Lavrov, başkent Moskova’da düzenlediği basın toplantısında, Rus diplomasisinin 2024 yılındaki faaliyetlerini değerlendirdi.
Suriye’deki duruma değinen Lavrov, “Ortadoğu’dan ayrılmıyoruz. Suriye’de bazı olaylar yaşandı. Bunun nedeni de 10 yıl içinde siyasi sürecin frenlenmesi. Bir şey değiştirmeme isteği vardı” diye konuştu.
Lavrov, bunun doğru olmadığını ve eski Suriye yönetimine Anayasa Komitesinin yeniden çalışmalarını başlatmasını teşvik ettiklerini anlatarak, “Şam yönetimi, komitenin çalışmasını ve bazı anlaşmalara varmasını pek istemedi. İktidar paylaşımı konusunda anlaşma sağlanabilirdi. Terörist olmayan muhalif güçlerle iktidarın paylaşımın yapılmasını istemediler. Siyasi süreçte yavaşlama yaşandı. Bununla birlikte sosyal sorunlar yaşanmaya başladı ve durum kötüleşti. ABD’nin yaptırımları Suriye’nin ekonomisini boğdu” ifadelerini kullandı.
“ABD’nin Suriye’nin doğusundaki toprakları işgal ettiğini” iddia eden Lavrov, “Bu bölgede petrol yatakları bulunuyor. Bu bölgede elde edilen kaynaklar, Suriye’nin kuzey doğusundaki ayrılıkçı unsurları desteklemek için kullanılıyor” dedi.
“Türkiye ve Irak, Kürt devletinin kurulmasına izin vermeyecek dedik”
Lavrov, Suriye’deki Kürtlere “Şam ile köprü kurulması” konusunda teklifte bulunduklarını hatırlatarak, şunları kaydetti:
“Onlar bunu istemedi. Onlar, orada Amerikalıların olacağını ve yarı devlet kuracağını söylüyordu. Onlara şunu hep anlatmaya çalıştık: Türkiye ve Irak, Kürt devletinin kurulmasına izin vermeyecek. Kürtlerin haklarının Suriye, Irak, İran ve Türkiye’de istişare edilmesinden ve korunmasından yana yaklaşım sergiledik. Bir taraftan Şam, diğer yandan Kürtler müzakere etmek istemiyordu.”
Suriye meselesine ilişkin oluşturulan platformlar arasında da etkileşimin zayıf olduğuna işaret eden Lavrov, “Böylece boşluk oluştu ve patlama yaşandı. Gerçekleri kabul etmek lazım” yorumunu yaptı.
Rusya’nın Şam Büyükelçiliğinin faaliyetleri ve Suriye’nin yeni yönetimi ile temasları sürdürdüğünü dile getiren Lavrov, “Suriye’deki durumun iyileştirilmesi yönündeki girişimlerde yararlı olmak istiyoruz. Bunun için Suriye’deki tüm siyasi, etnik, dini güçler ve tüm dış güçlerin katılımıyla kapsamlı diyaloğa ihtiyaç var. Türk ve Körfez ülkelerinden meslektaşlarla görüştüm. Onlar, bu sürece Rusya, Çin, İran’ın dahil edilmesinden yana. Buna açığız” değerlendirmesinde bulundu.
Lavrov, Astana Formatı’nın bu konuda rol oynayabileceğini belirterek, “Eğer birileri, Suriye topraklarında rakipleriyle hesaplaşma yerine gerçekten sürdürülebilir sonuca odaklı süreci başlatmak istiyorsa, bunu görüşmeye hazırız” ifadesini kullandı.
“ABD, TürkAkım’ı devre dışı bırakmaya çalışıyor”
Ukrayna’nın TürkAkım boru hattına doğal gaz sağlayan Krasnodar bölgesindeki kompresör istasyonuna insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırı girişiminde bulunduğunu anımsatan Lavrov, ABD’nin TürkAkım’ı devre dışı bırakmaya çalıştığını aktardı.
Lavrov, “ABD, enerji başta olmak üzere hiçbir alanda rakip istemiyor. ABD, Avrupa Birliği’nin (AB) enerji alanındaki refahının temellerini bozacak terör eylemlerine izin veriyor, Ukrayna’daki yönetimi Kuzey Akım’dan sonra TürkAkım’ı da devre dışı bırakmaya teşvik ediyor.” dedi.
“ABD’den Putin ile görüşmek için talep olmadı”
ABD Başkanı seçilen Donald Trump’ın, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmeye hazır olduğu ve bunun için hazırlıkların yapıldığı yönündeki açıklamasını değerlendiren Lavrov, Putin’in görüşmeye hazır olduğunu defalarca dile getirdiğini, bu konuda henüz bir talep olmadığını ve somut inisiyatifleri beklediklerini kaydetti.
Lavrov, Trump’ın göreve başladıktan sonra Ukrayna konusundaki yaklaşımını netleştirmesini beklediklerini anlattı.
Bakan Lavrov, ABD’de Joe Biden yönetiminin, başkanlık görevini devralmaya hazırlanan Donald Trump için “kötü miras” bırakmaya çalıştığını söyledi.
“Ermenistan’ın hem AEB’e hem de AB’ye üye olması mümkün değil”
“Ermenistan’ın Batı ile yakınlaşmasının, bölgedeki güvenliği etkileyip etkilemeyeceği” yönündeki soruyu yanıtlayan Lavrov, şöyle konuştu:
“Ermenistan’ın Batı ve AB ülkeleri ile temaslarını sürdürmesinde kötü bir şey görmüyorum. Ancak topraklarımız, geleneklerimiz ve sömürgeci olmayan tarih anlayışımızdan uzak olan ülkeler, AB misyonunun Sünik bölgesinde güvenliği sağlayacağı yönünde açıklama yapıyor. Ben bunu pek anlamıyorum. Rusya, Azerbaycan, Türkiye, İran, bölge ülkelerinin komşu ülkelerle sorunlarını çözmesi gerektiğini söylüyor. Bu noktaya kaçınılmaz olarak geleceğiz.”
Ermenistan’ın hem Avrasya Ekonomik Birliği’ne (AEB) hem de AB’ne üyeliğinin mümkün olmadığını dile getiren Lavrov, “Çünkü bunlar, iki farklı serbest ticaret ve iki farklı gümrük alanı. Bunlar birbiriyle uyuşmuyor” dedi.
Lavrov, Ermenistan ile ABD’nin stratejik ortaklık anlaşması imzalamasına ilişkin ise bunun, iki ülkenin egemen kararı olduğunu söyledi.
