Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Türkiye ile ilişkilerde gidilecek yöne 10-11 Aralık’ta yapılacak AB Liderler Zirvesinde karar verileceğini belirterek, “İlişkilerimizde dönüm noktasına doğru yaklaşıyoruz.” dedi.
Borrell, AB Dışişleri Bakanları Toplantısı sonrasında basın toplantısı düzenledi. ABD’deki seçim sonrası AB-ABD ilişkileri, Belarus, Libya, Afganistan, Dağlık Karabağ’daki durum gibi konuları ele aldıklarını vurgulayan Borrell, “Türkiye ile ilişkiler konusunda durumun kötüleştiğini” söyledi.
AB’nin Doğu Akdeniz konusunda Kıbrıs Cumhuriyeti ve Yunanistan ile dayanışma halinde olduğunu hatırlatan Borrell, Türkiye’nin Kıbrıs ile ilgili son eylemleri ve açıklamalarının BM kararlarına aykırı ve gerilimi tetikleyici olduğunu savundu.
Borrell, şöyle devam etti:
“Türkiye’nin davranışının AB ile ayrılığı artırdığını anlaması gerekli. Bunu söylediğim için üzgünüm ama AB dışişleri bakanları böyle düşünüyor. Bizim de arzu ettiğimiz gibi pozitif gündeme dönmek için Türkiye’nin yaklaşımını değiştirmesi gerek. AB Konseyi gelecek ay gidilecek yöne karar verecek. Zaman tükeniyor ve Türkiye ile ilişkilerimizde dönüm noktasına doğru yaklaşıyoruz.”
Türkiye ile ilişkilerde AB’nin pozitif gündem veya yaptırım dışında BM himayesinde Kıbrıs müzakerelerinin yeniden başlaması için zaman tanınması gibi bir seçeneği olup olmadığı sorulan Borrell, aralıkta yapılacak AB Liderler Zirvesi’nden çıkacak kararı şimdiden tahmin etmenin güç olduğunun altını çizdi.
Borrell, Doğu Akdeniz konusunda uluslararası bir konferans düzenlenmesi için çalışmalarını sürdürdüğü bilgisini vererek, aralıktaki zirveden çıkacak kararın Türkiye’nin tutumuna bağlı olduğunu savundu. Borrell, şu ana kadar olumlu bir sinyal görmediklerini, kapalı Maraş’ın açılması gibi gelişmelerin AB dışişleri bakanları tarafından olumsuz gelişmeler olarak görüldüğünü kaydetti.
Borrell, “Doğu Akdeniz konulu konferans hakkında tutum belgemiz hazır. Davet edilmesi gereken ülkelerin büyükelçileriyle istişareler yaptık.” dedi.
Belarus’a yaptırımlar genişleyecek
Borrell, Belarus konusunda ise AB’nin yaptırım paketini genişleteceklerini söyledi. Belarus’ta ağustosta yapılan seçim sonrası Alexander Lukaşenko dahil 50’den fazla Belaruslu yetkiliye yaptırım uygulayan AB’nin bugüne kadar kişileri hedef aldığını hatırlatan Borrell, pakete bazı kuruluş ve şirketlerin de ekleneceğini dile getirdi.
Belarus yönetiminin yaptırımlara rağmen muhalefete yönelik baskıya devam ettiğini öne süren Borrell, AB üyesi ülkelerin çoğunun yeni yaptırım paketi hazırlanmasını istediğini, bazı hassas ekonomik noktalara odaklanacaklarını ifade etti.
ABD-AB ilişkilerini ABD’deki seçimden sonra dışişleri bakanları ile ilk kez ele alma fırsatı bulduklarına dikkati çeken Borrell, stratejik olarak kendine yeten bir AB’nin ABD’nin de çıkarına olacağına işaret etti. Borrell, AB’nin stratejik otonomisinin tartışıldığını ancak AB’nin Washington’un en iyi ortağı olmaya devam edeceğini aktardı. Borrell, ABD’nin yeni dışişleri bakanı belli olduğunda AB Dışişleri Bakanları Toplantısına davet edeceğini söyledi.
Afganistan konusunda gelecek hafta yardım konferansı düzenleneceğini ve AB’nin ülkedeki barış sürecine desteğinin devam edeceğini vurgulayan Borrell, Dağlık Karabağ hakkında ise bölgede kalıcı bir çözüm için AGİT Minsk Grubunun çalışmalarına katkıya hazır olduklarını bildirdi.
Borrell, toplantıda Libya’nın da ele alındığını, sorunun çözümü için dönüm noktasına doğru cesaret verici gelişmeler gördüklerini ancak zorlukları da azımsamadıklarını ifade etti. Borrell, Libyalıların dış müdahale olmadan çözüm için gerekli desteği hak ettiğini vurguladı.
Etiyopya’daki çatışmalara da değinen Borrell, durumun ciddi endişe kaynağı olduğunu, insani kriz tehlikesi bulunduğunu belirterek, diyalog çağrısında bulunduklarını hatırlattı ve desteğe hazır olduklarını söyledi.
