Sudan’da geçtiğimiz yıl halk isyanıyla devrilen 30 yıllık eski diktatör Ömer el Beşir, soykırım ve insanlığa karşı suçlardan yargılanmak üzere Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne teslim edilecek. Sudan’ın yeni yönetimi, mahkemenin iadesini istediği kişilerin Lahey’e teslim edileceğini açıkladı.
Sudan’da kitlesel protestolar sonrası ordu tarafından görevden alınan eski devlet başkanı Ömer el Beşir’in yargılanmak üzere Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) teslim edileceği açıklandı.
Beşir’in devrilmesi sonrası geçiş sürecinde ülkeyi yöneten Egemenlik Konseyi, hakkında UCM suçlaması bulunan kişilerin teslim edileceğini açıkladı. Kararın, Konsey ile Darfur’daki isyancı gruplar arasındaki anlaşma sonucu alındığı belirtildi.
UCM, Darfur’da işlenen soykırım, savaş suçları ve insanlığa suçlar nedeniyle Beşir hakkında 2009 ve 2010 yıllarında uluslararası tutuklama kararları çıkarmıştı. Beşir, geçtiğimiz nisan ayında devrilmesi sonrası ülke içinde yolsuzluktan yargılandığı davada iki yıl hapis cezası almıştı.
This is huge: Sudan’s Sovereign Council say former president Omar al Bashir will be handed over to the International Criminal Court.
— Samira Sawlani (@samirasawlani) February 11, 2020
He is wanted by the ICC on charges of crimes against humanity and genocide. pic.twitter.com/C44pXP7qYU
NE OLMUŞTU?
Etnik, dini ve kabilesel gerilimlerin dinmek bilmediği Sudan, Beşir’in iktidara el koyduğu yıllarda kuzey ile güney arasında 21 yıllık bir iç savaşın ortasındaydı. Beşir’in hükümeti 2005 yılında bu ihtilafı bir anlaşma ile sonlandırsa da, eş zamanlı olarak ülkenin batısındaki Darfur’da bir başka kriz patlak verdi.
ARAP OLMAYANLARA KARŞI ETNİK TEMİZLİK
Beşir Darfur’da, Arap olmayanlara yaptığı ağır baskıya tepki olarak karşılaştığı isyanda etnik temizlik yoluna gitmeyi seçti. Arap kabileleri silahlandırdı, Cancavid milislerini Afrikalı kabilelerin üzerine saldı. Yüz binlerce kişi yaşamını yitirdi. Darfur’da yaşananlar, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin insanlığa karşı suç işlediği gerekçesiyle Beşir hakkında tutuklama emri çıkarmasıyla sonuçlandı.
TÜRKİYE ZİYARETLERİ TEPKİ ÇEKMİŞTİ
Beşir uluslararası seyahat yasağı karşısında sıkışsa da, Mısır, Suudi Arabistan, Güney Afrika ve Türkiye’yi ziyaret ederek Batı’ya meydan okumuştu. 2008 ve 2017’de, ‘Darfur kasabı’ olarak anıldığı dönemde yaptığı Türkiye ziyaretleri tepki çekmiş, AK Parti iktidarı ise Avrupa Birliği’nden gelen eleştirilere “Sizi ilgilendirmez” yanıtını vermişti.
