ABD Başkanı Donald Trump’ın katı politikalarını uygulamaya koyma çabası karşısında tampon oluşturduğu düşünülen üç isimden biri daha görevden ayrılıyor.
Savunma Bakanı Jim Mattis’in Perşembe akşamı istifa kararını açıklamasıyla Washington’da ‘‘Mantık üçlüsü’’, ‘‘yetişkinler ekseni’’ ve ‘‘ABD’yi kurtarma komitesi’’ adlarıyla anılan üçlünün son ismi de görevden ayrılmış olacak. Bu üçlüye dahil diğer iki isim Beyaz Saray Genel Sekreteri John Kelly ve eski Dışişleri Bakanı Rex Tillerson’dı.
Amerikan haber ajansı AP’nin geçtiği analiz habere göre, bu isimler, askerler, iş adamları ve bazı Cumhuriyetçiler tarafından Başkan’ın “yıkıcı dürtülerini” dizginleme konusunda güvence olarak görülüyordu.
Şu an siyasi tabloya bakıldığında Başkan Trump’ın Meksika sınırına örülmesi ve maliyetinin de Kongre tarafından karşılanması konusunda ısrarcı olduğu duvar konusunda yaşanan bütçe tasarısı anlaşmazlıkları hükümeti kapanma durumunda bırakabilir.
Son olarak ABD askerlerinin Suriye’den çekilmesi ve Afganistan’daki asker sayısının azaltılması kararları Washington’da tartışma yaratırken neredeyse bir yıldır devam eden ticaret savaşı nedeniyle finans piyasalarında da kaos hakim.
Cumhuriyetçi Senatör Marco Rubio, Mattis’in istifasının ardından paylaştığı Twitter mesajında ‘‘Ülkemizi tehlikeye atacak, ittifaklarımıza zarar verecek ve rakiplerimizi güçlendirecek bir dizi ciddi siyasi hataya doğru yol alıyoruz’’ ifadesini kullandı.
Başkan’ın kararlarını dizginleyeceği düşünülen isimlerin gitmesiyle Trump’ın ekibinden geriye yalnızca seçim kampanyası sırasında verdiği katı sözleri tutmasını sağlayacak kişilerin kaldığı yorumları yapılıyor.
Mattis, istifa mektubunda Trump’ın kendi görüşleriyle daha uyum içinde bir savunma bakanıyla çalışmaya hakkı olduğunu söyledi.
Başkan Trump’ın, Beyaz Saray’da göreve başlamasının ardından kendisiyle en uyum içinde çalışan kişilerin askerler olduğu yorumları yapılmıştı.
Mattis’in yanı sıra önümüzdeki günlerde görevden ayrılması beklenen Beyaz Saray Genel Sekreteri Kelly ve bir yıl ulusal güvenlik danışmanı olarak görev yapan H.R. McMaster bu kişilerin önde gelenleriydi.
Beyaz Saray çevresinden gelen haberlere göre Mattis ve Genelkurmay Başkanı Joseph Dunford, Trump’ın başkanlığının ilk yıllarında neredeyse her hafta Beyaz Saray’da konuğu oluyorlardı. AP’nin analizine göre, bu buluşmalar Başkan’ı sert politikalarından uzaklaştırmak için gayrı resmi ikna toplantıları halinde geçiyordu.
Ancak Mattis’in görevden ayrılması, bu toplantıların Başkan’ın dürtülerini yok etmekten ziyade sadece ertelemiş olduğu gerçeğini gözler önüne serdiği yorumlarına neden oldu. Mattis’in görevden ayrılma kararı Suriye’den ABD askerlerinin çekilmesi konusunda yaşanan anlaşmazlığın ertesinde geldi. Pentagon, Trump’ın Afganistan’da asker sayısını azaltma kararına da katılmıyor.
Başkan Trump başlangıçta Dışişleri Bakanlığı görevine çok uygun olduğu konusunda övdüğü eski Exxon Mobile CEO’su Rex Tillerson’u daha sonra görevden almıştı.
Oval Ofis’e düzen getirmesi amacıyla göreve gelen Kelly de benzer bir durum yaşadı. Başkan, Kelly’yle de birçok konuda ayrı düştü ve onu kamuoyu önünde küçük düşürecek açıklamalar yaptı. Kelly’nin de iki hafta içinde görevi bırakması bekleniyor.
