16 Kasım 2026
12.6 C
İstanbul

Koronavirüs: Trump’ın kısıtlamaları planına uzmanlar ve eyalet valiler ne tepki verdi?

ABD Başkanı Donald Trump, koronavirüs salgınını kontrol altına almak üzere getirilen kısıtlamaların kaldırılarak normal hayata dönülmesi ve ekonomik faaliyetlere yeniden başlanması konusunda açıkladığı üç aşamalı planın yürürlüğe geçirilmesi için yetkiyi eyalet valilerine verdi.

Bazı eyaletler, kısıtlamaların kaldırılması için harekete geçerken, bazıları ise daha temkinli davranacağının sinyallerini veriyor.

Minnesota, Michigan, Ohio, North Carolina, Utah, Virginia ve Kentucky gibi ülkenin iç kesimlerinde bulunan eyaletlerde de kısıtlamaların kaldırılması için protesto gösterileri düzenlendi.

Trump da bu protestoların bazılarına attığı Twitter mesajlarıyla destek verirken, ABD basını Cumhuriyetçi Başkan’ın sadece valisi Demokrat Parti’den olan eyaletler için destek mesajı attığına dikkat çekti.

Uzmanlar ise kısıtlamaların kaldırılması için zamanlamanın kritik önem taşıdığını ve erken harekete geçilmesi halinde salgının yeniden hız kazanabileceğini söylüyor.

ABD’de kısıtlamalar nasıl kaldırılacak?

Trump, dün kısıtlamaların kaldırılmasına dönük üç aşamalı planını açıkladı. Bu açıklamadan kısa bir süre önce de eyalet valileri ile telekonferans yaparak kısıtlamaların kaldırılmasıyla ilgili bilgilendirme yaptı ve bu planın ne zamana ve nasıl hayata geçirileceğine dair kararı onlara bıraktığını söyledi.

Trump’ın yaptığı açıklamaya göre, ABD’de iki hafta boyunca koronavirüs vakalarındaki artış hızının yavaşlama eğilimi gösterdiği eyaletlerde kısıtlamaların kademeli olarak kaldırılması öngörülüyor.

Planın bir sonraki aşamasına geçmek için iki haftalık veriler ve vaka artışındaki eğilim takip edilecek.

Planın ilk aşamasında sinema, restoran, stat, ibadet yerleri ve spor salonları gibi işletmeler sosyal mesafe kurallarına katı bir şekilde uyarak açılabilecek. Barlar, okullar ve anaokulları ise kapalı kalmayı sürdürecek.

İkinci aşamada, zorunlu olmayan seyahatlerin başlaması ve barların da yine belli düzenlemeler kapsamında açılması öngörülüyor. Risk grubundaki kişilerin evde kalmayı sürdürmesi ve bakımevi ve hastane gibi yerlere ziyaretin sınırlandırılması da öngörülen uygulamalar içinde. Ayrıca bu aşamada da evden çalışmanın devam etmesi teşvik edilecek.

Üçüncü aşamada ise işyerlerine dair tüm kısıtlamaların kaldırılması ve risk grubundaki kişilerin sosyal mesafe kurallarına bağlı kalarak sosyal hayata geri dönmesi planlanıyor. Hastane ve bakımevlerine ziyaretlerin tekrar başlaması ve barların içeri aynı anda alabileceği kişi sayısının artırılması da öngörülen adımlar arasında yer alıyor.

Bu planın hayata geçirilmesinde ise karar ve sorumluluk eyalet valilerine verildi.

Trump, “iyi durumda” olan bazı eyaletlerin istemeleri halinde 1 Mayıs’tan önce, hızlı bir şekilde kısıtlamaları kaldırmak için harekete geçebileceklerini de ifade etti.

ABD’de yürürlüğe sokulan kısıtlamalar nedeniyle özellikle üretim faaliyetlerinin yoğun olduğu eyaletlerde ciddi ekonomik sıkıntılar yaşanırken, şu ana kadar 22 milyon kişinin işini kaybettiği hesaplanıyor.

ekonomi ad covid

Uzmanlar ne diyor?

Kamu sağlığı uzmanları, ekonomiyi yeniden canlandırmak için acele adımlar atılmaması konusunda uyarıyor ve ülkenin birçok yerinde sağlık sisteminin salgının yayılma hızının artması halinde, bununla baş edemeyecek durumda olduğu yönündeki kaygılarını dile getiriyor.

Uzmanlar, kısıtlamaların kaldırılabilmesi için test kapasitesinin artırılması gerektiğini ancak ABD’nin henüz bu noktada olmadığını belirtiyor.

