarak dünya çapında büyük bir yalnızlığa mahkum oldu. Eğer Suriye’deki yeni oluşum bu tür bir yalnızlığa düşmek istemiyorsa, bazı adımlar atması gerekiyor. Bu da, ülkeyi kapsayıcı, mezhebi temele dayanmayan bir şekilde ilerletmek, azınlıkları korumak, güvenlik tehditlerini, kimyasal silahlar gibi sorunları ve IŞİD gibi grupların yeniden ortaya çıkmasını önlemek anlamına geliyor.”
“Ülkenin parçalandığı bir yol kesinlikle görebilirsiniz”
ABD Dışişleri Bakanı Blinken, şu anda yapmaya çalıştıkları şeyin diğer ülkelerle birlikte HTŞ’nin ve Şam’daki yeni yönetimin bu yaklaşıma sahip olduğundan emin olmak olduğunu vurguladı.
Bakan Blinken, “Bu şekilde çalışacağına dair hiçbir garanti yok. Ülkenin parçalandığı bir yol kesinlikle görebilirsiniz. Bunun Suriyeliler ve Suriye dışındaki insanlar için kötü sonuçları olacağını düşünüyorum” dedi.
Antony Blinken, “Ancak bunda gerçek bir çıkarımız var. Suriye’de olanların Suriye içinde kalmadığını zorlu deneyimlerimizden biliyoruz. Ve ister ihraç edilen terörizm için bir üssün kurulması olsun, ister Suriye’nin çok ötesinde etkileri olan kitlesel nüfus yer değiştirmeleri olsun, bu gerçekten önemli” diye ekledi.
Blinken şöyle devam etti:
“Başkan Trump’ın ilk döneminde elde ettiği başarılardan biri, Obama yönetiminin IŞİD’in kurmaya çalıştığı halifeliği ortadan kaldırmaya yönelik başlattığı işi etkili bir şekilde tamamlamasıydı. Tabutun son çivisi Rakka’yı geri almaktı ve bu Başkan Trump’ın gözetimi altında gerçekleşti. Bu yüzden Başkan Trump’ın Suriye’de yeniden ortaya çıkan IŞİD’i en azından kontrol altında tuttuğumuzdan emin olmak için güçlü bir teşvike sahip olacağını düşünüyorum. Ancak bunu yapmanın en etkili yolu, bunu yapmak için gerekli olan tüm güçleri elimizde tutmanın ötesinde, bunu bizimle birlikte yapmaya çalışan ortaklarımızın işlerini yapabilmelerini sağlamaktır. Bunun ötesinde, Suriye’yi yeni ve daha iyi bir Suriye inşa projesinde desteklemeye çalışmaktır.”
ABD Dışişleri Bakanı, “Trump yönetiminin, Suriye’deki Amerikan güçlerini tutarak, bir başka IŞİD’in yeninden dirilişini engelleyebileceğini söyledi.
Blinken, “Suriye’de istikrarın sağlanması, Amerika’nın oradaki askeri varlığının sürdürülmesi gerektiğini gösteriyor. Çünkü Suriye’deki iç savaş ve dışsal etkiler, sadece Suriye’yi değil, tüm Ortadoğu’yu ve dünyayı etkileyebilir” diye belirtti.
