19 Kasım 2026
17.5 C
İstanbul

Wagner kimdir: 6 soruda Rus paralı asker grubu hakkında bilinenler ve merak edilenler

Rus hükümeti, paralı asker grubu Wagner’i dağıtıyor görünüyor.

Rusya Savunma Bakanlığı, grubun ağır silahlarını ve askeri teçhizatını geri alacağını açıkladı.

Bakanlık bu kararı, tahminen 5 bin savaşçıyla Moskova’ya ilerleyen ancak başkente 200 kilometre kala duran Wagner komutanı Yevgeni Prigojin’in isyanı sonrası aldı.

Wagner hakkında bilinenleri ve merak edilenleri derledik.

Wagner savaşçıları Rostov-on-Don kentini işgal ettiklerinde sevgi gösterileriyle karşılandı

Wagner Grubu nedir, grup ne kadar büyük?

Wagner Grubu ilk kez 2014 yılında Ukrayna’nin doğusunda Rusya yanlısı ayrılıkçı güçleri desteklemeye başladığında kamuoyunda gündeme geldi. Grubun aynı yıl Rusya’ya, Kırım’ı ilhak etmesinde yardım ettiği sanılıyor.

Wagner güçleri Afrika ve Orta Doğu’da da faaliyet gösteriyor.

Ukrayna savaşı öncesi Wagner’in, çoğu geçmişte Rusya’nın seçkin birliklerinde ve özel kuvvetlerinde görev yapmış yaklaşık 5 bin savaşçısı olduğu düşünülüyordu.

Ancak bu sayı zamanla önemli oranda arttı.

Wagner lideri Yevgeni Prigojin, Moskova’ya “Adalet Yürüyüşü”nü başlattığını duyurduğunda, 25 bin askere komuta ettiğini söyledi.

Rusya’da paralı askerler teknik olarak yasa dışı olsa da, Wagner 2022’de şirket olarak tescil edildi.

ABD, Ocak 2023’te Wagner’i “ulusötesi suç örgütü” olarak tanımlayacağını açıkladı.

Wagner, Ukrayna’da neler yaptı?

Wagner, Rusya’nın, Ukrayna’nın doğusundaki Bahmut şehrini ele geçirmesinde yoğun rol oynadı.

Ukrayna birlikleri, savaşçılarının çok sayıda saldırıya gönderildiğini ve bu saldırıların birçok ölümle sonuçlandığını söylüyor.

Rusya Savunma Bakanlığı başta Wagner Grubu’nun Ukrayna’da çatışmalarda yer aldığını kabul etmedi. Bu tavır, Prigojin’in Rusya’nın askeri liderlerine yönelik şikayetlerini de beraberinde getirdi.

Prigojin, cephaneden mahrum bırakıldıklarını söyleyerek Wagner birliklerini Bahmut’tan çekme tehdidinde bulundu.

Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden önceki haftalarda, Wagner’in Kremlin’in işgal için bahane olarak göstermesi amacıyla saldırılar düzenlediği düşünülüyor.

Londra’daki Kings College’dan Dr Marina Miron’a göre Wagner, Ukrayna’daki düzenli Rus birliklerini de denetliyordu.

Miron, “Wagner, Kremlin tarafından sahada disiplin uygulamak için kullanıldı” diyor.

File pic of Prigozhin with troops in Bakhmut

REUTERS

Wagner faaliyetlerine ne zaman başladı, ismi nereden geliyor?

Yevgeni Prigojin, Wagner’i 2014’te kendisinin kurduğunu iddia ediyor.

Prigojin, zengin bir iş insanı ve hüküm giymiş bir suçluydu.

Kurduğu yemek firması Kremlin’e hizmet vermeye başladığı için Prigojin, “Putin’in şefi” lakabını aldı.

BBC’nin 2021’deki bir araştırması, eski Rus ordusu subayı Dmitri Utkin’in Wagner’in kuruluşunda yer almış olabileceğini ortaya çıkardı.

Rus ordusunda Çeçenistan’da savaşan Utkin’in Wagner’in ilk saha komutanı olduğu ve gruba eski radyo çağrı işaretinin adını verdiği sanılıyor.

Prigojin, 2022’de Rus mahkumları da Wagner’in bünyesine katarak grubun savaşçılarının sayısını artırdı.

Yevgeni Prigojin, 11 Kasım 2011'de bir yemekte Vladimir Putin'e servis yapıyor

REUTERS

Yevgeni Prigojin, 11 Kasım 2011’de bir yemekte Vladimir Putin’e servis yapıyor

ABD Ulusal Güvenlik Konseyi’ne göre Ukrayna’daki Rus birliklerinin yaklaşık yüzde 80’i Wagner kökenli.

Wagner lideri Prigojin, Rus komutanlarla neden tartıştı?

Prigojin defalarca Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu ve Genelkurmay Başkanı Valery Gerasimov’u beceriksizlikle suçladı.

Rusya Savunma Bakanlığı’nın Wagner’i doğrudan kontrolü altına almasını sağlayacak sözleşmeyi imzalamayı reddetti.

