ABD’de seçimlere iki ay kala gözler, iki rakip başkan adayının 29 Eylül’de canlı yayında karşı karşıya geleceği ilk televizyon tartışmasında. Peki televizyon tartışmaları seçmen görüşünü ne kadar etkiliyor?
Cumhuriyetçi Başkan Donald Trump ve Demokrat rakibi ve eski başkan yardımcısı Joe Biden, parti kurultaylarının ardından geçen haftayı seçimin kazanılmasında kritik olan Wisconsin, Pennsylvania ve Kuzey Carolina eyaletlerini ziyaret ederek geçirdi.
Teksas A&M Üniversitesi İletişim Bölümünden Jennifer Mercieca, iki aday da sıkı mücadeleci olduğu için sert bir tartışma yaşanacağı görüşünde. Mercieca, Trump’ın tartışma tarzına ilişkin ipuçlarını Washington Üniversitesi’nde yapılan ikinci televizyon tartışmasında 2016 seçim kampanyasını “kontra vuruş” olarak nitelediği zaman verdiğini söylüyor.
Mercieca, Trump için, “Sık sık şahsi saldırıya başvuruyor. Yani karşısındaki kişinin dile getirdiği görüş yerine kişiyi hedef alıyor. Televizyon tartışması sırasında insanlarla dalga geçmekten ya da onlara zorbalık yapmaktan çekinmiyor” diyor.
Joe Biden’ın 2012 yılında başkan yardımcısı adayı olarak katıldığı televizyon tartışmasında Trump’a benzer bir yönteme başvurduğunu söyleyen Mercieca, “Biden’ın rakibi Paul Ryan’la dalga geçtiğini söylemek mümkün. Rakibiyle dalga geçme ya da onları tehdit etme konusunda Biden’ın Trump kadar ileri gittiğini düşünmüyorum. Ancak kendini savunma ve gözdağına meydan vermeme konusunda başarılı olduğunu söyleyebiliriz” sözleriyle değerlendiriyor.
Tartışmaların formatı
ABD siyasi tarihinde ilk televizyon tartışmasının yapıldığı 1960’tan ve televizyon tartışmalarının 16 yıl aradan sonra yeniden başladığı 1976’dan bu yana adayların moderatörden gelen soruları cevapladığı tartışma formatı genel hatlarıyla pek değişmedi.
Vanderbilt Üniversitesi’nden John Koch, “Televizyon tartışmaları adayların sırayla karşılıklı olarak konuştuğu ve vermek istedikleri mesajdan sapmamaya çalıştıkları ortak basın toplantıları” diyor. Farklı bir format önerisinde bulunan Koch, başkan adaylarının moderatör yerine uzmanlardan gelen soruları yanıtlaması gerektiği görüşünde.
Koch önerdiği yeni tartışma formatını, “Ortada bir konu var. Danışmanlarınızla istişare için 30 dakikanız var. Daha sonra gelip görüşünüzü bize anlatmanızı istiyoruz. Diğer adaylar da duruşlarını anlatacak. Sonra da bu karara nasıl vardığınıza ve kararın ne kadar sağlıklı olduğuna ilişkin bir tartışma yapacağız. Çünkü burada bir başkandan beklenen kriz anında ya da karşısına bir sorun çıktığında danışmanlarıyla bir araya gelerek bir karar varması ve bu kararın arkasında durabilmesi” sözleriyle anlatıyor.
Mercierca, “Her iki adayı aynı anda bu şekilde görmek bilgilendirici. Nasıl konuştuklarını duymak, kullandıkları tonu görmek ve politikalarını dinlemek bilgilendirici. Tartışmalar adaylara birbirlerini doğrudan suçlama, birbirlerinin tezlerini çürütme, kendilerini savunma imkanı veriyor” diyor.
Televizyon tartışmaları seçmenin fikrini değiştiriyor mu?
2016 yılında Cumhuriyetçi Parti’nin başkan adayı Donald Trump ve Demokrat Parti’nin adayı Hillary Clinton arasındaki ilk televizyon tartışmasını yaklaşık 84 milyon Amerikalı izlemişti. 2020 seçimine daha yoğun ilgi duyulması sebebiyle bu yıl bir rekor yaşanabilir. Ancak bu televizyon tartışmalarının seçmenin duruşunu değiştirme konusundaki etkisine ilişkin soru işaretleri var.
Koch, “Televizyon tartışmalarına ilişkin yapılan çok sayıda araştırma bu tartışmaların seçmenin kendisini özdeşleştirdiği adayla özdeşleşmesini ya da hangi adayın kendi görüşünü paylaştığını görmesine imkan tanıyor” diyor.
Pew Araştırma Merkezi’ne göre, 2016 yılında seçmenlerin yüzde 10’u kararını televizyon tartışmaları esnasında ya da sonrasında verdiğini söylüyor.
Amerika’da siyasi kutuplaşmanın eskiye kıyasla kötüleştiğine dikkat çeken Mercieca, “Televizyon tartışmalarının gerçekten etkili olabilmesi için, izleyici kitlesinin objektif bir şekilde bu tartışmalara kulak verme sorumluluğu olduğu görüşündeyim” diyor.
ABD’de ilk başkanlık tartışması 29 Eylül’de Cleveland’da düzenlenecek. Bunun ardından da, 15 Ekim’de Miami’de, 22 Ekim’de de Nashville’de iki tartışma daha olacak. Başkan Yardımcısı Mike Pence ile Demokrat başkan yardımcısı adayı Kamala Harris de 7 Ekim’de Salt Lake City’de canlı yayında tartışacak.
