Nobel Tıp Ödülü, mRNA teknolojisini geliştiren bilim insanlarına verildi

Nobel Tıp Ödülü, bazı Covid aşılarında kullanılan mRNA teknolojisini geliştiren bilim insanları Katalin Kariko ve Drew Weissman’a verildi.

Daha önce deneysel olan mRNA teknolojisi, pandemi sırasında Covid aşısı olarak dünya çapında milyonlarca insana uygulandı.

Pfizer-BioNTech ve Moderna gibi ilaç firmaları tarafından geliştirilen Covid aşılarında bu teknoloji kullanıldı.

Aynı mRNA teknolojisi şimdi kanser de dahil olmak üzere diğer hastalıklar için araştırılıyor.

Nobel Ödül Komitesi tarafından yapılan açıklamada, “Ödül sahipleri, modern zamanlarda insan sağlığına yönelik en büyük tehditlerden birinin yaşandığı bir dönemde aşı geliştirilmesinde eşi benzeri görülmemiş bir hıza ulaşılmasına katkıda bulunmuşlardır” denildi.

Aşılar, virüs ya da bakteri gibi tehditleri tanıması ve bunlarla mücadele etmesi için bağışıklık sistemini eğitiyor.

Geleneksel aşı teknolojisi, hastalığa yol açan virüs veya bakterinin ölü veya zayıflatılmış versiyonlarına ya da bazı parçalarının kullanılmasına dayanıyordu.

mRNA aşıları ise farklı bir yaklaşım kullanıyor, virüsün genetik yapısının kopyalanmasını içeriyor.

Ödülü kazanan bilim insanları 11 milyon İsveç kronu (yaklaşık 1 milyon dolar) para ödülünü paylaşacak.

Ekim ayı içinde Fizik, Kimya, Edebiyat, Barış ve Ekonomi dallarında da Nobel ödülleri sahiplerini bulacak.

Nobel Tıp Ödülü’nü geçen yıl insanın evrimi konusundaki çalışmaları nedeniyle paleogenetik biliminin kurucularından Svante Paabo kazanmıştı.

Paabo’nun çalışmaları, insanın evrimsel tarihinde yeryüzüne nasıl yayıldığını keşfetmeye yardımcı oldu.

Ödülün miktarı İsveç kronunun değer kaybetmesi nedeniyle ödül miktarı bu yıl 1 milyon kron artırıldı.

mRNA nedir?

mRNA (messenger RNA veya kurye RNA) olarak bilinen yöntem, aslında virüsün genetik yapısının kopyalanmasına dayanıyor.

Bilim insanları, mRNA tekniğiyle geliştirilmiş aşıların Covid-19 pandemisi için yaygın bir şekilde kullanılmasının başka birçok hastalık için de çığır açıcı bir gelişme olabileceğini söylüyor.

Bu teknik kapsamında, virüsün genetik kodunun bir bölümü alınıyor ve hücrelere nüfuz edilmesi için yağ ile kaplanıyor.

Bu sıvı, insanlara enjekte ediliyor. Böylece virüsten alınan genetik kod insan hücrelerine ulaştırılıyor.

Aşı, hücrelerin koronavirüsün hücreye girmesini sağlayan dikensi proteinin kopyasını üretmesini sağlıyor.

Böylece, bağışıklık sistemi de antikor üretiyor ve T hücreleri de vücudun zararlı olarak algıladığı bu yapılarla mücadele etmeye başlıyor.

Ödülü daha önce kimler kazanmıştı?

Nobel ödülleri, dinamitin mucidi, iş adamı Alfred Nobel’in vasiyetiyle 1901’den beri veriliyor.

Svante Paabo insanın evrimi konusundaki çalışmaları için 2022’de,

David Julius ve Ardem Patapoutian insan vücudunun dokunma ve sıcaklığa duyarlılığını anlamayı sağlayan çalışmaları için 2021’de,

Michael Houghton, Harvey Alter ve Charles Rice Hepatit C virüsünün keşfi için 2020’da

Peter Ratcliffe, William Kaelin ve Gregg Semenza hücrelerin oksijen seviyelerini nasıl algıladığını ve buna nasıl adapte olduğunu keşfettikleri için 2019’da,

James P Allison ve Tasuku Honjo vücudun kendi savunma sistemiyle kanserle nasıl mücadele edebileceğini keşfettikleri için 2018’de,

Jeffrey Hall, Michael Rosbash ve Michael Young insan bedeninin sirkadiyen ritmini keşfettikleri için 2017’da,

Yoshinori Ohsumi hücrelerin atıkları nasıl geri dönüştürdüğünü keşfettikleri için 2016’te,

William C Campbell, Satoshi Ōmura ve Youyou Tu parazitlere karşı geliştirdikleri ilaç için 2015’te Nobel Tıp Ödülü’nü almıştı.