Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 77. Genel Kurulu için bulunduğu New York’ta, Amerikan PBS kanalına röportaj verdi. Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi için gittiği Özbekistan’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesi sorulduğunda Erdoğan, savaşın sona ermesi için “Ukrayna’nın Rusya’yla aynı anlayışta olması gerektiğini” söyledi:
“Şu anda 200 rehinenin takası konusunda bir mutabakat sağlandı. Bu güzel bir gelişme. Şu anda onun teknik boyutunu da arkadaşlar yürütüyorlar. Ama burada Ukrayna’nın da Rusya’yla aynı anlayışta olması lazım ve artık karşılıklı olarak bu çatışmaların, bu savaşın durdurulması noktasında kararlı olmak lazım.”.
“Sizce Putin, Ukrayna halkının kendini savunma iradesini küçümseyerek aslında yanlış hesap yaptığının farkında mı?” sorusuna da Erdoğan, “Hiçbir lider attığı adımdan sonra ‘Ben yanlış yaptım.’ demez. Bunu görmek lazım.” dedi ve ekledi:
“Tabii bunu söylerken aynı şeyi Ukrayna için de düşünmek lazım. Acaba Sayın Zelenskiy böyle bir adımı atarken ‘Ben yanlış yaptım.’ diye düşünüyor mu veya düşündü mü? Tabii liderler girdikleri bir yoldan geri dönüşleri çok zor olan insanlardır. 5 milyona yakın göçmen şu anda Ukrayna’dan çıkmış vaziyette. Tabii bu konuda bir liderin bu işe dayanması, yani 35-36 milyon nüfusu olan Ukrayna’dan bu kadar insanın çıkmış olması kolay bir iş değil. Bir liderin de bunu anlatması kolay bir iş değil. Ama liderler bu konuda kolay kolay pişmanlık duymuyor.”
Gazetecinin Rusya’yla ilgili eleştirileri ısrarla hatırlatması ve “Sizce bu işgal, Rusların gerekçelendirebildiği bir işgal miydi?” diye sorması üzerine de Erdoğan, Türkiye’nin denge politikası izlediğini söyledi ve “işgalin gerekçesini en iyi Putin ve Zelenskiy anlatır” dedi:
“İşgallerin hiçbirisinin gerekçesi olmaz. Bir işgal noktasında bunun sebep netice ilişkisinin ne olduğunu en iyi anlatabilecek olan bizden ziyade gerek Sayın Zelenskiy gerekse Sayın Putin’dir. Bu gerekçeleri değerlendirdiğimiz zaman, denge politikalarını gözeten bir ülke olarak Türkiye, burada her iki tarafı da dinlemekten yana. Onun için ısrarla bu liderleri bir araya getirme arzumuz var. Henüz bunu başarabilmiş değiliz ama ümitsiz de değilim.”
‘Sadece Ukrayna tarafında insanlar ölmüyor, Rusya tarafında da çok insanlar öldü’
Savaş suçlarıyla ilgili Birleşmiş Milletler soruşturmalarının Putin’i sorumlu tutması durumunda tavrının ne olacağı sorulduğunda da Erdoğan, “Yani Putin’i bu noktada tamamıyla farklı bir insan olarak görmek doğru olmasa gerek. Çünkü o da ülkesinin menfaatlerini birinci derecede savunan ve bunun da mücadelesini veren bir ülke konumunda.” dedi:
“Biz eğer bir neticeye varacaksak, bir liderin tarafında olmakla değil, her iki liderle de görüşmeleri yaparak neticeye varmanın gayreti içerisinde olmamız lazım. Yalnız şunu da görmek lazım, sadece Ukrayna tarafında insanlar ölmüyor, Rusya tarafında da çok insanlar öldü.”
ŞİÖ üyeliği: Farklı arayışlar içinde olabiliriz
Şanghay İşbirliği Örgütü’ne katılma niyeti hatırlatıldığında da Erdoğan, Avrupa Birliği’nin 52 yıldır “Türkiye’yi oyaladığını” söyledi ve “Farklı arayışlar içine girme durumunda olabiliriz” dedi:
“NATO ülkesi olduğumuz halde NATO ülkeleri dahi Avrupa Birliği süreci içerisinde bizi oyalamaktadır. İster istemez farklı arayışlar içerisine girme durumunda da olabiliriz. Avrupa Birliği 52 yıldır bizi tutacak, bizi yanına yaklaştırmayacak ve ondan sonra da ‘Niçin şurayla görüştü, niçin burayla görüştü?’ diyecek. Görüşürüm.”
Erdoğan, “Kendi ülkeniz içinde de Kürtler konusu var. Bu konu sizce nasıl çözüme ulaşır?” sorusuna şu yanıtı verdi:
“Olay bir Kürt-Türk meselesi değildir. Olay tamamıyla terörist ve terörist olmayanlar meselesidir. Benim partimin içerisinde Kürt yönetici arkadaşlarım var, Kürt milletvekili arkadaşlarım var. Türkler de benim vatandaşım, Kürtler de benim vatandaşım, Araplar da benim vatandaşım. Biz bunların arasında asla ayrım yapmayız, yapmadık.”
‘Yılbaşından sonra enflasyonu aşacağız, seçimi kazanma noktasında endişemiz yok’
Ekonomiyle ilgili sorulara da Erdoğan, “Ben ekonomistim. Şu anda yüzde 8, yüzde 9 enflasyonun bile tehdit ettiği ülkeler var. Bizde yüzde 80 var.” yanıtını verdi:
“Benim ülkemde marketlerde raflar boş değil. Ama Amerika’da bile bugün raflar boş, Fransa’da raflar boş, Almanya’da raflar boş. Benim vatandaşım şu anda istediği her türlü ürünü marketlerde bulabiliyor. Bizim için şu anda enflasyon bir sıkıntıdır ama yılbaşından sonra biz enflasyonda da bu sıkıntıyı aşacağız ve yolumuza kararlılıkla devam edeceğiz.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Türkiye’de 2023’te yapılacak seçimlere” dair soruya, “Bizim şu anda seçimleri kazanma noktasında bir endişemiz yok. Halkımızın bize olan bu teveccühü devam ettikçe, bizi kimse tutamaz. Çünkü alternatif yok.” dedi.
‘F-16 konusunda netice alamazsak başımızın çaresine bakacağız’
“Sizce şu an Türkiye-ABD ilişkileri ne durumda?” sorusunu ise Cumhurbaşkanı Erdoğan, “İdeal bir konumdadır diyemem.” diyerek yanıtladı:
“Savunma sanayini iyi bir yere taşımamız lazım. Şimdi F-16 konusunda eğer biz Amerika’dan istediğimiz neticeyi alamazsak ne yapacağız? Başımızın çaresine bakacağız. Siz kalkıp da Yunanistan’a F-16 konusunda her türlü desteği vereceksiniz, orada üsler kuracaksınız ama Türkiye gibi NATO’daki dost ülkeye ve ilk 5 içerisinde NATO’da her türlü desteği veren ülkeye bu desteği vermeyeceksiniz. Bu durumda Türkiye’nin yapacağı iş de başının çaresine bakmaktır. Yoksa bunun dışında bizim Amerika’yla sıkıntımız yok.” BBC Türkçe, iznews
