Avrupa Parlamentosu, Türkiye’nin Kuzey Kıbrıs’ta kapalı Maraş’ın bir kısmını açma kararının Kıbrıs sorununa kapsamlı çözüm getirme olanaklarına zarar verdiği uyarısında bulundu, Avrupa Konseyi’ni, Türkiye’ye ‘yasa dışı olarak tanımladığı faaliyetleri yüzünden’ yaptırım uygulamaya çağırdı.
Tavsiye niteliğinde olan bu kararın bağlayıcı özelliği bulunmuyor.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hami Aksoy ise bu kararı tümüyle reddettiklerini bildirdi.
Sözcü Aksoy, “AP Genel Kurulunun, ülkemiz ve KKTC hakkında kabul ettiği bağlayıcı olmayan tavsiye kararını tümüyle reddediyoruz.” ifadesini kullandı.
AA’nın haberine göre Aksoy, şu açıklamayı yaptı
“Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin dikte ettirdiğinden şüphe duyulmayan bu karar, AP’nin Kıbrıs meselesi konusunda gerçeklerden ne kadar kopuk ve önyargılı olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur.
“Bu yaklaşım ve zihniyeti muhafaza etmeleri halinde Avrupa Birliği (AB) organlarının Kıbrıs meselesinin çözümüne yapıcı bir katkıda bulunması mümkün değildir.”
Maraş’ın statüsünün değişmemesi istendi
Avrupa Parlamentosu, AB üyesi Kıbrıs’ın AB liderlerine “Türkiye’nin yasa dışı eylemlerine tepki olarak harekete geçilmesi ve katı yaptırımlar uygulanması” çağrısını, 631 lehte, 3 karşı ve 59 çekimser oyla kabul etti.
Yaptırımların yalnızca diyalog, samimi işbirliği ve sahada somut ilerleme olması durumunda uygulanmayabileceği ifade edildi.
Kararda, kapalı Maraş’ın bir kısmının açılması “Türkiye’nin yasa dışı faaliyeti” olarak nitelendirildi ve bunun adada ayrılığı artıracağı belirtilerek Maraş’ın statüsünün değişmemesi istendi.
İki devletli, iki toplumlu federasyon temelinde bir çözüm için Kıbrıs müzakerelerinin en kısa sürede yeniden başlamasına yönelik BM Genel Sekreteri’nin çağrısı vurgulanarak, bunun için doğrudan müzakerelerin başlatılması istendi. Türkiye’nin iki devletli çözüm önerisinden üzüntü duyulduğu kaydedildi.
Erdoğan, Bahçeli ile ziyaret etmişti
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile birlikte Kıbrıs’ta 46 yıl sonra açılan Maraş’ı 15 Kasım’da ziyaret etmiş, Yunanistan da buna sert tepki göstermişti. Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, ziyaret için “eşi görülmemiş bir provokasyon” demişti.
Reuters haber ajansında yer alan habere göre bu karar, AB’nin Türkiye’ye yaptırım uygulaması yönünde Fransa’nın çabalarına desteği artıran bir işlev görebilir.
Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de doğal gaz arama faaliyetleri Yunanistan, Kıbrıs ve Fransa tarafından tepkiyle karşılanıyor.
Avrupa Parlamentosu kararında, Türkiye’nin bu faaliyetleri yasa dışı olarak tanımlanıyor.
Ankara ise bu iddiaları reddediyor.
Türkiye geçen hafta Oruç Reis gemisi için Doğu Akdeniz’de 29 Kasım’a kadar geçerli olacak yeni bir NAVTEX ilan etmiş, Yunanistan ise Türkiye’nin “üst üste ilan ettiği hukuk dışı NAVTEX duyurularıyla diyalog masasından uzaklaştığını” söylemişti.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı ise “Yunanistan her NAVTEX ilanımızda açıklama yapmak yerine, görüşme çağrılarımıza olumlu yanıt vermelidir” açıklamasında bulundu.
AB’nin Aralık zirvesinde Türkiye’ye yaptırımlar görüşülecek
Avrupa Birliği’ne üye ülkelerin 10-11 Aralık’taki zirvesinde Türkiye’ye yaptırımlar konusunun gündeme gelmesi bekleniyor.
Fransa, Türkiye’ye karşı uygulanmasını önerdiği yaptırımlar konusunda henüz açıklama yapmadı. Ancak diplomatlar bunların, gemicilik, enerji ve bankacılık gibi hidrokarbon aramalarını etkileyecek türden yaptırımlar olmasının beklendiğini söylüyor.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian, bu hafta Fransa parlamentosundaki konuşmasında, “Türkiye yapması gerekenleri biliyor. Ya karşı duracak ya işbirliği yapacak, bu onlara bağlı” ifadesini kullandı.
AB dönem başkanı Almanya, AB ile Türkiye arasındaki ticari ilişkilerin önemine vurgu yaparak sorunların diyalog yoluyla çözümüne vurgu yapıyordu.
Ancak son zirvede Almanya Başbakanı Angela Merkel, 10 Aralık’taki zirvede AB’nin Türkiye’ye yönelik yaptırımları konuşabileceğini söylemişti.
Almanya’nın Dışişleri Bakanı Heiko Maas da, “Türkiye, Aralık ayındaki AB zirvesinde kendisine yönelik yaptırımların gündeme gelmesini istemiyorsa Doğu Akdeniz’de provokasyonlara son vermesi gerekiyor” dedi.
Reuters’e göre, Türkiye’nin en büyük ticari ortağı olan AB ile ticaret ilişkilerinin geliştirilmesi ve AB aday üyeliği de tehlikede olabilir.
Ajans ayrıca bir AB diplomatının “Türkiye birçok alanda önemli bir ortak, bu yüzden Konsey’de (AB hükümetleri) bu konuda fikir birliği yok. Kesin konuşmak için henüz çok erken” değerlendirmesine yer veriyor.
Üst düzey bir diplomat ise “Yaptırımlar olacağı yönünde ortak bir kanaat oluştuğunu sanıyorum. Sorun, piyasanın ne kadarını kaldıracağıyla ilgili” dedi.
Almanya’nın rolü
Almanya, Atina ile Ankara arasında arabuluculuk çabalarının ardından, Türkiye’nin Kıbrıs açıklarında doğal gaz arama faaliyetlerine bir süre ara vermesinin ardından yeniden bu çalışmaları başlatmasını tepkiyle karşılamıştı.
Türkiye ile Almanya arasındaki gerilim bu hafta biraz daha tırmandı.
Türkiye, Libya’ya gitmekte olan Roseline A adlı yük gemisine AB’nin IRINI Operasyonu’nda görev alan bir Alman fırkateyni tarafından yapılan müdahaleyi kınamıştı.
Alman fırkateyni ,Türkiye’den Libya’ya giden bir yük gemisini, gemide silah taşındığı şüphesiyle durdurmuş, Anadolu Ajansı, aranan gemide insani yardım dışında bir şey bulunmadığını yazmıştı.
Alman yetkililer ise Türkiye’nin gemideki aramanın tamamlanmasına izin vermediğini açıklamıştı.