Harvard Üniversitesi’nden bir grup bilim insanı, yaptıkları araştırmaya göre, ABD’nin güvenli bir şekilde normal hayata geri dönebilmesi için Mayıs ayından itibaren günlük test kapasitesini bugünkü düzeyinin üç katından daha fazla artırması gerektiğini söyledi.

ABD’de şu anda günde ortalama 146 bin test yapılıyor. Cuma günü itibarıyla bugüne kadar yapılan toplam test sayısının 3,6 milyon olduğu açıklandı.

Harvard Üniversitesi’nin tahminlerine göre, Mayıs ortasından itibaren normal hayata geri dönüşün yaratabileceği riskleri en aza indirmek için günlük test sayısının 500 ile 700 bin arasında olması gerekiyor.

Columbia Üniversitesi’nden viroloji uzmanı Dr. Angela Rasmussen de, test ve takip sistemlerinin kapsamının çok daha genişletilmesi gerektiğini söyledi.

Rasmussen, “Geniş çaplı takip ve test çalışmalarının olması halinde, henüz semptom göstermeyen ya da asemptomatik kişiler, hızlı bir şekilde tespit edilip karantinaya alınamaz ve bu durumda da aynı topluluk içinde salgın yayılmaya tekrar başlayabilir” dedi.

Beyaz Saray’ın Koronavirüsle Mücadele Koordinatörü Deborah L. Birx CNN’e yaptığı açıklamada, hayatın normale dönme sürecinde, eyaletlere yerel bulaşmaları erken aşamalarda tespit eden takip sistemlerinin güçlendirilmesi, test kapasitelerinin artırılması ve temas takip çabalarına ağırlık verilmesi gerektiğini söyledi.

Birx, “Bu unsurlardan hiçbirisi varmak istediğimiz hedef ulaşmamıza tek başına yeterli değildir” dedi.

ABD BASKANI DONALD TRUMP

Eyaletlerden nasıl tepki geldi?

Trump’ın açıklamalarından kısa bir süre sonra, özellikle kısıtlamalardan ekonomik olarak olumsuz etkilenen bazı eyaletler 1 Mayıs itibarıyla normal hayata geri dönüş planlarını duyurmaya başlarken, vaka sayısının yüksek olduğu yerlerden ise daha temkinli açıklamalar geliyor.

New York Valisi Andrew Cuomo, en erken 15 Mayıs’a kadar karantina önlemlerinin yürürlükte olacağını ve bu geceden itibaren de kamuya açık alanlarda maske takılmasının zorunlu hale geleceğini açıkladı.

New York ve New Jersey’nin ardından en fazla vaka sayısına sahip olan Michigan’da ise 1 Mayıs’tan sonra kısıtlamaların kaldırılabileceğinin sinyalleri verildi.

Karantinanın kaldırılması için protesto gösterilerinin düzenlendiği eyaletlerden biri olan Michigan’ın Valisi Gretchen Whitmer, kısıtlamaları 1 Mayıs’tan itibaren kaldırmayı umduğunu ancak bununla ilgili kararın gelecek olan verilere bağlı olduğunu belirtti.

ABC’de katıldığı programda konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Whitmer, “Önümüzde daha iki hafta var ve bilgiler, veriler ve test kapasitemiz çok hızlı bir şekilde değişiyor. İki haftayı geçtim, daha bir hafta sonra hangi noktada olacağımızı kestirmek zor” dedi.

Wisconsin ve Idaho da ay sonundan itibaren bazı mağazaların kaldırımlara kuracakları stantlarda satışlara başlamasının planlandığını açıklarken, California Valisi Gavin Newsom da restoranların müşterilerini masaya oturtmadan önce ateşlerini ölçmesini önerdi.

Texas eyaleti, tüm mağazaların eve teslimat ya da önceden verilen siparişin gidilip teslim alınması şeklinde açılacağını bildirdi. Texas Valisi Greg Abbot, hastanelerde Covid-19 tedavisi dışındaki bazı tedavilerin yeniden yapılmaya başlanacağını ve maske takılması ile sosyal mesafe kurallarına uyulması şartıyla parkların açılacağını söyledi.

Vermont’ta da 1 Mayıs itibarıyla pazarların açılacağı duyuruldu. | Kaynak- BBC

Son Haberler

İran Devrim Muhafızları PJAK ile çatışma yaşandığını duyurdu

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ülkenin batısında, Kürdistan Bölgesi ile...

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Alman ordusunda cinsel istismar ve taciz endişe verici boyutta

Alman ordusu Bundeswehr'de yapılan bir araştırma, cinsel taciz ve...

