16 Mart 1988’de 5 bini aşkın kişi, Irak’ın devrik diktatörü Saddam Hüseyin’in emriyle düzenlenen bombardımanda yaşamını yitirdi. Halepçe Katliamı’nın açtığı yara hala ilk günkü kadar taze.
Halepçe Katliamı’nın 36’ıncı yıl dönümü vesilesiyle bugün başta Güney Kürdistan Bölgesi olmak üzere Kürtlerin yaşadığı her yerde değişik anma programları gerçekleştirilecek.
Halepçe kentindeki anma bugün sabah 08:00’de Şehitler Anıtı’nda başladı. Programa katılan hükümet yetkilileri ve vatandaşlar anıta çelenk bıraktı.
Kürdistan Bölgesi genelinde de saldırının başladığı saat olan 10:55’te 1 dakikalık saygı duruşunda bulunuluyor.
En az 5 bin kişi hayatını kaybetti
16 Mart 1988 tarihinde çoğu kadın ve çocuklardan oluşan 5 bini aşkın kişi, Irak’ın devrik diktatörü Saddam Hüseyin’in emriyle Halepçe’ye savaş uçakları ile düzenlenen bombardımanda kullanılan kimyasal silahlarla yaşamını yitirdi.
Tarihe “Halepçe Katliamı” olarak geçen bu insanlık dışı saldırı, Saddam Hüseyin liderliğindeki Baas rejiminin Güney Kürdistan’da Kürt halkına karşı 1986-1989 yılları arasında sistematik olarak sürdürdüğü Enfal Soykırımı’nın en acı ve en son etabıydı.
12 Mart 1986’da başlayıp, 7 Haziran 1989’da sona eren Enfal Soykırımı sürecinde 182 bin Kürt katledildi, 4500 köy ve 30 ilçe yerle bir edildi, camiler, kiliseler, ibadethaneler yıkıldı.
Irak Hava Kuvvetleri, kente atılacak olan kimyasal silahın etkili olabilmesi için önce evleri konvansiyonel silahlarla bombalayarak camların kırılmasını sağladı ardından kimyasal bombaları devreye soktu.
16 Mart 1988 sabahında ise, Irak Hava Kuvvetleri’ne ait 8 adet MiG-23 uçağı 40 bin nüfuslu Halepçe’ye 5 saat boyunca zehirli gaz bombaları yağdırdı.
“Elma kokulu” gazlar kenti sardı
İkinci saldırı başladığında ortaya kesif bir koku yayıldı. O anlara şahit olanlar, kente düşen bombaların içindeki “elma kokulu” gazların birkaç dakika içerisinde tüm kente yayılmaya başladığını söylüyor.
Bombardımanda kullanılan hardal, sarin ve VX gibi gazların kokusunu genizlerinde hisseden Halepçe’deki canlılar birer birer toprağa düştü.
Katliamda çoğunluğu kadın ve çocuk olmak üzere 5 bini aşkın kişi şehit düştü, 10 binden fazla kişi de yaralandı. Bazı kaynaklar ise 6 bin 357 kişinin zehirlenerek hayatını kaybettiğini, 14 bin 765 kişinin de ağır yaralandığını kaydediyor.
Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) raporuna göre bu kimyasal saldırı, günümüze kadar 43 bin 753 aşkın kişinin ölümüne, 61 bin fazla kişinin de sakat kalmasına sebep oldu.
Olay yerine ilk varan Sınır Tanımayan Doktorlar ekibi, hardal gazı kullanıldığını teyit etti. Belçikalı ve Hollandalı doktorlardan oluşan bu ekip, kullanılan zehirler arasında muhtemelen siyanür de olduğunu bildirdi. Katliamdan yaralı kurtulanların bazıları kalıcı hastalıklara yakalandı.