23 Haziran’da ise bu kez üst düzey Rus savunma yetkililerini, Ukrayna’da Wagner birliklerini bombalamakla suçladı.

Bir gün sonra Prigojin’in birlikleri, Rusya’nın güneyindeki Rostov-on-Don kentini ele geçirdi. Wagner birlikleri “askeri liderliği görevden alma” amacıyla Moskova’ya ilerlemeye başladı.

Prigojin, Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko’nun arabuluculuğunda Kremlin ile yapılan müzakerelerin ardından ilerleyişi durdurdu.

Prigojin ayrıca kendisine sadık Wagner birlikleriyle birlikte Belarus’a sürgüne gitmeyi kabul etti.

Anlaşma uyarınca diğer Wagner birlikleri de Rusya’da düzenli orduya katılacak.

İsyana katılanlara yönelik suçlamalar ise düşürüldü.

Wagner başka nerede faaliyet gösteriyor?

Wagner’in paralı askerleri 2015’ten beri Suriye’de, hükümet yanlısı güçlerle yan yana savaşıyor ve petrol sahalarını koruyor.

Grubun Libya’da General Halife Hafter’e sadık güçleri destekleyen birlikleri var.

Orta Afrika Cumhuriyeti de ülkedeki elmas madenlerini korumak için Wagner’i kullanıyor. Grubun Sudan’daki altın madenlerini de koruduğuna inanılıyor.

Suriye'deki Wagner üyeleri
Suriye’deki Wagner üyeleri

Batı Afrika’da Mali hükümeti, Wagner’i, İslamcı militan gruplara karşı kullanıyor.

Son gelişmeler sonrası tüm bu birliklerin komutasını kimin alacağı henüz belli değil.

Prigojin’in yurt dışındaki operasyonlardan para kazandığı düşünülüyordu.

ABD Hazine Bakanlığı, Prigojin’in, sahip olduğu maden şirketlerini zenginleştirmek için Wagner’i kullandığı görüşünde. Tüm bu şirketlere yaptırım uygulanıyor.

Wagner lideri Yevgeni Prigojin paralı asker olarak işe almak için gittiği bir hapishanede mahkumların önünden geçiyor (Arşiv)
Wagner lideri Yevgeni Prigojin paralı asker olarak işe almak için gittiği bir hapishanede mahkumların önünden geçiyor (Arşiv)

Wagner birliklerinin işledikleri iddia edilen suçlar neler?

Ukraynalı savcılar, Wagner grubu bünyesindeki üç paralı askerin Nisan 2022’de Rus birlikleriyle birlikte Ukrayna’nın başkenti Kiev yakınlarında sivilleri öldürdüğünü ve işkence yaptığını söylüyor.

Alman istihbaratı ise Wagner birliklerinin Mart 2022’de Buça’da sivilleri de katletmiş olabileceği görüşünde.

Birleşmiş Milletler ve Fransa hükümeti, Wagner üyelerini, Orta Afrika Cumhuriyeti’nde sivillere tecavüz etmek ve soygun yapmakla suçladı.

2020’de ise ABD ordusu, Wagner’in paralı askerlerini, Libya’nın başkenti Trablus’a ve çevresine kara mayınları ve diğer patlayıcı cihazlar yerleştirmekle suçlamıştı.

Kaynak, BBC Türkçe

Son Haberler

ABD’den Hizbullah ve İran’ın finans ağına yeni yaptırımlar: Listede Türkiye merkezli şirket de var

Washington’ın Tahran ve bölgesel vekilleri üzerindeki ekonomik baskısını yoğunlaştırdığı...

Avrupa’ya yönelik tehditlerden müebbet hapse: Bağdat’ta yargılanan 15 Fransız IŞİD’linin hikâyesi

Bağdat’taki Karh Ceza Mahkemesi salonunda ağır bir sessizlik hâkimdi....

Libya’da 100 günden fazla alıkonulan 40 Kürt göçmen İtalya tarafından kurtarıldı

Libya'da 100 günden fazla süreyle alıkonulan Kürdistan Bölgesi ve...

Gülistan Doku soruşturmasında tutuklu polis ifade verdi: Tuzağa düşürülmüşüm

Dersim’de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan Gülistan...

Sözcü TV nasıl kuruldu, yayın sürecinde neler yaşandı?

Sözcü TV ve sozcu.com.tr'nin yayınları günün ilk saatlerinde düzenlenen...

ABD’den Irak Başbakanı Zeydi’den İran’a bağlı milislere ilişkin talep

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin Curf...

Irak Meclis Başkanı: Devlet içinde devlet kurulmasını kabul etmeyiz

Irak Meclis Başkanı Heybet el-Halbusi, ülkede “devlet içinde devlet”...

Türkiye Gündemi

Gülistan Doku soruşturmasında tutuklu polis ifade verdi: Tuzağa düşürülmüşüm

Dersim’de 5 Ocak 2020’den bu yana kayıp olan Gülistan...

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Tayyip Temel: Öcalan’ın inisiyatifiyle bir koordinasyon kurulu oluşturulacak

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Nûçe...

İBB davasında ara karar: İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan dahil sekiz kişiye tahliye

Görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu...

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...