IŞİD Irak’ta saldırdı

Bu gece IŞİD mensupları, Ninova ve Enbar vilayetleri arasındaki sınırda bulunan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye ait ortak bir askeri noktaya saldırdı. Ninova Vilayet Meclisi Güvenlik ve Savunma Komisyonu Başkanı Muhammed Casim Kakayi, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, bu gece IŞİD mensuplarının Ninova ve Enbar vilayetleri arasındaki, Hazar ilçesi sınırlarında bulunan Irak ordusu ve Haşdi Şabi’ye ait ortak bir noktaya saldırdığını söyledi. Kakayi, şu ana kadar saldırının ayrıntılarının netleşmediğini belirtti. Öte yandan Haşdi Şabi Medya Birimi, başka bir ayrıntı paylaşmadan yaptığı açıklamada, Haşdi Şabi’nin 44’üncü Tugayı’na bağlı güçlerin, Hazar (Ninova) ile Rawa (Enbar) ilçelerini birbirine bağlayan yol üzerindeki bir noktaya düzenlenen IŞİD saldırısını püskürttüğünü duyurdu. Ninova Batı Komutanlığı da durumun tamamen kontrol altında olduğunu bildirdi. Açıklamada, güvenlik güçlerinin IŞİD kalıntılarından gelebilecek olası saldırılara karşı teyakkuzda olduğu belirtildi. Güvenlik güçlerinin bölgenin korunması ve IŞİD mensuplarının hareketlerinin engellenmesi amacıyla Rawa-Hazar yolu boyunca konuşlandığı kaydedildi. Bölgede IŞİD hareketliliği arttı Bir süredir bölgede IŞİD mensuplarının hareketliliğinde artış yaşanıyor. Geçtiğimiz cuma akşamı, içerisinde IŞİD mensuplarının bulunduğundan şüphelenilen bir araç Kerkük'ün Pirde (Altunköprü) nahiyesi sınırlarında görüldü. Bunun üzerine çok sayıda Irak ordusu ve Terörle Mücadele Gücü bölgeye sevk edildi. Kerkük-Erbil ana yolu da sürücülere kapatıldı. Daha sonra Irak Güvenlik Medya Hücresi olayla ilgili bir açıklama yayımladı. Açıklamada, Kerkük'ün kuzeyindeki Pirde nahiyesi sınırlarında önceden planlanan bir operasyon kapsamında gerçekleştirilen hassas hava saldırısında 3 "teröristin" öldürüldüğü, nakil görevini üstlenen bir kişinin ise yakalandığı bildirildi.

ABD’de kriz: 5 bin 200’den fazla sefer iptal edildi

ABD’de hava trafik kontrol sistemlerinde cuma günü yaşanan teknik arızanın giderilmesine rağmen hava ulaşımındaki aksaklıklar devam ediyor. Pazar günü 5 bin 200’den fazla uçuş iptal edildi veya ertelendi. Uçuşların hafta başında normale dönmesi bekleniyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde hava ulaşımını olumsuz etkileyen kriz üçüncü gününe girdi. Havacılık veri sitesi FlightAware’in verilerine göre, pazar günü ABD genelinde bin 600’den fazla uçuş iptal edilirken, yaklaşık 3 bin 600 uçuşta gecikme yaşandı. 11 Eylül 2001’deki El Kaide saldırılarından bu yana ABD hava ulaşımında yaşanan en büyük kriz olarak değerlendirilen olay nedeniyle cuma günü uçuşlar yaklaşık 5 saat durdurulmuş, cuma ve cumartesi günlerinde on binlerce sefer iptal edilmiş veya ertelenmişti. Krizin kaynağı Arkansas ve Teksas Yapılan incelemelerde, krizin Arkansas ve Teksas eyaletlerindeki hava trafik kontrol sistemlerinde kullanılan yönlendiricilerden kaynaklandığı belirlendi. Ancak teknik arızanın kesin nedeni henüz tespit edilemedi. İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, yaşanan kesintinin bir siber saldırıdan veya kontrolden çıkan bir yapay zeka sisteminden kaynaklandığına ilişkin şu ana kadar "sıfır kanıt" bulunduğunu söyledi. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy de olayın arkasında siber saldırı veya başka bir kasıtlı müdahale olduğuna dair herhangi bir bulguya ulaşılmadığını açıkladı. Uçuşların hafta başında normale dönmesi bekleniyor Uçuşların durdurulması kararı alındığında havada bulunan 3 bin 500 uçağın güvenli şekilde iniş yaptığını belirten Duffy, hava trafik kontrol sistemlerinin yeniden tam kapasiteyle çalışmaya başladığını bildirdi. "Tam kapasiteyle yeniden faaliyetteyiz" diyen Duffy, buna rağmen uçuşların tamamen normale dönmesinin hafta başını bulabileceğini ifade etti. Bakan Duffy, Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) önceliğinin yolcu güvenliğini sağlamak olduğunu vurguladı. Mağdur yolculara tazminat ödenmeyecek Teknik arıza giderilerek uçuşların yeniden başlamasına rağmen ülke genelinde binlerce yolcunun yaşadığı mağduriyet sürüyor. Uçakların kalkış kapılarında beklemesi, artan gecikmeler ve sefer iptalleri nedeniyle çok sayıda yolcu saatlerce havalimanlarında mahsur kaldı. Öte yandan, aksaklıkların havayolu şirketlerinden değil, FAA sistemlerindeki teknik arızadan kaynaklanması nedeniyle şirketlerin mağdur yolculara tazminat ödemek zorunda olmayacağı belirtildi.

Türkiye Fransa’ya 2-1 mağlup oldu

Türkiye, UEFA Uluslar A Ligi Grup son maçında Fransa'ya deplasmanda 2-1 mağlup oldu. A Milli Takım, UEFA Uluslar A Ligi 1. Grup 6. maçında Fransa ile deplasmanda karşı karşıya geldi. Karşılaşmanın ilk yarısı  0-0 golsüz golsüz son buldu. İkinci yarıda  Fransa, Emirhan Topçu'nun 49. dakikada kendi kalesine attığı golle öne geçti. Kroupi, 80. dakikada farkı 2'ye çıkardı. 90. dakikada Türkiye Abdülkerim'in golüyle skoru 2-1 yaptı. Türkiye A Milli Takım, maçı 2-1 kaybederek, grubu puansız tamamladı. Bu sonuçla birlikte Fransa 13 puanla grubu lider olurken, Türkiye ise çıktığı 6 maçta puan toplayamadı. Türkiye A Milli Takımı'nın, UEFA Uluslar A Ligi'nde kalma ihtimali sürüyor. A Ligi'nde bulunan 4 grupta, son sırada yer alan takımlar arasında en kötü iki ekip doğrudan B Ligi'ne düşerken, grubunu son sırada tamamlayan diğer iki takım ise play-off oynama hakkını elde edecek. A Ligi 1. Grup'ta puansız son sırada kalan ay-yıldızlı ekip, -11 averajla grubu tamamladı. 3. Grup'ta son sıradaki puansız Çekya da -11 averaja sahip ancak attığı gol Türkiye'den az olduğu için B Ligi'ne düşmesi kesinleşen ilk takım oldu. B Ligi'ne düşecek diğer ekip ise 2. Grup'ta puansız son sırada yer alan ve -7 averaja sahip Sırbistan'ın bugün deplasmanda Yunanistan ile oynayacağı maçla belli olacak. Sırbistan averajını -11'den aşağıda tutarsa A Ligi'nde kalmak için play-off oynama hakkını elde edecek. Sırbistan'ın da -11 averaja gelmesi halinde ise Türkiye ve Sırbistan'ın attığı gol sayılarında önde olan takım, A Ligi'nde kalmak için play-off oynayacak, diğer ekip ise B Ligi'ne düşecek. A Ligi 4. Grup'ta son sırada yer alan bir maçı eksik Galler'in 3 puanı bulunuyor.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Hatimoğulları, Diyarbakır’da gençlerle buluştu

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, sürece ilişkin,...

Türkiye Gündemi

Yeni Parti yönetimi belli oldu, PM’de kimler var?

Özgür Özel'in yeniden genel başkan seçildiği kurultayda Yeni Parti...

Tayyip Temel: Öcalan’ın inisiyatifiyle bir koordinasyon kurulu oluşturulacak

DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Nûçe...

İBB davasında ara karar: İmamoğlu’nun avukatı Mehmet Pehlivan dahil sekiz kişiye tahliye

Görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu...

HABAŞ patlaması: Dokuz kişi tutuklandı, yönetim kurulu başkanı adli kontrolle serbest

İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda...

‘Edebiyat ve Barış Konferansı’ düzenleniyor

Edebiyatçıların bir araya geldiği konferansta konuşan katılımcılar, barış sürecine...

Barış Annesi Elif Aslan yaşamını yitirdi

Barış Annesi Elif Aslan, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını...

Bu fotoğraf İYİ Parti’i karıştırdı

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu'nun, Anıtkabir'deki 29 Ekim...

Özel: Vahim iddialar doğru çıkarsa Sarıgül’ü biz de savunamayız

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Erzincan Milletvekili Mustafa...